Σαφές μήνυμα προς τους φορείς του Δημοσίου που καθυστερούν πληρωμές σε ιδιώτες απευθύνει το υπουργείο Οικονομικών, καθώς ο όγκος των ληξιπρόθεσμων οφειλών έχει ξεπεράσει τα 3 δισ. ευρώ, προκαλώντας ασφυξία ρευστότητας στην αγορά και εκθέτοντας τη χώρα έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η εξόφληση των χρεών του Δημοσίου προς ιδιώτες αποτελεί βασικό στόχο του προϋπολογισμού του 2026. Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς, μέσω της εγκυκλίου για την ορθή εκτέλεσή του, ξεκαθαρίζει ότι «η ελαχιστοποίηση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης συμβάλλει καθοριστικά στην εξυγίανση των προϋπολογισμών τους και στην ενίσχυση της ρευστότητας της οικονομίας».
Οι γενικές και οικονομικές υπηρεσίες των κρατικών φορέων, όπως νοσοκομεία, ΟΤΑ και οργανισμοί κοινωνικής ασφάλισης, καλούνται να προχωρούν χωρίς καθυστερήσεις στην αποπληρωμή των οφειλών προς τρίτους, τόσο για τους ίδιους όσο και για τους εποπτευόμενους οργανισμούς τους, αποτρέποντας τη δημιουργία νέων χρεών. Παράλληλα οφείλουν να εντοπίζουν τα αίτια των καθυστερήσεων και να λαμβάνουν άμεσα τα αναγκαία νομοθετικά ή διοικητικά μέτρα για την αντιμετώπισή τους.
Αυστηρή επιτήρηση και δημοσιοποίηση στοιχείων
Η εγκύκλιος προβλέπει ότι οι φορείς που εμφανίζουν συστηματική ασυνέπεια απέναντι στους προμηθευτές τους θα υπαχθούν σε καθεστώς αυστηρής εποπτείας. Ο υφυπουργός Οικονομικών προειδοποιεί επίσης ότι τα στοιχεία όσων καθυστερούν πληρωμές θα δημοσιοποιούνται σε τακτική βάση, με στόχο τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.
Ζητείται ακόμη από τους φορείς που υποβάλλουν μηνιαία στοιχεία προσαρμογών να ελέγχουν αν υπάρχουν πρόσθετες ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις, όπως οφειλές υπό δικαστική διεκδίκηση, εκκρεμότητες λόγω κατασχέσεων ή καθυστερήσεις από εξωγενείς παράγοντες, και να τις εντάσσουν στους σχετικούς καταλόγους.
Χρέη που «φούσκωσαν» ξανά
Παρότι την περίοδο 2018 έως 2022 οι ληξιπρόθεσμες οφειλές είχαν μειωθεί κάτω από τα 2 δισ. ευρώ, τα τελευταία χρόνια αυξάνονται εκ νέου, επιστρέφοντας στα επίπεδα πριν από το 2017. Τα νοσοκομεία παραμένουν ο «μεγάλος ασθενής», με χρέη που υπερβαίνουν τα 1,7 δισ. ευρώ, γεγονός που έχει οδηγήσει και σε καταδίκη της χώρας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
Ακολουθούν οι οργανισμοί κοινωνικής ασφάλισης με οφειλές 590 εκατ. ευρώ, ο ΕΟΠΥΥ με 248 εκατ. ευρώ, οι ΟΤΑ με 239 εκατ. ευρώ και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με 236 εκατ. ευρώ.
Θετική εικόνα παρουσιάζεται μόνο στις κύριες συντάξεις, όπου οι καθυστερήσεις έχουν περιοριστεί σε λιγότερο από 60 ημέρες. Αντίθετα, οι επικουρικές συντάξεις παραμένουν ανοιχτό ζήτημα έως ότου ολοκληρωθεί η ψηφιοποίηση των αρχείων.
Νέα εργαλεία για την αντιμετώπιση του προβλήματος
Για τη μόνιμη λύση του χρόνιου ζητήματος, ειδική επιτροπή αναλύει τα αίτια των καθυστερήσεων, ενώ σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων δημιουργήθηκε νέα ψηφιακή πλατφόρμα για την ηλεκτρονική υποβολή τιμολογίων προς το Δημόσιο.
Με την ολοκλήρωση της επεξεργασίας των στοιχείων θα υπάρχει για πρώτη φορά πλήρης εικόνα για το ποιοι φορείς έχουν οφειλές άνω των 90 ημερών, ποιο είναι το ακριβές ύψος τους και για ποιους λόγους καθυστερούν οι πληρωμές, παρότι τα κονδύλια έχουν ήδη προβλεφθεί και καταγραφεί στο δημόσιο χρέος.
