Στη δεύτερη θέση μεταξύ των 27 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατατάχθηκε η Ελλάδα όσον αφορά την πραγματική φορολόγηση της εργασίας για το 2023. Όπως προκύπτει από τα νεότερα στοιχεία της Eurostat και την ανάλυση του ΚΕΦΙΜ, ο πραγματικός φορολογικός συντελεστής στη χώρα ανήλθε στο 40,5%, επίπεδο που ξεπερνά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κατά 3,5 ποσοστιαίες μονάδες και καταδεικνύει μια σημαντική διαρθρωτική επιβάρυνση της εργασίας σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την κρίση.
Υψηλότερη φορολόγηση καταγράφεται μόνο στην Ιταλία, όπου ο αντίστοιχος συντελεστής φτάνει το 44%. Στο ίδιο μπλοκ χωρών με έντονη επιβάρυνση της εργασίας συγκαταλέγονται η Αυστρία, το Βέλγιο και η Γαλλία. Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα επίπεδα φορολόγησης εμφανίζουν η Βουλγαρία, η Μάλτα, η Κροατία και η Λετονία.
Η μελέτη επισημαίνει ότι, παρά τις μειώσεις σε ονομαστικούς φορολογικούς συντελεστές και ασφαλιστικές εισφορές μετά το 2019, η πραγματική φορολογική πίεση στην εργασία παραμένει υψηλή. Ο βασικός λόγος είναι ότι οι χαμηλότεροι συντελεστές εφαρμόστηκαν σε ονομαστικά αυξημένα εισοδήματα, χωρίς αντίστοιχη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας. Έτσι, πολλοί εργαζόμενοι μετακινήθηκαν σε υψηλότερα φορολογικά κλιμάκια και βρέθηκαν αντιμέτωποι με αυξημένους οριακούς συντελεστές, χωρίς ουσιαστική βελτίωση στο πραγματικό τους εισόδημα.
Την περίοδο 2019 έως 2024, ο μέσος προσαρμοσμένος μισθός στην Ελλάδα αυξήθηκε σωρευτικά κατά περίπου 12,4%, φτάνοντας το 2024 τα 18.000 ευρώ. Ωστόσο, η αύξηση αυτή υπολείπεται σημαντικά της αντίστοιχης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία ανήλθε περίπου στο 21,4%, κυρίως μετά το 2021. Την ίδια στιγμή, ο σωρευτικός πληθωρισμός στην Ελλάδα την περίοδο 2020 έως 2024 έφτασε το 16,5%, με έντονη άνοδο το 2022 και διατήρηση υψηλών ρυθμών τα επόμενα χρόνια. Το αποτέλεσμα ήταν μεγάλο μέρος των ονομαστικών αυξήσεων να εξανεμιστεί και να μην μεταφραστεί σε πραγματική αγοραστική δύναμη. Η μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας ενίσχυσε περαιτέρω το φαινόμενο του fiscal drag, αυξάνοντας τη φορολογική επιβάρυνση χωρίς αντίστοιχο όφελος για τους εργαζόμενους.
Σύμφωνα με την ανάλυση, τα μέτρα αναμόρφωσης της φορολογικής κλίμακας που θα εφαρμοστούν από το 2026 αντιμετωπίζουν μόνο εν μέρει το πρόβλημα. Μια πιο ουσιαστική λύση θα απαιτούσε την τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας και τη μείωση της προοδευτικότητας, κυρίως στα ανώτερα εισοδηματικά κλιμάκια. Αν και η μεταφορά του ανώτατου φορολογικού συντελεστή 44% από τις 40.000 στις 60.000 ευρώ περιορίζει κάπως την πίεση, η συνολική επιβάρυνση παραμένει υψηλή.
Παρότι η Ελλάδα κατατάσσεται περίπου στη μέση της ευρωπαϊκής κατάταξης ως προς το ύψος του ανώτατου οριακού φορολογικού συντελεστή εισοδήματος για το 2025, ο συγκεκριμένος συντελεστής ενεργοποιείται από σχετικά χαμηλό επίπεδο εισοδήματος. Αυτό σημαίνει ότι φορολογούμενοι που δεν θεωρούνται ιδιαίτερα υψηλόμισθοι εισέρχονται νωρίς στο ανώτατο φορολογικό κλιμάκιο. Σε συνδυασμό με τις αυξημένες ασφαλιστικές εισφορές, ακόμη και μετά τις μειώσεις τους, δημιουργούνται ισχυρά αντικίνητρα για την προσέλκυση και τη διατήρηση στελεχών υψηλής παραγωγικότητας στην ελληνική οικονομία.
