Χρήστος Γιαννούκας, Σύμβουλος Οδικής Ασφάλειας
Εκπαιδευτής Οδήγησης και Κυκλοφοριακής Αγωγής
Κάθε σοβαρό τροχαίο συμβάν φέρνει μαζί του πόνο, ερωτήματα και μια φυσική ανάγκη της κοινωνίας να καταλάβει «τι συνέβη». Είναι ανθρώπινο. Θέλουμε εξηγήσεις. Θέλουμε απαντήσεις. Θέλουμε αιτίες.
Κάποιες φορές, όμως, ο δημόσιος διάλογος γεμίζει από πρόχειρες ερμηνείες και βιαστικά συμπεράσματα.
Η πραγματικότητα των τροχαίων είναι σύνθετη.
Στην οδική ασφάλεια δεν υπάρχουν μόνο απλές εξισώσεις.
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η αιτία ενός τροχαίου είναι εμφανής και προφανής. Υπάρχουν όμως και άλλες περιπτώσεις όπου η εικόνα δεν είναι ξεκάθαρη.
Πολλά σοβαρά τροχαία δεν είναι αποτέλεσμα μίας μόνο αιτίας.
Είναι το αποτέλεσμα πολλών παραγόντων που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, όπως:
ανθρώπινη συμπεριφορά και λήψη αποφάσεων
︎
- απόσπαση προσοχής και μειωμένη συγκέντρωση
︎ - κόπωση ή υπνηλία
︎ - μειωμένη επίγνωση της κατάστασης (λανθασμένη εκτίμηση κινδύνου)
︎ - υπερβολική ταχύτητα και περιορισμένο οπτικό πεδίο («φαινόμενο τούνελ»)
︎ - προσήλωση σε εμπόδια ή λανθασμένη εστίαση της προσοχής (target fixation)
︎ - κατανάλωση αλκοόλ ή άλλων ψυχοδραστικών ουσιών
︎ - καθυστερημένος χρόνος αντίδρασης
︎ - κατάσταση οδοστρώματος και υποδομών
︎ - τεχνική κατάσταση και συντήρηση οχήματος
︎ - περιβαλλοντικές και καιρικές συνθήκες
Αυτό, δηλαδή, που στην επιστημονική προσέγγιση ονομάζουμε πολυπαραγοντική αιτιότητα.
Γι’ αυτό και η ανάλυση ενός τροχαίου συμβάντος απαιτεί δεδομένα και τεκμηρίωση.
Η αξία της σωστής ενημέρωσης είναι καθοριστική.
Ο τρόπος που μιλάμε για τα τροχαία έχει σημασία.
Επηρεάζει την κουλτούρα μας ως οδηγοί.
Όταν η ενημέρωση είναι πρόχειρη, δημιουργεί σύγχυση.
Όταν είναι τεκμηριωμένη, δημιουργεί πρόληψη.Ο στόχος είναι να μάθουμε, ώστε να μην επαναληφθούν τα ίδια λάθη.
Η οδική ασφάλεια είναι θέμα κουλτούρας.
Χρειάζεται περισσότερη γνώση και επίγνωση.
Περισσότερη εκπαίδευση.
Περισσότερη επιστημονική τεκμηρίωση.
Υπευθυνότητα στον δημόσιο λόγο.
