Του Κίμωνα Λογοθέτη
Γιατί ολοένα και περισσότεροι οδηγοί αγνοούν τα όρια ταχύτητας σε βασικούς οδικούς άξονες της Αττικής Η εύκολη απάντηση είναι η έλλειψη οδικής παιδείας. Η πιο δύσκολη αλλά αναγκαία συζήτηση αφορά το κατά πόσο ορισμένα όρια ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες των σύγχρονων δρόμων.
Σε κεντρικές αρτηρίες όπως η Λεωφόρος Βάρης–Κορωπίου, η Λεωφόρος Αθηνών–Σουνίου, η Λεωφόρος Ποσειδώνος και η Λεωφόρος Βουλιαγμένης, συναντά κανείς εκτεταμένα τμήματα με όριο τα 50 χλμ/ώρα. Πρόκειται όμως για δρόμους με πολλαπλές λωρίδες, διαχωριστικά, σύγχρονη χάραξη και χαρακτηριστικά που δεν παραπέμπουν σε αστικό στενό δρόμο, αλλά σε βασικούς άξονες κυκλοφορίας.
Η περίπτωση της Λεωφόρου Βάρης–Κορωπίου είναι ενδεικτική. Το όριο των 50 χλμ/ώρα εφαρμόζεται οριζόντια σε όλο το μήκος της, παρότι τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά της οδού έχουν αλλάξει ριζικά σε σχέση με τη δεκαετία του 1970, όταν τοποθετήθηκαν οι σχετικές πινακίδες βάσει του τότε Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας. Σήμερα, τα οχήματα διαθέτουν προηγμένα συστήματα πέδησης, σταθερότητας και ενεργητικής ασφάλειας, ενώ η ίδια η υποδομή είναι διαφορετικού επιπέδου.
Το αποτέλεσμα είναι προβληματικό. Όταν ένα όριο θεωρείται από τη μεγάλη πλειονότητα των οδηγών μη ρεαλιστικό, παύει να λειτουργεί ως κανόνας και μετατρέπεται σε τυπική ένδειξη. Δημιουργείται έτσι μια γενικευμένη κουλτούρα μη συμμόρφωσης, που τελικά υπονομεύει τη συνολική αξιοπιστία του ΚΟΚ. Δεν απαξιώνεται μόνο ένα όριο· απαξιώνεται η ίδια η έννοια του κανόνα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η υπερβολική ταχύτητα πρέπει να νομιμοποιηθεί. Η οδική ασφάλεια αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Σημαίνει όμως ότι τα όρια ταχύτητας οφείλουν να βασίζονται σε σύγχρονες μελέτες, σε πραγματικά κυκλοφοριακά δεδομένα και σε επικαιροποιημένα τεχνικά κριτήρια.
Η αρμόδια αρχή, η Περιφέρεια Αττικής, οφείλει να προχωρήσει σε νέα, ολοκληρωμένη μελέτη σήμανσης για τους βασικούς οδικούς άξονες του λεκανοπεδίου. Να επανεξετάσει τα ισχύοντα όρια, να τα προσαρμόσει όπου απαιτείται και να αντικαταστήσει τη σήμανση με σαφή και ρεαλιστικά δεδομένα.
Μόνο τότε μπορεί να ζητηθεί με αξιοπιστία η αυστηρή τήρηση των ορίων και η εντατικοποίηση των ελέγχων, ακόμη και με τεχνικά μέσα. Διότι ο σεβασμός στον νόμο δεν επιβάλλεται μόνο με πρόστιμα· κερδίζεται όταν ο νόμος αντανακλά την πραγματικότητα του δρόμου.
