Όλο και περισσότεροι δήμοι σε όλη τη χώρα αποφασίζουν να στηρίξουν έμπρακτα τις νέες οικογένειες, θεσπίζοντας εφάπαξ επιδόματα γέννησης. Στόχος των πρωτοβουλιών αυτών είναι να περιοριστεί, έστω και μερικώς, η έντονη δημογραφική συρρίκνωση και να δοθούν κίνητρα ώστε οι νέοι να παραμείνουν στις περιοχές τους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Δήμος Θέρμου, ο οποίος προχώρησε σε μια ιδιαίτερα γενναιόδωρη κλιμακωτή πολιτική ενίσχυσης. Σύμφωνα με την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, το επίδομα ξεκινά από 1.000 ευρώ για το πρώτο και δεύτερο παιδί, αυξάνεται σε 3.000 ευρώ για το τρίτο, 4.000 για το τέταρτο, 5.000 για το πέμπτο, ενώ φτάνει έως και τις 15.000 ευρώ για το έκτο παιδί.
Ο δήμαρχος Θέρμου, Σπύρος Κωνσταντάρας, έχει επισημάνει ότι το δημογραφικό αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τους ορεινούς και ημιορεινούς δήμους. Η μείωση των γεννήσεων, η γήρανση του πληθυσμού και η μετακίνηση των νέων προς τα μεγάλα αστικά κέντρα ή το εξωτερικό θέτουν σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη λήψη άμεσων μέτρων.
Σημαντικό ρόλο στην εξάπλωση αυτών των πολιτικών παίζει και ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος δίνει πλέον σαφή δυνατότητα στους δήμους να χορηγούν επιδόματα γέννησης, αίροντας τις νομικές αμφιβολίες που υπήρχαν τα προηγούμενα χρόνια.
Υπενθυμίζεται ότι από τους πρώτους δήμους που είχαν επιχειρήσει να εφαρμόσουν το μέτρο ήταν πέντε, ανάμεσά τους οι Καλλιθέας και Ηρακλείου Αττικής. Τον Δεκέμβριο του 2024, οι δήμαρχοι Καλλιθέας, Αγράφων, Ηρακλείου Αττικής, Νοτίου Πηλίου και Κορίνθου είχαν απευθυνθεί με κοινή επιστολή στα αρμόδια υπουργεία, ζητώντας ξεκάθαρο θεσμικό πλαίσιο για τη νομιμότητα της καταβολής των επιδομάτων.
Πλέον, δεκάδες δήμοι σε όλη την Ελλάδα – τόσο εντός όσο και εκτός Αττικής – προχωρούν σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται οι δήμοι Λυκόβρυσης – Πεύκης, Νάουσας, Αποκόρωνα και Σερβίων, επιχειρώντας να δημιουργήσουν συνθήκες παραμονής των νέων οικογενειών στις περιοχές τους.
Τα στοιχεία των δημογράφων είναι αποκαλυπτικά: σε εθνικό επίπεδο, το 22,5% του πληθυσμού είναι άνω των 65 ετών, ενώ το 3,6% ξεπερνά τα 85 χρόνια. Σε δέκα νομούς της χώρας, οι κάτοικοι άνω των 65 ετών αγγίζουν το 28%, την ώρα που οι γεννήσεις μειώνονται συνεχώς.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Δήμος Σικίνου αποφάσισε ομόφωνα τη χορήγηση επιδόματος 3.000 ευρώ για κάθε νεογέννητο παιδί, ενώ ο Δήμος Σουλίου ανακοίνωσε οικονομική ενίσχυση 1.000 ευρώ για κάθε παιδί που γεννιέται από την 1η Ιανουαρίου 2026. Όπως έχει δηλώσει ο δήμαρχος Σουλίου, Θανάσης Ντάνης, τα οικονομικά κίνητρα από μόνα τους δεν λύνουν το πρόβλημα, αποτελούν όμως ένα πρώτο ουσιαστικό βήμα στήριξης των νέων ανθρώπων που καλούνται να αποφασίσουν για τη δημιουργία οικογένειας.
