Τέσσερις ημέρες μετά το πρωτοφανές μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών που σημειώθηκε την Κυριακή 04/01 και προκάλεσε αλυσιδωτές καθυστερήσεις και ακυρώσεις πτήσεων σε όλη τη χώρα, τα αίτια του περιστατικού παραμένουν αδιευκρίνιστα, εντείνοντας την ανησυχία για την αξιοπιστία των κρίσιμων συστημάτων εναέριας κυκλοφορίας.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδας Παναγιώτης Ψαρός δήλωσε στο ΕΡΤnews και την εκπομπή ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ ότι μέχρι και το πρωί της Τετάρτης δεν έχει ξεκαθαριστεί ούτε τι προκάλεσε τη βλάβη ούτε ο τρόπος με τον οποίο αποκαταστάθηκε. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «Δεν ξέρουμε γιατί έγινε, δεν ξέρουμε καν πώς αποκαταστάθηκε και κατά συνέπεια δεν μας βεβαιώνει κανένας ότι δεν θα ξανασυμβεί».
Το σενάριο κυβερνοεπίθεσης έχει αποκλειστεί πλήρως, σύμφωνα με τον ίδιο. «Νομίζω αυτό αποκλείστηκε από τους πάντες», τόνισε, εξηγώντας ότι από τεχνικής πλευράς δεν θα μπορούσε να υπάρξει γενικευμένη παρεμβολή σε όλη τη χώρα που να επηρεάζει αποκλειστικά τις κεραίες των Κέντρων Ελέγχου και όχι εκείνες των αεροδρομίων.
Σε ό,τι αφορά την ασφάλεια των πτήσεων, ο κ. Ψαρός υπογράμμισε ότι παρά τη σοβαρότητα και την έκταση του προβλήματος δεν σημειώθηκε κανένα αεροπορικό συμβάν, κάτι που απέδωσε στον επαγγελματισμό των ελεγκτών. «Το συγκεκριμένο συμβάν ήταν άνευ προηγουμένου και απαράδεκτο σε διάσταση. Δεν μπορεί να συμβαίνει σε ένα σύστημα εναέριας κυκλοφορίας», ανέφερε, προσθέτοντας όμως ότι «τα αεροπλάνα πετάνε ασφαλώς με τα προβλήματα που υπάρχουν σήμερα».
Παράλληλα ξεκαθάρισε ότι η πλήρης απώλεια κρίσιμων συστημάτων δεν μπορεί να θεωρηθεί ανεκτή. «Δεν μπορώ να εγγυηθώ ότι αν χάσω όλα τα συστήματα μπορώ να κάνω τη δουλειά μου. Την Κυριακή δεν μπορούσαμε να μιλήσουμε στα αεροπλάνα», είπε, επαναλαμβάνοντας ότι «με τα προβλήματα που υπάρχουν τα αεροπλάνα πετάνε ασφαλώς».
Αναφερόμενος στις μαζικές καθυστερήσεις, ο πρόεδρος των ελεγκτών σημείωσε ότι ήταν αναπόφευκτες, καθώς προτεραιότητα δόθηκε στην ασφάλεια. «Η πιο ασφαλής λύση ήταν τα αεροπλάνα να μείνουν στο έδαφος», δήλωσε, αναγνωρίζοντας την ταλαιπωρία των επιβατών αλλά χαρακτηρίζοντάς την αναγκαία «για καλό». Ταυτόχρονα άσκησε κριτική στις αντικρουόμενες ανακοινώσεις που έγιναν, επισημαίνοντας ότι «ακόμα και η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας έβγαζε αντιφατικές δηλώσεις, οξύνοντας το πρόβλημα».
Σε ό,τι αφορά τις αποζημιώσεις, η δικηγόρος Κατερίνα Φραγκάκη εξήγησε ότι οι επιβάτες έχουν δικαίωμα να διεκδικήσουν αποζημίωση για καθυστερήσεις και ακυρώσεις πτήσεων βάσει του ευρωπαϊκού κανονισμού. Καθοριστικό ρόλο θα παίξει το αν το περιστατικό χαρακτηριστεί «έκτακτη περίσταση». Όπως σημείωσε, «Αν θεωρηθεί έκτακτη περίσταση για λόγους ασφάλειας, δεν προβλέπεται αποζημίωση. Αν όμως πρόκειται για οργανωτικό ή τεχνικό πρόβλημα, τότε ο επιβάτης δικαιούται αποζημίωση έως και 600 ευρώ». Τόνισε επίσης ότι η αποζημίωση δεν καταβάλλεται αυτόματα και συνέστησε στους επιβάτες να υποβάλουν αίτηση στις αεροπορικές εταιρείες τους, υπογραμμίζοντας ότι «Αποζημίωση δεν δίνεται αν δεν γίνει αίτηση. Η διαδικασία είναι απλή και απαιτεί μόνο τα στοιχεία του εισιτηρίου».
Τέλος, σχολιάζοντας τα σενάρια περί προσωρινής ανάθεσης της διαχείρισης του FIR Αθηνών σε γειτονικές χώρες, ο κ. Ψαρός ξεκαθάρισε ότι κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό χωρίς ειδικές διαδικασίες. Όπως εξήγησε, «Ο έλεγχος συνδέεται γεωγραφικά με την περιοχή και απαιτεί ειδική πιστοποίηση. Ένας ελεγκτής που είναι εκπαιδευμένος για τη Ρόδο δεν μπορεί να πάει να ελέγξει τη Θεσσαλονίκη», επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα φέρει την εθνική ευθύνη για τον αποτελεσματικό έλεγχο του εναέριου χώρου που της έχει ανατεθεί.
