Με φόντο τις έντονες κοινωνικές και πολιτικές διεργασίες των τελευταίων ημερών και στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης το αγροτικό ζήτημα, που παρακολουθεί με ενδιαφέρον το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας, ο Υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης κ. Κώστας Καραγκούνης μιλά στους Attica Times και στη δημοσιογράφο Κορίνα Τριανταφύλλου. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο κ. Καραγκούνης τοποθετείται αναλυτικά για τον διάλογο της κυβέρνησης με τους αγρότες, τα μέτρα στήριξης του πρωτογενούς τομέα και τις προοπτικές της επόμενης ημέρας, υπογραμμίζοντας τη βούληση της κυβέρνησης να βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με τον αγροτικό κόσμο. Παράλληλα, αναφέρεται στις προκλήσεις της ακρίβειας, στις παρεμβάσεις για την ενίσχυση του εισοδήματος των εργαζομένων, στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας και στον εκσυγχρονισμό του πλαισίου υγείας και ασφάλειας στους χώρους εργασίας. Μια συνέντευξη που αποτυπώνει τις κυβερνητικές προτεραιότητες σε μια κρίσιμη συγκυρία για την οικονομία, την εργασία και την κοινωνική συνοχή.
Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν για τη στήριξη των αγροτών φαίνεται να μην καλύπτουν επαρκώς τις ανάγκες του αγροτικού κόσμου και των εργαζομένων στον πρωτογενή τομέα, με αποτέλεσμα η κατάσταση να παραμένει ρευστή. Ποια θεωρείτε ότι είναι τα επόμενα βήματα που πρέπει να γίνουν, ώστε να βρεθεί η «χρυσή τομή» και να δοθεί μια ουσιαστική λύση στο ζήτημα;
Είναι σημαντικό ότι οι αγρότες μας προσέρχονται σε διάλογο με τον Πρωθυπουργό διότι έγινε κατανοητό ότι αυτή η Κυβέρνηση είναι κοντά στα προβλήματά τους, δίπλα στις ανάγκες τους και αρωγός στις πολλές προκλήσεις που έχουν να αντιμετωπίσουν. Και βέβαια γίνεται αντιληπτό ότι οι πόρτες μας είναι πάντοτε ανοιχτές για τους αγρότες μας, προκειμένου να συζητηθούν ζητήματα διαρθρωτικά, αγροτικής ανάπτυξης, ζητήματα που έχουν να κάνουν με τη νέα ΚΑΠ. Άλλωστε αυτή είναι και η πρόκληση της επόμενης μέρας. Και όπως ήδη έχει πει και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος όταν θα έχουμε τα δημοσιονομικά περιθώρια και προϊόντος του χρόνου μέχρι την ΔΕΘ θα έχουμε τη δυνατότητα να αξιολογήσουμε και νέα μέτρα στήριξης. Όλο αυτό το διάστημα λοιπόν δεν μείναμε απαθείς στις ανάγκες του αγροτικού κόσμου. Μειώσαμε τον ΦΠΑ στις ζωοτροφές στα λιπάσματα και στα αγροτικά μηχανήματα, μειώσαμε κατά 50% τον φόρου εισοδήματος των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών που διαθέτουν το προϊόν τους μέσω συνεταιρισμών ή συμβολαιακής γεωργίας από το 2022, αναστείλαμε για τα φορολογικά έτη 2019–2022 και μονιμοποίησαμε από το 2023 την μη καταβολής του τέλους επιτηδεύματος. Περαιτέρω αυξήσαμε από το 2024 το επίδομα μητρότητας στους αγρότες στους 9 μήνες, στο ύψος του κατώτατου μισθού, θεσμοθετήσαμε το Τιμολόγιο «ΓΑΙΑ» που τον Απρίλιο του 2024 και παράλληλα Θεσμοθετήσαμε από το 2025 τη δυνατότητα ρυθμίσεων των κόκκινων δανείων αγροτών και αγροτικών συνεταιρισμών που βρίσκονται σε ειδικούς εκκαθαριστές. Επιστρέφουμε τον ειδικό Φόρο Κατανάλωσης του πετρελαίου κίνησης στους αγρότες από το 2022 και από 11/2025 η επιστροφή γίνεται στο 150% των ανώτατων ορίων, μειώσαμε 50% το 2026 και κατάργηση το 2027 του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους (και 1.700 σε Έβρο, Δυτ. Μακεδονία κ.α.) και αναμορφώσαμε την κλίμακα του φόρου εισοδήματος των αγροτών από το φορολογικό έτος 2026 με έμφαση στις οικογένειες με παιδιά και τους νέους. Και βέβαια πολλά άλλα όσον αφορά την μείωση των βαρών συν βεβαίως τα όσα κάνουμε τώρα για τους αγρότες με τις νέες μας πρωτοβουλίες που εξαγγείλαμε προχθές. Όλα αυτά δεν δείχνουν εγκατάλειψη αλλά πραγματική στήριξη των αγροτών μας.
