Του Σωτήρη Σκουλούδη
Ο Παύλος ντε Γκρες δεν είναι πια απλώς «ο γιος του τέως βασιλιά», αφού επιχειρεί σταθερά να συστηθεί στο ελληνικό κοινό ως ένας σύγχρονος, δραστήριος επιχειρηματίας που διεκδικεί ρόλο στην πρώτη γραμμή της δημόσιας ζωής. Γεννημένος στο Τατόι το 1967, μεγαλωμένος μέσα στη βαριά σκιά της δυναστείας αλλά και της εξορίας, σπούδασε και έκανε καριέρα στις επενδύσεις στο εξωτερικό, πριν αρχίσει τα τελευταία χρόνια να «επιστρέφει» δυναμικά στην Ελλάδα, με φιλανθρωπική δράση, δημόσιες παρεμβάσεις και, πλέον, μια συνέντευξη που μοιάζει με άτυπη πολιτική πρεμιέρα.
Ποιος είναι ο Παύλος ντε Γκρες
Ο Παύλος έχει δοκιμαστεί στον σκληρό κόσμο των διεθνών αγορών, συνιδρύοντας επενδυτικές εταιρείες και χτίζοντας προφίλ «τεχνοκράτη» που ξέρει από αριθμούς, κεφάλαια και ρίσκο. Την ίδια ώρα, φροντίζει να καλλιεργεί και το προφίλ του «οικείου Έλληνα», που επιστρέφει, ζει, δρα και – όπως ο ίδιος θέλει να τονίζει – φορολογείται στη χώρα.
Για χρόνια έμενε περισσότερο μια θολή φιγούρα στα περιθώρια των lifestyle σελίδων, ανάμεσα σε κοσμικά στιγμιότυπα και οικογενειακές εμφανίσεις. Η παρουσία του, όμως, απέναντι στον Νίκο Χατζηνικολάου στον ΑΝΤ1 την εβδομάδα που μας πέρασε, έμοιαζε με σαφή απόφαση: ο Παύλος δεν αρκείται πια στον ρόλο του «τέως διαδόχου», αλλά δοκιμάζει να σταθεί ως αυτόνομο πολιτικό πρόσωπο.
Η εξομολόγηση για την οικογένεια και την Ιστορία
Στη συνέντευξη άνοιξε πρώτα τον φάκελο «οικογένεια» – ένα θέμα φορτισμένο όσο λίγα στην ελληνική δημόσια σφαίρα. Μίλησε για το βάρος του ονόματος, για την κληρονομιά των επιλογών του πατέρα του, για τα χρόνια της σύγκρουσης με το ελληνικό κράτος και της απομάκρυνσης από την πατρίδα.
Χωρίς να αποκηρύσσει τίποτα, προσπάθησε να πάρει αποστάσεις από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια: άφησε να εννοηθεί ότι ο Κωνσταντίνος Β΄ έκανε λάθη, ιδίως στην κρίσιμη περίοδο της χούντας, όμως επέμεινε ότι η ιστορική αποτίμηση είναι πιο σύνθετη από τα εύκολα συνθήματα. Ήταν εμφανές ότι ήθελε να μετατοπίσει τη συζήτηση από την «κληρονομιά της δυναστείας» στο δικό του προσωπικό αφήγημα, σαν να λέει: «κρίνετέ με για όσα κάνω εγώ, όχι μόνο για όσα έγιναν πριν από μένα».
Το δημοψήφισμα για τη μοναρχία ήταν ένα ακόμη αγκάθι που δεν απέφυγε. Υπογράμμισε ότι δεν διεξήχθη με «ισότιμους όρους», αφήνοντας αιχμές για τον τρόπο που έκλεισε ιστορικά το κεφάλαιο της βασιλείας, αλλά φρόντισε να ξεκαθαρίσει ότι το σημερινό πολίτευμα – η κοινοβουλευτική δημοκρατία – δεν αμφισβητείται. Έτσι κινήθηκε σε μια λεπτή ισορροπία: κριτική στο παρελθόν, σεβασμός στο παρόν.
«Η πολιτική είναι στο αίμα μου» – το μεγάλο υπονοούμενο
Εκεί όμως που η συζήτηση πήρε πραγματικά πολιτικό χαρακτήρα ήταν όταν ο Παύλος μίλησε ανοιχτά για την πιθανότητα να δημιουργήσει δικό του κόμμα. Η φράση του ότι η πολιτική «κυλάει στο αίμα του» δεν ήταν απλώς μια εξομολόγηση· ήταν υπαινιγμός πρόθεσης, τεστ αντανακλαστικών της κοινής γνώμης.
