Έντονη ανησυχία εκφράζει η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντρικσεν, όχι μόνο για το μέλλον της Γροιλανδίας αλλά και για την ίδια τη συνοχή της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Σε πρόσφατες δηλώσεις της ξεκαθαρίζει ότι οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι ρητορικές εξάρσεις, αλλά σοβαρές προθέσεις που θα μπορούσαν να ανατρέψουν τις ισορροπίες στο ΝΑΤΟ, στο οποίο συμμετέχει και η Ελλάδα.
Η αγωνία της Δανής πρωθυπουργού βασίζεται σε δύο βασικούς άξονες. Πρώτον, εκτιμά ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δεν μπλοφάρει και επιδιώκει πραγματικά την προσάρτηση της Γροιλανδίας. Δεύτερον, θεωρεί ότι αν αυτό το σχέδιο υλοποιηθεί, η Συμμαχία θα βρεθεί σε υπαρξιακό αδιέξοδο, καθώς θα κληθεί να αντιδράσει απέναντι σε ένα από τα ισχυρότερα μέλη της, τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σε μια τέτοια εξέλιξη, η προσάρτηση της Γροιλανδίας θα ισοδυναμούσε ουσιαστικά με επίθεση κατά της Δανίας, αφού το νησί, παρότι ημιαυτόνομο, υπάγεται στο Βασίλειο της Δανίας. Πρόκειται για μια χώρα με ελάχιστο πληθυσμό, μόλις 56.000 κατοίκους, αλλά τεράστια γεωγραφική έκταση και στρατηγική σημασία στο βόρειο άκρο της Ευρώπης.
«Πολύ φοβάμαι πως, δυστυχώς, ο Αμερικανός πρόεδρος σοβαρολογεί όταν δηλώνει πως θέλει δική του τη Γροιλανδία», τόνισε η Φρέντρικσεν στις 5 Ιανουαρίου, επισημαίνοντας ότι οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα και η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο ενίσχυσαν το αίσθημα ότι οι απειλές Τραμπ μπορούν να γίνουν πράξη.
Η Γροιλανδία δεν έχει προκαλέσει τις ΗΠΑ ούτε έχει συγκρουστεί με την αμερικανική έννομη τάξη, σε αντίθεση με τον Μαδούρο. Ωστόσο αποτελεί έναν τεράστιο ενεργειακό και γεωστρατηγικό θησαυρό. Διαθέτει πλούσια κοιτάσματα φυσικών πρώτων υλών και προσφέρει κρίσιμη πρόσβαση στην Αρκτική, στοιχεία που φαίνεται να κινούν έντονα το ενδιαφέρον του Τραμπ.
Στο ίδιο πλαίσιο, μόνο τυχαία δεν θεωρήθηκε η ανάρτηση της Κέιτι Μίλερ, συζύγου του αναπληρωτή προσωπάρχη της αμερικανικής προεδρίας, η οποία δημοσίευσε εικόνα της Γροιλανδίας βαμμένης με τα χρώματα της αμερικανικής σημαίας και τη λέξη «ΣΥΝΤΟΜΑ».
Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε ότι «Η Αμερική χρειάζεται τη Γροιλανδία, για λόγους εθνικής ασφάλειας», χωρίς να εξηγήσει πώς το νησί συνιστά απειλή για τις ΗΠΑ. Πρόσθεσε μάλιστα ότι «θα ασχοληθούμε με τη Γροιλανδία σε περίπου δύο μήνες», για να συμπληρώσει αμέσως μετά «ας μιλήσουμε για τη Γροιλανδία σε 20 ημέρες».
Η εικόνα που διαμορφώνεται θυμίζει έντονα τη σειρά «Borgen», όπου η πολιτική ίντριγκα στη Δανία μπλέκεται με διεθνείς πιέσεις και γεωπολιτικά διλήμματα. Μόνο που αυτή τη φορά το σενάριο είναι πραγματικό και η πρωθυπουργός της χώρας φοβάται ότι δεν οδηγεί σε happy end.
Η Φρέντρικσεν επαναλαμβάνει τη σταθερή θέση της Κοπεγχάγης ότι «η άποψη του Βασιλείου της Δανίας είναι ξεκάθαρη για τη Γροιλανδία και δεν επιδέχεται διαπραγμάτευσης. Η πίεση που ασκούν οι ΗΠΑ στη Δανία είναι απαράδεκτη». Υπενθυμίζει επίσης ότι η ίδια η Γροιλανδία έχει δηλώσει πως δεν επιθυμεί να ενταχθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες και προειδοποιεί ότι αν οι ΗΠΑ επιτεθούν σε κράτος μέλος του ΝΑΤΟ «τότε τα πάντα θα έχουν τελειώσει όλα».
Παρά τη στήριξη που δηλώνουν ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προς τη Δανία, η περιφρόνηση του Τραμπ προς την Ενωμένη Ευρώπη δημιουργεί αμφιβολίες για το κατά πόσο αυτές οι εγγυήσεις μπορούν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά.
Το ενδιαφέρον του Τραμπ για τη Γροιλανδία εξηγείται τόσο από τη στρατηγική της θέση όσο και από τον πλούτο των ενεργειακών πόρων. Την εκτίμηση ότι οι ΗΠΑ έχουν σοβαρά και μακροχρόνια σχέδια για το νησί επιβεβαίωσε ακόμη και ο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος είχε δηλώσει ότι «οι Αμερικανοί έχουν σοβαρά σχέδια για τη Γροιλανδία» και ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της στην Αρκτική, εάν κάποιο μέλος του ΝΑΤΟ χρησιμοποιήσει την περιοχή ως «εφαλτήριο» επιθετικών ενεργειών.
Η Γροιλανδία έχει εξελιχθεί σε μήλον της έριδος ανάμεσα στις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ρωσία. Την ίδια ώρα, φωνές όπως της Björk τάσσονται υπέρ μιας πλήρως ανεξάρτητης Γροιλανδίας. Η Ισλανδή καλλιτέχνιδα υποστήριξε ότι «Οι Γροιλανδοί ανακουφίστηκαν βαθύτατα όταν αποσχίστηκαν από τη Δανία, το 1944», κατηγορώντας μάλιστα τη Δανία για «συστημικές εθνοτικές διακρίσεις» και πρακτικές που στόχευαν στον έλεγχο του πληθυσμού του νησιού.
Όλα αυτά συνθέτουν ένα εκρηκτικό γεωπολιτικό σκηνικό. Με τη Γροιλανδία στο επίκεντρο, ο ανταγωνισμός μεγάλων δυνάμεων απειλεί να ανατρέψει τη γεωστρατηγική ισορροπία όχι μόνο στη Βόρεια Ευρώπη, αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο.