Παρά τη μείωση της ανεργίας, πολλοί εργαζόμενοι δηλώνουν ότι το εισόδημά τους δεν επαρκεί λόγω της ακρίβειας. Πως εξηγείτε τη διαφορά ανάμεσα στους δείκτες της οικονομίας και την καθημερινή εμπειρία των πολιτών;
Κοιτάξτε κανείς δεν λέει ότι η ακρίβεια δεν αποτελεί το νούμερο ένα πρόβλημα για τους πολίτες και την μεγαλύτερη πρόκληση που έχουμε να αντιμετωπίσουμε εμείς σαν Κυβέρνηση. Άλλωστε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και μάλιστα χώρες που βρίσκονται στην πρωτοπορία της ευρωπαϊκής οικονομίας αναγκάζονται να παίρνουν μέτρα λιτότητας και έφθασαν να δανείζονται ακριβότερα από την Ελλάδα. Ποιος θα το πίστευε αυτό πριν από μερικά χρόνια; Εμείς από το 2019 και μετά έχουμε αυξήσει τον μέσο και τον κατώτατο μισθό 28% και 35% αντίστοιχα, πολύ πιο πάνω δηλαδή από τον σωρευτικό πληθωρισμό που σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία αγγίζει το 21%. Η Ελλάδα έχει τον 11ο υψηλότερο βασικό μισθό μεταξύ 22 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και επίκειται νέα αύξηση τον ερχόμενο Απρίλη. Και μια νέα αύξηση το 2027. Το καθαρό εισόδημα των εργαζομένων ενισχύεται. Συγκεκριμένα έχουμε αύξηση 24-31% των καθαρών αποδοχών των εργαζόμενων μεταξύ 2019-2025 και προχωρούμε σε επιπλέον θετικές παρεμβάσεις 2,7 δισ. ευρώ για το 2026. Προχωρήσαμε επίσης σε μείωση στις ασφαλιστικές εισφορές υπερεργασίας, υπερωριών, νυκτερινών και αργιών. Την ίδια στιγμή έχουμε μειώσει 83 φόρους τα τελευταία χρόνια που προφανώς αγγίζει όλους τους φορολογουμένους και ασφαλισμένους και επίκειται από 1.1.2026 νέα γενναία φοροελάφρυνση για όλους τους πολίτες συνδεόμενη μάλιστα με το δημογραφικό πρόβλημα. Οπότε δεν είναι μόνο η αύξηση των μισθών αλλά και η μείωση των βαρών που ενισχύει τα νοικοκυριά. Η πρόκληση της ακρίβειας αποτελεί για μας την κορυφαία προτεραιότητα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε.
Πώς προχωρά ο διάλογος για τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας;
Ήδη η Νίκη η Κεραμέως έχει υπογράψει την Υπουργική Απόφαση με την οποία καθορίζονται οι λεπτομέρειες του πενταετούς σχεδίου δράσης για την ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Στη διαμόρφωση του τελικού κειμένου συνέδραμαν οι εκπρόσωποι των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων. Ο Οδικός Χάρτης έχει σαφές χρονοδιάγραμμα εφαρμογής από το 2026 έως το 2030. ο πρώτος άξονας θα ολοκληρωθεί εντός του πρώτου τριμήνου του 2026 και αφορά στην ενίσχυση του ρυθμιστικού πλαισίου για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις μέσω νομοθέτησης της Κοινωνικής Συμφωνίας και ο δεύτερος άξονας αφορά την περίοδο από το δεύτερο τρίμηνο του 2026 μέχρι το δεύτερο τρίμηνο του 2027. Ο τρίτος άξονας αφορά το 2ο τρίμηνο του 2026 μέχρι το δεύτερο τρίμηνο του 2027 και προβλέπει την ψηφιοποίηση, συλλογή και διαθεσιμότητα δεδομένων, προκειμένου να καταστεί δυνατή η συστηματική συλλογή, επεξεργασία και ανάλυση δεδομένων σχετικά με την κάλυψη των εργαζομένων από Συλλογικές Συμβάσεις. Ο τέταρτος άξονας αφορά το δεύτερο τρίμηνο του 2026 έως το τέταρτο τρίμηνο του 2030 και προβλέπει την πραγματοποίηση μελετών, ερευνών, ενημερωτικών και εκπαιδευτικών δράσεων για θέματα συλλογικών διαπραγματεύσεων. Και ο πέμπτος άξονας αφορά το διάστημα από το 2028 έως το 2030 και περιλαμβάνει την παρακολούθηση εφαρμογής του Σχεδίου Δράσης για την προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων καθώς και στοχευμένους ελέγχους εφαρμογής των όρων των συλλογικών συμβάσεων εργασίας.