Χωρίς ανακοινώσεις, χωρίς πρόγραμμα και συνθήματα, άφησε διάπλατα ανοιχτό το ενδεχόμενο: αν διαπιστώσει ότι υπάρχει χώρος και ανταπόκριση, δεν αποκλείει να μπει στο πολιτικό παιχνίδι με δικό του σχήμα. Τοποθετήθηκε για την ακρίβεια, για την πίεση στα νοικοκυριά, για την κόπωση της κοινωνίας από τις κρίσεις, σε τόνους που θύμιζαν περισσότερο πολιτικό αρχηγό παρά «επώνυμο καλεσμένο» σε talk show.
Την ίδια στιγμή, άσκησε μετρημένη κριτική στην κυβέρνηση, αποφεύγοντας τις κραυγές, αλλά δείχνοντας ότι βλέπει κενό εκπροσώπησης στον χώρο της δυσαρεστημένης, αλλά όχι «αντισυστημικής» ψήφου. Ένα κενό στο οποίο, προφανώς, πολλοί θα ήθελαν να τον δουν να επιχειρεί να χωρέσει.
Το νέο προφίλ: από «τέως διάδοχος» σε επίδοξο παίκτη
Πέρα από τις φράσεις και τις απαντήσεις, αυτό που έμενε στον τηλεθεατή ήταν η συνολική προσπάθεια «ρετουσαρίσματος» της εικόνας του. Ο Παύλος προσπάθησε να δείξει ότι είναι ταυτόχρονα κάτι γνώριμο και κάτι νέο: ένας άνθρωπος με ιστορικό όνομα, αλλά και με βιώματα, σπουδές και επαγγελματική πορεία που τον φέρνουν πιο κοντά σε έναν διεθνή, κοσμοπολίτη επιχειρηματία παρά σε έναν κλεισμένο σε ανάκτορα γόνο δυναστείας.
Μίλησε για τη ζωή του στην Ελλάδα με τη γλώσσα ενός ανθρώπου που θέλει να ανήκει στην καθημερινότητα της χώρας: να κυκλοφορεί, να εργάζεται, να συμμετέχει. Δεν είναι τυχαίο ότι επέμεινε στο ότι πληρώνει φόρους εδώ – ένα μήνυμα προς όσους, εύλογα, αντιμετωπίζουν με καχυποψία κάθε «επιστροφή» προνομιούχων από το εξωτερικό.
Στις αναφορές του στην οικογένεια, έδειξε συναισθηματική φόρτιση αλλά και συνειδητή ψυχραιμία: ο πατέρας του παρουσιάστηκε ως μια σύνθετη προσωπικότητα, ούτε αγιοποιημένη ούτε ισοπεδωμένη, ενώ η δική του γενιά εμφανίστηκε σαν να κουβαλά τα λάθη της προηγούμενης, αλλά χωρίς διάθεση να τα αναπαράγει.
Τι δοκίμασε – και τι πέτυχε – με αυτή τη συνέντευξη
Η εμφάνιση στον Νίκο Χατζηνικολάου ήταν κάτι παραπάνω από μια «εξομολογητική» συνέντευξη ενός γνωστού ονόματος. Ήταν ένα καλά υπολογισμένο crash test: μέχρι πού αντέχει η ελληνική κοινωνία την ιδέα ενός Παύλου ντε Γκρες που δεν περιορίζεται σε τελετές, εκδηλώσεις και φιλανθρωπίες, αλλά φλερτάρει ανοιχτά με την πολιτική σκηνή.
Ο ίδιος προσπάθησε να σταθεί πάνω σε τρεις άξονες:
-Σεβασμός στη δημοκρατία, με παράλληλη κριτική στο πώς έκλεισε οριστικά ο κύκλος της βασιλείας.
-Κατανόηση των δυσκολιών των πολιτών, με γλώσσα που να μην ακούγεται «από τα πάνω».
-Υπαινιγμός πολιτικής φιλοδοξίας, χωρίς ακόμη να παρουσιάσει κόμμα, όνομα ή πρόγραμμα.
Το αν κατάφερε να πείσει είναι μια άλλη συζήτηση – και σίγουρα θα φανεί στον δημόσιο διάλογο που ήδη άναψε στα social media και τα πάνελ. Εκείνο που σίγουρα πέτυχε, πάντως, είναι να επαναφέρει δυναμικά το ερώτημα: ο Παύλος ντε Γκρες θα μείνει ένα εμβληματικό πρόσωπο της μετα-μοναρχικής Ελλάδας ή ετοιμάζεται να διεκδικήσει μερίδιο εξουσίας σε μια πολιτική σκηνή που ψάχνει διαρκώς νέους, αναγνωρίσιμους παίκτες;
