Στο επίκεντρο έντονης διεθνούς έντασης βρίσκεται η Γροιλανδία, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επανέρχεται με επιμονή στην πρόθεσή του να αποκτήσει τον έλεγχο του νησιού, φτάνοντας στο σημείο να δηλώνει ότι αυτό θα μπορούσε να γίνει «με κάθε κόστος». Η στάση της Ουάσιγκτον, που δεν έχει αποκλείσει ούτε το ενδεχόμενο χρήσης βίας, έχει προκαλέσει ισχυρούς κραδασμούς τόσο στη Δανία όσο και στην ίδια τη Γροιλανδία, με την πρωθυπουργό της Δανίας να προειδοποιεί ακόμη και για κίνδυνο υπονόμευσης της συνοχής του ΝΑΤΟ.
Μέσα σε αυτό το τεταμένο κλίμα, σήμερα Τετάρτη στην Ουάσιγκτον πραγματοποιείται κρίσιμη συνάντηση. Ο αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Τζέι Ντι Βανς και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο υποδέχονται τον Δανό υπουργό Εξωτερικών Λαρς Λέκε Ράσμουσεν και την υπουργό Εξωτερικών της Γροιλανδίας Βίβιαν Μότσφελντ. Η συνάντηση θεωρείται καθοριστική για το μέλλον των σχέσεων γύρω από το ημιαυτόνομο έδαφος του βασιλείου της Δανίας και διεξάγεται υπό τη σκιά των δηλώσεων Τραμπ που έχουν εντείνει την ανησυχία μεταξύ των συμμάχων.
Την ίδια στιγμή, το μήνυμα από τη Γροιλανδία είναι σαφές. Κάτοικοι της πρωτεύουσας Νουούκ δηλώνουν κατηγορηματικά ότι η Γροιλανδία «δεν είναι προς πώληση». Η 22χρονη φοιτήτρια Τούτα Μίκαελσεν εξέφρασε την ελπίδα οι Αμερικανοί αξιωματούχοι «να καταλάβουν το μήνυμα και να κάνουν πίσω», αποτυπώνοντας το γενικότερο κλίμα στην τοπική κοινωνία.
Από την πλευρά της πολιτικής ηγεσίας, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς Φρέντερικ Νίλσεν ήταν απολύτως ξεκάθαρος, τονίζοντας τον δυτικό προσανατολισμό της χώρας του. «Αν πρέπει να επιλέξουμε σήμερα ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Δανία, επιλέγουμε τη Δανία. Επιλέγουμε το ΝΑΤΟ. Επιλέγουμε το Βασίλειο της Δανίας. Επιλέγουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε, κλείνοντας κάθε συζήτηση περί αλλαγής στρατηγικής κατεύθυνσης.
Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν την οργισμένη και απαξιωτική αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ. Όταν δημοσιογράφος του ανέφερε ότι ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας είπε πως «προτιμούμε να παραμείνουμε με τη Δανία», ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε αρχικά «Ποιος το είπε αυτό;» και στη συνέχεια, όταν του διευκρινίστηκε, δήλωσε: «Λοιπόν, αυτό είναι δικό του πρόβλημα. Διαφωνώ μαζί του. Δεν ξέρω ποιος είναι. Δεν ξέρω τίποτα γι’ αυτόν. Αλλά αυτό θα είναι μεγάλο πρόβλημα γι’ αυτόν».
Η επιμονή του Τραμπ συνδέεται με τη στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας, καθώς η τήξη των πάγων λόγω της κλιματικής αλλαγής ανοίγει νέες θαλάσσιες οδούς προς την Ασία και δημιουργεί προοπτικές εκμετάλλευσης κρίσιμων ορυκτών για τη σύγχρονη τεχνολογία. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η απόκτηση του νησιού θα ενίσχυε την ασφάλεια των ΗΠΑ, επικαλούμενος απειλές από ρωσική και κινεζική παρουσία.
Ωστόσο, τόσο ειδικοί όσο και κάτοικοι της Γροιλανδίας αμφισβητούν ευθέως αυτούς τους ισχυρισμούς. Ο μηχανικός θέρμανσης Λαρς Βίντνερ σχολίασε σκωπτικά ότι «ο μόνος Κινέζος που βλέπω είναι στο φαστ φουντ», σημειώνοντας πως δεν έχει αντικρίσει ποτέ ρωσικά ή κινεζικά πλοία, παρότι ταξιδεύει συχνά με σκάφος.
Η Δανία, από την πλευρά της, έχει ξεκαθαρίσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες ήδη διατηρούν στρατιωτική παρουσία στο νησί, μπορούν να ενισχύσουν τις βάσεις τους χωρίς καμία αλλαγή καθεστώτος. Για τον λόγο αυτό, πολλοί εκτιμούν ότι τα επιχειρήματα περί ασφάλειας λειτουργούν ως πρόσχημα και ότι στο βάθος βρίσκονται οικονομικά συμφέροντα που σχετίζονται με τους φυσικούς πόρους της περιοχής.
Ενδεικτικό της έντασης είναι και το γεγονός ότι ο Χανς Νόργκααρντ, φίλος του Βίντνερ, κατέθεσε καταγγελία στην αστυνομία της Νουούκ για την «επιθετική συμπεριφορά» του Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι οι δηλώσεις του απειλούν όχι μόνο τη Γροιλανδία αλλά και τη συνοχή του ΝΑΤΟ.
Λίγο πριν από τη σημερινή συνάντηση, η υπουργός Επιχειρήσεων και Ορυκτών Πόρων της Γροιλανδίας Ναάγια Νάθανιελσεν χαρακτήρισε «αδιανόητο» το ενδεχόμενο συζήτησης για κατάληψη εδάφους κράτους συμμάχου του ΝΑΤΟ και κάλεσε την αμερικανική κυβέρνηση να ακούσει ουσιαστικά τη φωνή των Γροιλανδών.
Το αποτέλεσμα των συνομιλιών αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς ενδέχεται να καθορίσει όχι μόνο τις σχέσεις ΗΠΑ και Δανίας, αλλά και τη σταθερότητα της ατλαντικής συμμαχίας στην ευαίσθητη περιοχή της Αρκτικής.
