Το κυκλοφοριακό πρόβλημα της Αθήνας εξελίσσεται σε έναν από τους πιο σοβαρούς παράγοντες που επιβαρύνουν την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών. Διαδρομές που άλλοτε απαιτούσαν λίγα λεπτά μετατρέπονται σε μαραθώνιες μετακινήσεις, την ώρα που η έντονη τουριστική παρουσία με πούλμαν, λεωφορεία και Μέσα Μαζικής Μεταφοράς αυξάνει ακόμη περισσότερο την πίεση στο ήδη κορεσμένο οδικό δίκτυο.
Τους τελευταίους μήνες, εικόνες πρωτόγνωρες για την Αθήνα κάνουν την εμφάνισή τους ακόμη και στο Μετρό. Ο σταθμός του Συντάγματος κλείνει κατά διαστήματα λόγω υπερβολικού συνωστισμού που δημιουργεί κινδύνους στις αποβάθρες, ενώ τα δρομολόγια παραμένουν αραιά, με συρμούς να περνούν από κομβικούς σταθμούς ακόμη και ανά 12 λεπτά στις ώρες αιχμής. Έτσι, το μέσο που κάποτε θεωρούνταν η πιο αξιόπιστη λύση απέναντι στην κίνηση, πλέον ωθεί ολοένα και περισσότερους πολίτες πίσω στο ΙΧ, προκειμένου να αποφύγουν τη σαρδελοποίηση.
Το αποτέλεσμα είναι η κυκλοφορία να βρίσκεται σε οριακή κατάσταση σχεδόν όλη την ημέρα. Τα βαριά μποτιλιαρίσματα των πρωινών και απογευματινών ωρών δεν περιορίζονται πια στα κλασικά χρονικά παράθυρα, αλλά μεταφέρουν το πρόβλημα και στις επόμενες ώρες. Η εικόνα καθυστερήσεων ακόμη και στην Αττική Οδό, τον μοναδικό δρόμο της πρωτεύουσας με διόδια, θα φάνταζε αδιανόητη πριν από λίγα χρόνια.
Στην κορυφή των προβλημάτων παραμένει ο Κηφισός. Όσοι τον χρησιμοποιούν καθημερινά για να κινηθούν από τις Αφίδνες προς τον Πειραιά ή αντίστροφα γνωρίζουν ότι κάθε διαδρομή αποτελεί δοκιμασία αντοχών. Τα μέτρα που εφαρμόστηκαν πρόσφατα, όπως η παρουσία γερανών της Τροχαίας σε κομβικά σημεία και οι συνεχείς περιπολίες αστυνομικών με μοτοσικλέτες, δεν κατάφεραν να δώσουν ουσιαστική λύση.
Στο πλαίσιο αυτό, στη χθεσινή κλειστή διυπουργική σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη τέθηκε επί τάπητος η πρόταση για πλήρη απαγόρευση κυκλοφορίας φορτηγών στον Κηφισό από τις 7 έως τις 10 το πρωί. Ο υπουργός Τάκης Θεοδωρικάκος, ως επικεφαλής της κυβερνητικής επιτροπής για την εφοδιαστική αλυσίδα, μετέφερε την κάθετη αντίθεση των φορέων της αγοράς, οι οποίοι προειδοποίησαν ότι ένα τέτοιο μέτρο θα προκαλούσε σοβαρά προβλήματα στην τροφοδοσία καταστημάτων, super market και επιχειρήσεων.
Η κυβερνητική ενημέρωση μετά τη σύσκεψη ήταν σαφής. «Αποκλείστηκε το ενδεχόμενο πλήρους απαγόρευσης 7-10». Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στην αποδοχή των προειδοποιήσεων που είχαν διατυπωθεί από «φορείς και εκπροσώπους της αγοράς». Παράλληλα, από το πρωθυπουργικό γραφείο έγινε γνωστό ότι εξετάζονται στοχευμένα μέτρα για τη μείωση της παρουσίας φορτηγών στον Κηφισό, ιδίως τις πρώτες πρωινές ώρες.