Έχετε αρμοδιότητα ως υφυπουργός την υγεία και την ασφάλεια στους χώρους εργασίας. Πρόσφατα ψηφίσατε τον νέο εργασιακό νόμο που περιλαμβάνει πολλές διατάξεις σχετικά με αυτό τον τομέα. Ποιες είναι οι βασικές προβλέψεις που τις θεωρείτε πιο σημαντικές;
Με τον νόμο 5239/2025 πράγματι εκσυγχρονίσαμε το πλαίσιο για την υγεία και την ασφάλεια που παρέμενε ίδιο και απαράλλακτο για 35 και πλέον χρόνια. Προφανώς είναι πολλές οι αλλαγές που κάναμε αλλά σταχυολογώντας τις σημαντικότερες θα σας έλεγα ότι αναβαθμίζουμε συνολικά το πλαίσιο για την αντιμετώπιση των επαγγελματικών ασθενειών, ενισχύοντας την πρόληψη και τάσσοντας προθεσμία αναγγελίας των επαγγελματικών ασθενειών από τον εργοδότη στην Επιθεώρηση Εργασίας, ενώ παράλληλα επικαιροποιούμε τον εθνικό κατάλογο αυτών. Τώρα μάλιστα συγκροτούμε ομάδα εργασίας για την επικαιροποίηση αυτών των κριτηρίων και καταρτίζουμε τον κατάλογο με συμμετοχή ειδικών επιστημόνων και στελεχών του υπουργείου. Περαιτέρω εξορθολογίζουμε τον τρόπο άσκησης καθηκόντων των τεχνικών ασφαλείας και ιατρών εργασίας, δηλαδή των δύο θεσμών – πυλώνων για την εξασφάλιση της ενσωμάτωσης των κανόνων υγείας και ασφάλειας στον κάθε τόπο εργασίας. Οι υποδείξεις ιατρών εργασίας και τεχνικών ασφαλείας προς τον εργοδότη θα υποβάλλονται πλέον αποκλειστικά γραπτά, ενώ το βιβλίο υποδείξεων ψηφιοποιείται στο Π.Σ. της Επιθεώρησης Εργασίας. Αξιοποιούμε τα σύγχρονα τεχνολογικά μέσα προκειμένου να μειώσουμε τη γραφειοκρατία, να επιταχύνουμε τις διαδικασίες και να διασφαλίσουμε αποτελεσματικότερο έλεγχο και διαφανείς διαδικασίες. Προχωρούμε στη δημιουργία του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος «ΗΡΙΔΑΝΟΣ», ενός ψηφιακού εργαλείου για την επαγγελματική υγεία και ασφάλεια. Προβλέπουμε την υποχρεωτική παροχή μαθημάτων καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ) και λαβής Χάιμλιχ. Οι τεχνικές πρώτων βοηθειών αντιμετωπίζουν άμεσα τα επείγοντα περιστατικά και μπορούν να σώσουν ζωές. Αυστηροποιούμε το πλαίσιο σχετικά με τη δυνατότητα των εργοδοτών να ασκούν οι ίδιοι καθήκοντα τεχνικού ασφαλείας στις δραστηριότητες Γ’ κατηγορίας επικινδυνότητας. Μειώνουμε το όριο αριθμού εργαζομένων τους οποίους μπορεί να απασχολεί ο εργοδότης προκειμένου να ασκεί ο ίδιος καθήκοντα τεχνικού ασφαλείας από πενήντα (50) σε είκοσι (20). Προβλέπουμε υποχρεωτική παρουσία του Συντονιστή Ασφαλείας στα τεχνικά και οικοδομικά έργα. Ενισχύουμε τον ρόλο των Επιτροπών Υγείας και Ασφάλειας Εργαζομένων (ΕΥΑΕ) και των εκπροσώπων εργαζομένων, καθώς και των Εσωτερικών Υπηρεσιών Προστασίας και Πρόληψης (ΕΣΥΠΠ). Επικαιροποιούμε την κατάταξη των επιχειρήσεων σε κατηγορίες επικινδυνότητας ανά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας και τον πίνακα ειδικοτήτων που δικαιούνται να ασκήσουν καθήκοντα τεχνικών ασφαλείας.
