Μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παραχώρησε συνέντευξη Τύπου, τοποθετούμενος για τις ευρωατλαντικές σχέσεις, τις εξελίξεις γύρω από τη Γροιλανδία και τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον.
Αναφερόμενος στη στάση της ΕΕ απέναντι στην επιθετική ρητορική του Αμερικανού προέδρου, επισήμανε ότι «δεν είναι μυστικό ότι οι ευρωατλαντικές σχέσεις τον τελευταίο χρόνο έχουν περάσει από περιόδους αναταράξεων», υπογραμμίζοντας ωστόσο πως υπάρχει κοινή αντίληψη ότι πρέπει «καλή τη πίστει να επιδιώκουμε αυτές οι σχέσεις να διατηρηθούν σε λειτουργικό επίπεδο», χωρίς συμπεριφορές που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μη αναστρέψιμες εξελίξεις.
Ο πρωθυπουργός σημείωσε πως η κατάσταση εμφανίζεται ελαφρώς βελτιωμένη μετά τις πρόσφατες διευκρινίσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να επιβάλει πρόσθετους δασμούς σε χώρες που στήριξαν ανοικτά τη Γροιλανδία και ότι δεν σχεδιάζει τη χρήση στρατιωτικής ισχύος για την κατάληψη εδάφους που ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας.
Συνεχίζοντας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε πως «οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους» και ότι απαιτείται ένα σαφές πλαίσιο συνεννόησης, ώστε όλοι να γνωρίζουν τις συνέπειες αν ξεπεραστούν τα όρια. Όπως είπε, αυτό το πλαίσιο αποτυπώθηκε με σαφήνεια και στις δηλώσεις του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, εκφράζοντας το πνεύμα της συνεδρίασης.
Επανέλαβε ότι η Ελλάδα, ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και χώρα με στρατηγική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει συμφέρον να εργάζεται συστηματικά για την αποκλιμάκωση των εντάσεων και την εξεύρεση λύσεων αμοιβαίου οφέλους. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «έχουμε κάθε λόγο πάντα να επιδιώκουμε οι όποιες αναταράξεις να είναι πρόσκαιρες και να βρίσκουμε λύσεις προς το συμφέρον όλων».
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη σημασία της Αρκτικής για τη διεθνή ασφάλεια, επισημαίνοντας ότι, παρότι η Ελλάδα βρίσκεται γεωγραφικά μακριά, η περιοχή αποτελεί κρίσιμη προτεραιότητα για το ΝΑΤΟ, την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως δήλωσε, είναι αναγκαίο να υπάρξει συνεργασία στο πλαίσιο της Συμμαχίας, ώστε να αποτραπεί η ενίσχυση της επιρροής της Κίνας και της Ρωσίας σε μια περιοχή στρατηγικής σημασίας όπως η Γροιλανδία.
Σε ερώτηση για το πώς μπορεί η Ελλάδα να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΗΠΑ, ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι η χώρα δεσμεύεται από το πλαίσιο της πολυμέρειας και του διεθνούς δικαίου. Όπως ανέφερε, «η οποιαδήποτε ένταση στις ευρωατλαντικές σχέσεις ζημιώνει τόσο την Ευρώπη όσο και τις Ηνωμένες Πολιτείες», θέση την οποία, όπως είπε, σκοπεύει να επαναλαμβάνει στους Αμερικανούς συνομιλητές του.
Αναφορικά με το Συμβούλιο Ειρήνης του Αμερικανού προέδρου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι, με τη σημερινή του μορφή, σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες δυσκολεύονται να συμμετάσχουν. Υπενθύμισε όμως τον ρόλο της Ελλάδας στην απόφαση 2803, που νομιμοποίησε το Συμβούλιο ως προσωρινή διοίκηση της Γάζας, με στόχο την υλοποίηση των επόμενων σταδίων του ειρηνευτικού σχεδίου. Τόνισε ότι η Ελλάδα και η Ευρώπη επιθυμούν ενεργό παρουσία, επιδιώκοντας πρωτοβουλίες που θα επαναφέρουν το Συμβούλιο στον αρχικό του σκοπό, δηλαδή την ειρήνευση στη Γάζα και τη μετάβαση στη φάση της ανοικοδόμησης, ως πρώτο βήμα για την ουσιαστική επίλυση του παλαιστινιακού.
Για τη συμφωνία πλαίσιο που αφορά τη Γροιλανδία, ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι οι «κόκκινες γραμμές» είναι απολύτως σαφείς. «Δεν τίθεται ζήτημα αμφισβήτησης της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της Γροιλανδίας», τόνισε, επισημαίνοντας ότι μόνο η ίδια η Γροιλανδία και το Βασίλειο της Δανίας μπορούν να αποφασίσουν για το μέλλον της. Υπογράμμισε πως, αν και οι ανησυχίες των ΗΠΑ για την ασφάλεια της Αρκτικής είναι δικαιολογημένες, υπάρχουν τρόποι αντιμετώπισης του ζητήματος μέσω του ΝΑΤΟ και της διμερούς συμφωνίας ΗΠΑ Δανίας του 1951, πάντα με σεβασμό στην ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Δανίας και της Γροιλανδίας.
Αναφερόμενος στα διδάγματα που αντλεί η Ευρωπαϊκή Ένωση από την κρίση στη Γροιλανδία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η ανάγκη επένδυσης στη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης έχει πλέον καταστεί κοινός τόπος. Όπως σημείωσε, η Ελλάδα υπήρξε από τις πρώτες χώρες που υποστήριξαν αυτήν τη λογική, με έμφαση στην ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας και των πόρων για την άμυνα, αλλά και στη βελτίωση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Υπογράμμισε ότι «πρέπει να περάσουμε από την ισχύ των αξιών μας στην αξία της ισχύος μας», κάτι που αφορά τόσο την Ελλάδα όσο και συνολικά την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κλείνοντας, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι δεν υπήρξε οργανωμένο ευρωπαϊκό πλαίσιο συνεννόησης πριν από τις συνομιλίες του Μαρκ Ρούτε με τον Ντόναλντ Τραμπ στο Νταβός. Τόνισε ότι το ΝΑΤΟ έχει ρόλο στην Αρκτική και ότι οι συζητήσεις αυτές αφορούν κυρίως τη Δανία και τις ΗΠΑ, με την Κοπεγχάγη να έχει την πλήρη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ό,τι αποφασίσει προς όφελος της ίδιας και της Γροιλανδίας.