Η στρατηγική των δύο πλευρών ενόψει της συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν
Λίγο πριν «κλειδώσει» η ημερομηνία του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας, με την πρωθυπουργική επίσκεψη στην Άγκυρα να τοποθετείται πλέον επισήμως εντός της επόμενης εβδομάδας – και επικρατέστερες ημερομηνίες την 11η ή την 13η Φεβρουαρίου –, Αθήνα και Άγκυρα επαναπροσδιορίζουν τις κόκκινες γραμμές τους, αναζητώντας ταυτόχρονα πεδία περιορισμένης αλλά χρήσιμης σύγκλισης.
Τα μηνύματα που φτάνουν στην ελληνική πλευρά από τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης τις τελευταίες ώρες εμφανίζουν διαφοροποιήσεις, χωρίς ωστόσο να αναιρούν τη συνολική εικόνα. Από τη μία, το φιλοκυβερνητικό «A Haber» επανέφερε τη ρητορική περί «win-win» λύσεων σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο – προσέγγιση που συγκρούεται ευθέως με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας. Από την άλλη, η επίσης φιλοκυβερνητική «Τουρκίγιε» χαρακτήρισε τις πρόσφατες δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη για τα ελληνοτουρκικά «πρωτοποριακές».
Στο ίδιο δημοσίευμα, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις τοποθετήσεις του Έλληνα πρωθυπουργού σχετικά με τις δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, τις οποίες περιέγραψε ως «θετικό και θαρραλέο βήμα», παρότι – όπως διευκρινίζεται – η ακριβής διατύπωση έκανε λόγο για «δειλό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση» και για «θετική αναγνώριση ότι η Τουρκία μπορεί να εξετάζει ορισμένα από τα πάγια θέματά της». Έμφαση δόθηκε επίσης στις αναφορές Μητσοτάκη υπέρ της απευθείας επικοινωνίας Αθήνας – Άγκυρας, χωρίς διαμεσολαβήσεις τρίτων.
Στο τραπέζι το casus belli
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσαν τα τουρκικά μέσα και στη σύνδεση του casus belli με το ευρωπαϊκό αμυντικό χρηματοδοτικό πρόγραμμα SAFE. Όπως επισημαίνεται, ο Έλληνας πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι όσο η απειλή πολέμου παραμένει ενεργή και η Τουρκία επιμένει σε αναθεωρητική ρητορική, δεν μπορεί να προσβλέπει σε ευρωπαϊκά αμυντικά κονδύλια. Μάλιστα, αναγνώρισε πως πρόκειται για ένα διαπραγματευτικό εργαλείο στα χέρια της Αθήνας.
Παράλληλα, ωστόσο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι στόχος της ελληνικής πλευράς δεν είναι ο μόνιμος αποκλεισμός της Τουρκίας από μια μελλοντική ευρωπαϊκή αμυντική συνεργασία, αλλά η αξιοποίηση της ευρωπαϊκής διάστασης προκειμένου να καταστεί σαφές ότι οι τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο είναι «παντελώς άστοχες και αχρείαστες».
Προσδοκίες χαμηλών τόνων
Καθώς η συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν πλησιάζει, οι κόκκινες γραμμές αλλά και τα περιορισμένα σημεία σύγκλισης αποτυπώνονται όλο και πιο καθαρά μέσα από δηλώσεις και διαρροές εκατέρωθεν. Και στις δύο χώρες, οι κυβερνήσεις καλούνται να διαχειριστούν πιέσεις από σκληρούς εσωτερικούς κύκλους που αξιοποιούν τα ελληνοτουρκικά για πολιτικά οφέλη.
Παρά ταύτα, θεωρείται πλέον δεδομένο ότι, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, Αθήνα και Άγκυρα επενδύουν στα απτά – έστω περιορισμένα – αποτελέσματα που μπορεί να προκύψουν από τον δομημένο διμερή διάλογο υπό τους δύο ηγέτες, ακόμη και στο επίπεδο της λεγόμενης «χαμηλής ατζέντας». Αντίθετα, αντιμετωπίζεται με επιφυλακτικότητα κάθε ενδεχόμενο διαμεσολάβησης τρίτου, που θα μπορούσε να διαταράξει τα εύθραυστα «ήρεμα νερά».
