Επιμέλεια-Μαρίνα Βασιλικιά
Οι καταθέσεις εργαζομένων της βιομηχανίας Μπισκότων Βιολαντα σκιαγραφούν ένα δυστύχημα που, όπως όλα δείχνουν, δεν προέκυψε ξαφνικά. Η έντονη οσμή αερίου είχε εντοπιστεί πολύ πριν από την τραγωδία της 26ης Ιανουαρίου 2026, ωστόσο παρέμενε χωρίς ουσιαστική αντιμετώπιση.
Η τραγωδία κόστισε τη ζωή σε πέντε εργαζόμενες, ενώ από τις μαρτυρίες προκύπτει ότι ζητήματα ασφάλειας, εκπαίδευσης και ετοιμότητας αντιμετωπίζονταν διαχρονικά επιφανειακά.
Η μυρωδιά που όλοι ένιωθαν
Εργαζόμενος που είχε προσληφθεί δύο μήνες πριν την έκρηξη περιγράφει ότι ήδη από τις πρώτες ημέρες του Δεκεμβρίου υπήρχε μια περίεργη οσμή, παρόμοια με αυτή του υγραερίου στα πρατήρια καυσίμων. Την ανέφερε σε προϊστάμενο, ο οποίος –όπως λέει– ενημέρωσε τη διοίκηση.
Στο ίδιο διάστημα σημειώθηκαν και μικροπροβλήματα σε εξοπλισμό, χωρίς όμως να υπάρξει ουσιαστική καθοδήγηση για το τι πρέπει να γίνει σε περίπτωση φωτιάς ή έκτακτης ανάγκης. Εκπαίδευση δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ και σχέδια εκκένωσης δεν παρουσιάστηκαν στους εργαζόμενους.
Άλλη εργαζόμενη με σχεδόν τρεις δεκαετίες υπηρεσίας αναφέρει ότι η κατάσταση στους χώρους παραγωγής δεν άλλαζε ποτέ. Η ίδια είχε ενημερώσει τους διευθυντές για τη μυρωδιά, οι οποίοι διαβεβαίωναν ότι θα έρθει τεχνικός. Παρόλα αυτά, το πρόβλημα συνεχιζόταν.
Παράλληλα, υπήρχαν εκτεθειμένα καλώδια που προκαλούσαν ηλεκτροπληξίες, ενώ είχαν σημειωθεί και μικρές φωτιές σε φούρνους στο παρελθόν, οι οποίες αντιμετωπίστηκαν πρόχειρα από εργαζόμενους.
Η νύχτα της καταστροφής
Εργάτης που βρισκόταν στη νυχτερινή βάρδια περιγράφει ότι λίγο πριν τις 4 τα ξημερώματα τα φώτα έσβησαν απότομα και ακούστηκε εκκωφαντικός θόρυβος. Τμήματα της οροφής και μεταλλικά κομμάτια εκσφενδονίστηκαν, ενώ φωτιά εξαπλώθηκε στο κτίριο.
Οι εργαζόμενοι προσπάθησαν να επιστρέψουν για να βοηθήσουν εγκλωβισμένους συναδέλφους, όμως η κατάρρευση της οροφής και η ένταση της πυρκαγιάς τούς ανάγκασε να υποχωρήσουν. Το κτίριο είχε ήδη τυλιχτεί στις φλόγες.
«Πείτε ότι είναι από τους βόθρους»
Ιδιαίτερο βάρος έχει η κατάθεση εργαζόμενου που εκτελούσε χρέη υδραυλικού χωρίς πιστοποίηση. Δήλωσε ότι η οσμή, που έμοιαζε με υγραέριο, ήταν γνωστή τουλάχιστον από τον Νοέμβριο.
Όπως είπε, του ζητήθηκε να ενημερώνει το προσωπικό ότι η δυσοσμία προερχόταν από τους βόθρους μέχρι να διαπιστωθεί τι συμβαίνει. Την ίδια ώρα καταγραφόταν πτώση πίεσης αερίου στους φούρνους επί εβδομάδες.
Ο ίδιος αποκάλυψε επίσης ότι στο παρελθόν του είχε ανατεθεί η εγκατάσταση γραμμής προπανίου, παρότι δεν διέθετε σχετική άδεια.
Οι τελευταίες ημέρες πριν την έκρηξη
Εργαζόμενες περιγράφουν ότι η μυρωδιά έκαιγε τα μάτια και γινόταν πιο έντονη κυρίως στις τουαλέτες. Παρότι αρκετοί εξέφρασαν φόβους ότι πρόκειται για υγραέριο, λάμβαναν την απάντηση ότι πρόκειται για πρόβλημα αποχέτευσης.
Η οσμή παρέμενε για μήνες χωρίς επισκευή.
Το τεχνικό πόρισμα
Μετά το δυστύχημα, έλεγχος στεγανότητας εντόπισε μεγάλη διαρροή στο υπόγειο δίκτυο προπανίου. Μετρήσεις έδειξαν υψηλή συγκέντρωση αερίου στο έδαφος και στο υπόγειο, γεγονός που υποδηλώνει μακροχρόνια διαρροή.
Σύμφωνα με τον μηχανικό, το αέριο συσσωρεύτηκε σε χαμηλό σημείο και όταν έφτασε σε εκρηκτικό επίπεδο πιθανότατα πυροδοτήθηκε από σπινθήρα μηχανήματος, προκαλώντας το ισχυρό ωστικό κύμα.
Οι μαρτυρίες συγκλίνουν σε ένα συμπέρασμα: το δυστύχημα δεν προέκυψε από μία μόνο στιγμή, αλλά από μια αλυσίδα προειδοποιήσεων που αγνοήθηκαν.
