Ο Νικολάς Μαδούρο οδηγείται ενώπιον της αμερικανικής Δικαιοσύνης σε μια στιγμή με βαρύ πολιτικό και γεωπολιτικό φορτίο. Περίπου στις 12 το μεσημέρι τοπική ώρα, επτά το απόγευμα στην Ελλάδα, αναμένεται να εμφανιστεί στο δικαστήριο της Νέας Υόρκης για την έναρξη της δίκης του, σε μια διαδικασία που θα καθορίσει τόσο τη νομική του τύχη όσο και τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα. Την ώρα που η υπόθεση χαρακτηρίζεται από τον Ντόναλντ Τραμπ ως αδύνατο να καταπέσει, η νέα προσωρινή ηγεσία στο Καράκας επιχειρεί να αλλάξει τόνο, μιλώντας για «συνεργασία», ενώ από την Ουάσιγκτον ζητείται «πλήρη πρόσβαση».
Η μεταγωγή του Μαδούρο από το Μητροπολιτικό Κέντρο Κράτησης στο δικαστικό μέγαρο του Μανχάταν, μια απόσταση μόλις εννέα μιλίων, γίνεται υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας. Παρά το ειδικό βάρος της υπόθεσης, η νομική διαδικασία ακολουθεί τους κανόνες που ισχύουν για κάθε κατηγορούμενο του κοινού ποινικού δικαίου, καθώς η παρουσία του στο δικαστήριο είναι υποχρεωτική.
Την υπόθεση χειρίζεται ο 92χρονος δικαστής Άλβιν Χέλερσταϊν, διορισμένος από τον Μπιλ Κλίντον, ο οποίος την παρακολουθεί εδώ και μία δεκαετία. Θα διαβάσει δημόσια τις κατηγορίες σε βάρος του Μαδούρο και της συζύγου του Σίλια Φλόρες και θα τους καλέσει να δηλώσουν αν είναι ένοχοι ή αθώοι. Η επιλογή της στάσης τους αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς θα δείξει αν σκοπεύουν να καθυστερήσουν τη διαδικασία ή να επιδιώξουν κάποια μορφή συμφωνίας.
Σύμφωνα με τη γενική εισαγγελέα των ΗΠΑ Παμ Μπόντι, το ζεύγος αντιμετωπίζει βαρύτατες κατηγορίες, μεταξύ των οποίων συνωμοσία ναρκοτρομοκρατίας, συνωμοσία εισαγωγής κοκαΐνης, κατοχή αυτόματων όπλων και καταστροφικών συσκευών και συνωμοσία για χρήση τους κατά των Ηνωμένων Πολιτειών. Ορισμένα από τα αδικήματα αυτά θεωρούνται ομοσπονδιακά εγκλήματα κεφαλαιώδους χαρακτήρα και στη Νότια Περιφέρεια της Νέας Υόρκης επισύρουν ακόμη και τη θανατική ποινή.
Ο Μαδούρο έχει τη δυνατότητα να τηρήσει το δικαίωμα της σιωπής ή να δηλώσει ότι θα καταθέσει σε μεταγενέστερο στάδιο. Το πιθανότερο είναι να δηλώσει αθώος, επιχειρώντας να στηρίξει τον ισχυρισμό ότι δεν συνελήφθη αλλά απήχθη και ότι παραβιάστηκαν το διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματά του. Ωστόσο, αυτό το επιχείρημα σκοντάφτει στο προηγούμενο του Μανουέλ Νοριέγκα, του δικτάτορα του Παναμά, ο οποίος είχε προβάλει παρόμοιους ισχυρισμούς χωρίς αποτέλεσμα και πέθανε στη φυλακή.
Η αμερικανική πλευρά έχει ήδη προετοιμάσει το έδαφος ώστε αυτή η γραμμή άμυνας να μην ευδοκιμήσει. Ο Μάρκο Ρούμπιο ξεκαθάρισε δημόσια ότι ο Μαδούρο δεν αναγνωρίζεται ως νόμιμα εκλεγμένος πρόεδρος, τονίζοντας πως «η προηγούμενη διοίκηση Τραμπ, η διοίκηση Μπάιντεν, αυτή η διοίκηση Τραμπ, οι ευρωπαϊκές χώρες και άλλοι δεν αναγνωρίζουν τον Μαδούρο ως τον πραγματικό, νόμιμα εκλεγμένο πρόεδρο της Βενεζουέλας». Υπό αυτό το πρίσμα, η σύλληψή του αντιμετωπίζεται ως νόμιμη και όχι ως απαγωγή, ενισχύοντας τη θέση ότι η υπόθεση είναι «infallible».
Η δίκη στο Μανχάταν μπορεί να προχωρήσει με ταχύ ρυθμό, όπως επιθυμεί η αμερικανική κυβέρνηση, ωστόσο δεν αποκλείεται να διαρκέσει έως και δύο χρόνια μέχρι την τελική απόφαση, αν ο Μαδούρο επιλέξει να δώσει πλήρη νομική μάχη.
Στο εσωτερικό της Βενεζουέλας, η ανάληψη της προεδρίας από τη Ντέλσι Ροντρίγκεζ συνοδεύτηκε από εμφανή αλλαγή ύφους. Η ίδια μίλησε για «πρόγραμμα συνεργασίας» με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με στόχο «την κοινή ανάπτυξη, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, για την ενίσχυση της διαρκούς συνύπαρξης της κοινότητας», δηλώνοντας ότι η χώρα θα δώσει προτεραιότητα σε «ισορροπημένες και σεβαστές διεθνείς σχέσεις». Σε μήνυμά της προς τον Αμερικανό πρόεδρο τόνισε ότι «οι λαοί μας και η περιοχή μας αξίζουν ειρήνη και διάλογο, όχι πόλεμο» και ότι «η Βενεζουέλα έχει δικαίωμα στην ειρήνη, στην ανάπτυξη, στην κυριαρχία και σε ένα μέλλον».
Από την άλλη πλευρά, ο Ντόναλντ Τραμπ διατήρησε επιθετική ρητορική, δηλώνοντας πως «εμείς κάνουμε κουμάντο» και αφήνοντας αιχμές ότι η νέα ηγεσία «συνεργάζεται». Παράλληλα, η υπόθεση της Βενεζουέλας φαίνεται να ενισχύει την ευρύτερη ατζέντα του. Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέφερε το θέμα της Γροιλανδίας, απείλησε την Κολομβία και την Κούβα και δήλωσε ότι «το Μεξικό πρέπει να βάλει τάξη στα πράγματα».
Για την Κολομβία ανέφερε ότι «είναι επίσης πολύ άρρωστη, διοικούμενη από έναν άρρωστο άνθρωπο» και όταν ρωτήθηκε αν μια στρατιωτική «επιχείρηση» θα του φαινόταν πιθανή, απάντησε χωρίς δισταγμό: «Μου ακούγεται καλό». Συνδέοντας την πολιτική του με την ενέργεια, υπογράμμισε ότι «είναι στο συμφέρον μας να έχουμε γύρω μας χώρες που είναι βιώσιμες και επιτυχημένες και όπου το πετρέλαιο μπορεί να εξάγεται ελεύθερα», καθώς «αυτό μειώνει τις τιμές» και «είναι καλό για τη χώρα μας».
Το μήνυμα από την Ουάσιγκτον είναι σαφές. Η υπόθεση Μαδούρο δεν αντιμετωπίζεται ως μεμονωμένο γεγονός, αλλά ως προειδοποίηση προς όσους, στα μάτια του Λευκού Οίκου, «παίρνουν σειρά».
