Στο επίκεντρο της διεθνούς συζήτησης επανέφερε τη Γροιλανδία ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι είχε μια «πολύ καλή» τηλεφωνική επικοινωνία με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, με αντικείμενο τη στρατηγική σημασία της περιοχής.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι συμφωνήθηκε η πραγματοποίηση συνάντησης με τη συμμετοχή «διαφόρων μερών» στο Νταβός της Ελβετίας, στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, χωρίς να διευκρινίσει ποιοι θα συμμετάσχουν.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ επανέλαβε με έμφαση τη θέση του, γράφοντας ότι «η Γροιλανδία είναι επιτακτικής σημασίας για την Εθνική και την Παγκόσμια Ασφάλεια» και προσθέτοντας πως «Δεν γίνεται να κάνουμε πίσω – Σ’ αυτό όλοι συμφωνούν!».
Λίγο νωρίτερα, μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Φλόριντα, είχε δηλώσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα προχωρήσουν σε συζητήσεις για την απόκτηση της Γροιλανδίας στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, επιμένοντας ότι η Δανία δεν είναι σε θέση να προστατεύσει το έδαφος αυτό. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «Δεν νομίζω πως θα αντισταθούν πολύ. Πρέπει να την αποκτήσουμε», απαντώντας σε ερώτηση για το μήνυμα που σκοπεύει να στείλει στους Ευρωπαίους, οι οποίοι έχουν εκφράσει ανοιχτά την αντίθεσή τους στο σχέδιο.
Ο Τραμπ επανέλαβε ότι «Πρέπει να την αποκτήσουμε. Πρέπει να το κάνουν. Δεν μπορούν να την προστατεύσουν», τονίζοντας παράλληλα ότι, παρά τις καλές προσωπικές σχέσεις με τους Δανούς ηγέτες, εκείνοι «δεν πάνε καν εκεί».
Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να απαντήσει. Την Πέμπτη αναμένεται να πραγματοποιηθεί έκτακτη σύνοδος κορυφής στις Βρυξέλλες, όπου οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα εξετάσουν τη στάση που θα κρατήσουν απέναντι στις νέες δηλώσεις και απειλές του Αμερικανού προέδρου.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, ξεκαθάρισε ότι η ΕΕ «δεν έχει καμία διάθεση να επιλέξει τη σύγκρουση, αλλά θα υπερασπιστεί τη θέση της», προσθέτοντας ότι «οι απειλές μέσω του εμπορίου δεν είναι ο σωστός τρόπος» και υπογραμμίζοντας πως «Η κυριαρχία δεν είναι αντικείμενο συναλλαγής».
Στο τραπέζι βρίσκεται πλέον και το ενδεχόμενο ενεργοποίησης του Μηχανισμού Αποτροπής Μέσων Εξαναγκασμού, του λεγόμενου «εμπορικού μπαζούκας» της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο μηχανισμός αυτός, που υιοθετήθηκε το 2023, προβλέπει τη λήψη αντιμέτρων σε περιπτώσεις οικονομικού εξαναγκασμού από τρίτες χώρες, όπως η επιβολή τελωνειακών δασμών ή περιορισμών στο εμπόριο.
Η Γαλλία έχει ήδη δηλώσει ότι θα ζητήσει την ενεργοποίησή του, μετά την ανακοίνωση του Τραμπ για την πρόθεση επιβολής πρόσθετων δασμών σε προϊόντα από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, έως ότου επιτευχθεί «η πλήρης αγορά της Γροιλανδίας».
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τέτοιου είδους πρακτικές «παρεμβαίνουν αδικαιολόγητα στις θεμιτές κυρίαρχες επιλογές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της». Τα πιθανά αντίμετρα μπορεί να περιλαμβάνουν δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα, περιορισμούς στις εισαγωγές και εξαγωγές, ακόμη και αναστολή συμφωνιών, όπως εκείνης για τους δασμούς που επετεύχθη τον Ιούλιο μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ.
Ωστόσο, η εφαρμογή του μηχανισμού θεωρείται έσχατη λύση και προϋποθέτει προηγούμενη αξιολόγηση της κατάστασης από την Κομισιόν, τη στήριξη των κρατών μελών και, ιδανικά, την αποτυχία των διαπραγματεύσεων με την άλλη πλευρά.