Μεταξύ των προτάσεων που συζητήθηκαν περιλαμβάνεται ο περιορισμός της κίνησης συγκεκριμένων κατηγοριών φορτηγών, όπως εκείνων που μεταφέρουν εμπορεύματα που δεν θεωρούνται είδη πρώτης ανάγκης. Τα οχήματα αυτά θα υποχρεώνονται να κινούνται μέσω εναλλακτικών διαδρομών εκτός Κηφισού. Στο τραπέζι βρέθηκε και το ζήτημα των εμπορευματοκιβωτίων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη μεταφορά υποδημάτων προς τη Βόρεια Ελλάδα και γειτονικές χώρες μέσω Κάζας, αντί για τον κεντρικό οδικό άξονα.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στα φορτηγά που αποβιβάζονται μαζικά από τα πλοία της Κρήτης στον Πειραιά τις πρώτες πρωινές ώρες και κατευθύνονται σχεδόν ταυτόχρονα προς τον Κηφισό. Ο υπουργός Ναυτιλίας Βασίλης Κικίλιας έλαβε εντολή να ξεκινήσει συζητήσεις με τις ακτοπλοϊκές εταιρείες, ώστε τα πλοία που φτάνουν γύρω στις 06:30 να δένουν νωρίτερα, περίπου στις 05:30 στην πύλη Ε2, με στόχο τη σταδιακή και όχι μαζική διοχέτευση των φορτηγών στο οδικό δίκτυο.
Ένα ακόμη μέτρο που εξετάζεται είναι η πιλοτική επαναχρησιμοποίηση της Παλαιάς Εθνικής Οδού Αθήνας Θήβας για τη μετακίνηση φορτηγών και νταλικών που εξυπηρετούν τα κέντρα logistics στο Θριάσιο Πεδίο και τον Ασπρόπυργο με κατεύθυνση προς τη Στερεά και τη Βόρεια Ελλάδα. Η εφαρμογή του θα έχει δοκιμαστικό χαρακτήρα, προκειμένου να διαπιστωθεί αν μπορεί να μειώσει μετρήσιμα την επιβάρυνση του Κηφισού.
Παράλληλα, επανήλθε στο προσκήνιο το σχέδιο μεταφοράς των μεταφορικών εταιρειών από τον Ελαιώνα στη Φυλή. Πρόκειται για ένα σύνθετο και φιλόδοξο project που έχει καθυστερήσει, με τη σύσκεψη να δίνει κατεύθυνση για επιτάχυνση των αναγκαίων νομοθετικών ρυθμίσεων και υπουργικών αποφάσεων.
Στη συζήτηση συμμετείχε και η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως, η οποία αναλαμβάνει την υλοποίηση ενός πιλοτικού προγράμματος συνεπιβατισμού σε συνεργασία με μεγάλες επιχειρήσεις. Το σχέδιο «συνεπιβατισμός» στοχεύει στο να ενθαρρύνει εργαζόμενους της ίδιας εταιρείας να μετακινούνται με κοινό όχημα αντί για ξεχωριστά ΙΧ. Όπως ανέφερε κυβερνητική πηγή, «Και δύο ανθρώπους που τώρα παίρνει ο καθένας το αυτοκίνητό του να καταφέρουμε να πείσουμε να μετακινούνται με το ίδιο ΙΧ θα είναι επιτυχία».
Στην εξίσωση μπαίνει και το υπουργείο Εσωτερικών, το οποίο καλείται να εξετάσει πιθανές αλλαγές στο ωράριο λειτουργίας ορισμένων δημοσίων υπηρεσιών, ώστε η προσέλευση των υπαλλήλων να μη συμπίπτει με τα κλασικά ωράρια αιχμής. Πρόκειται για μια δύσκολη άσκηση, καθώς απαιτείται η συναίνεση των συνδικάτων.
Σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η κυβέρνηση προσδοκά την εφαρμογή των έξυπνων φαναριών σε περιοχές της Αθήνας, μετά τη θετική εμπειρία της Θεσσαλονίκης, καθώς και την αύξηση της συχνότητας των δρομολογίων στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς έως το τέλος του 2026. Για την επόμενη δεκαετία παραμένει ο στόχος της ολοκλήρωσης της γραμμής 4 του Μετρό και της δημιουργίας νέων παρακαμπτηρίων οδών.
Και αν όλα αυτά αποδειχθούν ανεπαρκή, σε μια πόλη όπου τα αυτοκίνητα έχουν σχεδόν τριπλασιαστεί, στο βάθος υπάρχει πάντα και το αυστηρό ιαπωνικό μοντέλο, σύμφωνα με το οποίο η αγορά νέου αυτοκινήτου επιτρέπεται μόνο εφόσον ο ιδιοκτήτης αποδείξει ότι διαθέτει χώρο στάθμευσης.
