Με σαφείς κανόνες προσδιορίζεται το καθεστώς απαλλαγής από τον ΦΠΑ για μικρές επιχειρήσεις που εδρεύουν σε άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και πραγματοποιούν συναλλαγές στην Ελλάδα, μέσα από απόφαση που συνυπογράφουν ο υφυπουργός Οικονομικών Γιώργος Κώτσηρας και ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής. Όπως προβλέπεται, το ειδικό καθεστώς ισχύει για πωλήσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται από την 1η Ιανουαρίου 2025.
Η ρύθμιση εντάσσεται στο ευρωπαϊκό πλαίσιο στήριξης των μικρών επιχειρήσεων στις διασυνοριακές δραστηριότητες, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και το διοικητικό βάρος. Παράλληλα, δεν παρέχεται δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ που επιβαρύνει τις δαπάνες τους.
Η ένταξη στο απαλλακτικό καθεστώς σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις απαλλάσσονται από την υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ, εκδίδουν απλουστευμένα παραστατικά και περιορίζουν σημαντικά το κόστος συμμόρφωσης. Από την άλλη πλευρά, δεν μπορούν να συμψηφίσουν τον ΦΠΑ που καταβάλλουν για αγορές και λειτουργικά έξοδα.
Δικαιούχοι της απαλλαγής είναι επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε άλλο κράτος μέλος της Ε.Ε., οι οποίες έχουν προηγουμένως ενημερώσει τη φορολογική αρχή της χώρας τους για την πρόθεσή τους να εφαρμόσουν το ειδικό καθεστώς και στην Ελλάδα, μέσω σχετικής κοινοποίησης ή επικαιροποίησης στοιχείων.
Καθοριστικό ρόλο παίζουν τα όρια τζίρου. Ο συνολικός ετήσιος κύκλος εργασιών εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ, τόσο κατά το τρέχον όσο και κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος. Ταυτόχρονα, ο τζίρος που πραγματοποιείται στην Ελλάδα δεν επιτρέπεται να ξεπερνά τις 10.000 ευρώ ετησίως, για τα ίδια έτη αναφοράς.
Η διαδικασία ένταξης γίνεται μέσω της φορολογικής διοίκησης του κράτους εγκατάστασης. Επιχειρήσεις που είναι ήδη ενταγμένες στο καθεστώς μικρών επιχειρήσεων στη χώρα τους μπορούν να ζητήσουν την εφαρμογή του και στην Ελλάδα, με το αίτημα να διαβιβάζεται στην ΑΑΔΕ συνοδευόμενο από αναλυτικά στοιχεία για τις συναλλαγές τους σε όλα τα κράτη μέλη και ειδικά στη χώρα μας. Η ίδια διαδικασία ισχύει και για όσες επιθυμούν να ενταχθούν για πρώτη φορά.
Ως κράτος εγκατάστασης θεωρείται εκείνο στο οποίο βρίσκεται η έδρα της οικονομικής δραστηριότητας και η κεντρική διοίκηση της επιχείρησης, ενώ για τα φυσικά πρόσωπα λαμβάνεται υπόψη η μόνιμη κατοικία. Αντίθετα, επιχειρήσεις με έδρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης αποκλείονται από το καθεστώς, ακόμη και αν διαθέτουν μόνιμη εγκατάσταση σε κράτος μέλος, όπως για παράδειγμα επιχείρηση με έδρα στην Τουρκία και υποκατάστημα στην Ελλάδα.
Η απόφαση προβλέπει και τις περιπτώσεις απώλειας του ευνοϊκού καθεστώτος. Η παύση μπορεί να γίνει οικειοθελώς, κατόπιν αίτησης της επιχείρησης, είτε μόνο για την Ελλάδα είτε συνολικά για όλα τα κράτη μέλη. Υποχρεωτική παύση εφαρμόζεται όταν διαπιστωθεί υπέρβαση των ορίων τζίρου ή όταν το κράτος εγκατάστασης ενημερώσει ότι δεν πληρούνται πλέον οι προϋποθέσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εξαίρεση μπορεί να ισχύσει και αναδρομικά.
Παύση του καθεστώτος προβλέπεται επίσης σε περίπτωση διακοπής εργασιών, μετά από φορολογικούς ελέγχους και συστημικές επαληθεύσεις, ενώ ρυθμίζεται και η επιστροφή σε προηγούμενο καθεστώς ΦΠΑ για επιχειρήσεις που διέθεταν ήδη ελληνικό ΑΦΜ ΦΠΑ πριν από την ένταξή τους στο ειδικό καθεστώς.
