Με ένα εκτεταμένο πακέτο παρεμβάσεων που συνδυάζει επιτάχυνση ιδιωτικοποιήσεων, ριζικές αλλαγές στη φορολογική διοίκηση και αυστηρότερο έλεγχο των κρατικών δαπανών, εισέρχεται η ελληνική οικονομία στο 2026. Οι προτεραιότητες του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αποτυπώνονται στους λεγόμενους «μπλε φακέλους», που συγκεντρώνουν τις βασικές μεταρρυθμιστικές κατευθύνσεις της νέας χρονιάς.
Κεντρικός στόχος του σχεδιασμού είναι η δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου η επενδυτική δυναμική του ιδιωτικού τομέα θα συνδυάζεται με ένα κράτος πιο αποτελεσματικό, διαφανές και δίκαιο στη φορολόγηση και τη διαχείριση των δημόσιων πόρων.
Υπερταμείο: Από διαχειριστής σε επενδυτικό βραχίονα
Το 2026 θεωρείται κομβικό για τον μετασχηματισμό της Ελληνικής Εταιρίας Συμμετοχών και Περιουσίας σε δημόσιο Επενδυτικό Ταμείο, στα πρότυπα sovereign wealth fund. Το χαρτοφυλάκιο δημόσιας περιουσίας, αξίας άνω των 5,5 δισ. ευρώ, αναμένεται να αξιοποιηθεί μέσω επενδύσεων, αναδιάρθρωσης θυγατρικών και έργων βιώσιμης ανάπτυξης.
Στο πλαίσιο αυτό, προωθούνται έξι βασικές κινήσεις ιδιωτικοποίησης και παραχωρήσεων:
- η έναρξη αξιοποίησης των πρώτων 1.000 ακινήτων της ΕΤΑΔ
- η οριστική κατακύρωση του διαγωνισμού για το αεροδρόμιο Καλαμάτας
- η παραχώρηση των λιμένων κρουαζιέρας Καβάλας και Κατάκολου
- η υπογραφή σύμβασης για τον Οργανισμό Λιμένος Λαυρίου
- η έναρξη παραχώρησης των μαρινών Αργοστολίου και Πύλου
- η είσοδος στρατηγικού επενδυτή στις Ελληνικές Αλυκές
Παράλληλα, δρομολογούνται μεγάλα έργα αστικής ανάπλασης και υποδομών, όπως η αξιοποίηση της ΔΕΘ-Helexpo, το Κυβερνητικό Πάρκο «Ανδρέας Λεντάκης», η ανακαίνιση της Φοιτητικής Εστίας Αθηνών και η ανάπτυξη κέντρων logistics σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Φοροδιαφυγή: Ψηφιακός έλεγχος σε πραγματικό χρόνο
Στο μέτωπο της φορολογίας, το υπουργείο στοχεύει σε περαιτέρω συρρίκνωση του κενού ΦΠΑ, το οποίο από 24% το 2019 έχει περιοριστεί κοντά στο 10%, πλησιάζοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η περαιτέρω μείωση εκτιμάται ότι μπορεί να αποφέρει σημαντικά πρόσθετα έσοδα.
Κεντρικό εργαλείο αποτελεί το νέο ψηφιακό Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων της ΑΑΔΕ, το οποίο θα ενοποιεί δεδομένα από την Εφορία και το Κτηματολόγιο, δημιουργώντας πλήρη ψηφιακό φάκελο για κάθε ακίνητο. Στόχος είναι η ακρίβεια, η διαφάνεια και η απλούστευση των συναλλαγών στην αγορά ακινήτων.
Παράλληλα, ολοκληρώνεται η πλήρης ψηφιοποίηση των φορολογικών ελέγχων, με:
- συστήματα Business Intelligence και τεχνητής νοημοσύνης για ανάλυση κινδύνου
- αντικατάσταση του e-send για ζωντανή διαβίβαση δεδομένων από ταμειακές στο myDATA
- ψηφιακή παρακολούθηση διακίνησης εμπορευμάτων και κοντέινερ από το β΄ τρίμηνο του 2026
Σε νομοθετικό επίπεδο, εισάγεται και το πλαίσιο «group taxation», που επιτρέπει την ενιαία φορολογική αντιμετώπιση ομίλων επιχειρήσεων, μειώνοντας αβεβαιότητα και φορολογικά βάρη.
Έλεγχος κρατικών δαπανών και παροχών
Σημαντική τομή αποτελεί και το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων, το οποίο θα προσφέρει πλήρη εικόνα των επιδομάτων και ενισχύσεων που καταβάλλει το Δημόσιο. Το σύστημα θα τεθεί πιλοτικά σε λειτουργία έως τον Ιούνιο του 2026, περιλαμβάνοντας αρχικά παροχές του ΟΠΕΚΑ, επιλεγμένες ενισχύσεις της ΔΥΠΑ, το επίδομα θέρμανσης και vouchers βρεφονηπιακών σταθμών.
Το Μητρώο αναμένεται να αποτελέσει βασικό εργαλείο χάραξης δημόσιας πολιτικής, επιτρέποντας καλύτερο έλεγχο, στόχευση και αξιολόγηση των κοινωνικών δαπανών.
Το συνολικό στοίχημα
Το οικονομικό σχέδιο του 2026 φιλοδοξεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην επενδυτική ώθηση μέσω ιδιωτικοποιήσεων και στην ενίσχυση της φορολογικής δικαιοσύνης και δημοσιονομικής πειθαρχίας. Η επιτυχία του θα κριθεί από την ταχύτητα υλοποίησης και από το κατά πόσο οι ψηφιακές τομές θα μεταφραστούν σε απτά οφέλη για πολίτες, επιχειρήσεις και δημόσια οικονομικά.
