Χρήστος Γιαννούκας, Σύμβουλος Οδικής Ασφάλειας | Εκπαιδευτής Κυκλοφοριακής Αγωγής και Οδήγησης | Ειδικός στον Ανθρώπινο Παράγοντα και στη Διαχείριση Κινδύνου
Τα στοιχεία για την προστασία των παιδιών στο αυτοκίνητο προέρχονται από διεθνείς οργανισμούς οδικής ασφάλειας και δημόσιας υγείας, όπως ο World Health Organization, τα Centers for Disease Control and Prevention και η National Highway Traffic Safety Administration. Σύμφωνα με διεθνείς αναλύσεις τροχαίων δεδομένων, περίπου το 35% των παιδιών ηλικίας έως 13 ετών που έχασαν τη ζωή τους σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα βρίσκονταν στο μπροστινό κάθισμα. Παράλληλα, έχει υπολογιστεί ότι η σωστή χρήση παιδικού καθίσματος μπορεί να μειώσει έως και κατά 71% τους θανάτους και περίπου κατά 67% τους σοβαρούς τραυματισμούς. Σε χώρες της Βόρειας Ευρώπης, η χρήση παιδικών καθισμάτων προσεγγίζει το 85%, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες φτάνει περίπου το 95–97%. Στην Ελλάδα, αντίθετα, τα διαθέσιμα στοιχεία καταγράφουν σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά συστηματικής και ορθής χρήσης, σε ορισμένες καταγραφές κοντά στο 25–30%, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης της κουλτούρας παθητικής ασφάλειας.
Πού και πώς πρέπει να κάθονται τα παιδιά
- Τα παιδιά πρέπει να κάθονται πάντα στα πίσω καθίσματα του οχήματος.
- Να χρησιμοποιούν εγκεκριμένο παιδικό κάθισμα, κατάλληλο για την ηλικία, το βάρος και το ύψος τους.
- Η τοποθέτηση αντίθετα προς τη φορά κίνησης (rear-facing) πρέπει να διατηρείται για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, εντός των ορίων που ορίζει ο κατασκευαστής, καθώς προσφέρει τη μέγιστη δυνατή προστασία σε κεφάλι, αυχένα και σπονδυλική στήλη.
Γιατί το μπροστινό κάθισμα είναι επικίνδυνο
Ο κίνδυνος προκύπτει από δύο βασικούς παράγοντες:
1. Μετωπικές συγκρούσεις και φορτία επιβράδυνσης Σε μετωπικές συγκρούσεις, το μπροστινό τμήμα του οχήματος δέχεται τα υψηλότερα φορτία επιβράδυνσης. Οι δυνάμεις που αναπτύσσονται μεταφέρονται άμεσα στους επιβάτες των μπροστινών θέσεων.
2. Ανάπτυξη αερόσακου Ο αερόσακος ενεργοποιείται σε χιλιοστά του δευτερολέπτου με πολύ μεγάλη ταχύτητα ανάπτυξης. Έχει σχεδιαστεί για ενήλικες. Για ένα παιδί μπορεί να προκαλέσει σοβαρές κρανιοεγκεφαλικές ή αυχενικές κακώσεις, ακόμη και σε σύγκρουση χαμηλής ταχύτητας. Το σώμα ενός παιδιού εμφανίζει διαφορετική βιομηχανική συμπεριφορά κατά τη σύγκρουση σε σύγκριση με εκείνο ενός ενήλικα.
Η μεγαλύτερη αναλογία κεφαλής προς σώμα και η αυξημένη ευαλωτότητα του αυχένα καθιστούν απαραίτητη τη χρήση κατάλληλου συστήματος συγκράτησης.
Τι προβλέπει η νομοθεσία
Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες και στην Ελλάδα, η χρήση παιδικού καθίσματος είναι υποχρεωτική έως την ηλικία των 12 ετών ή μέχρι ύψος περίπου 1,35 μέτρα, ενώ σε ορισμένες πρακτικές οδηγίες αναφέρεται και το όριο των 1,50 μέτρων, το οποίο προσωπικά προτείνω για αυξημένη ασφάλεια. Το παιδικό κάθισμα αφαιρείται μόνο όταν η ζώνη ασφαλείας εφαρμόζει σωστά στο σώμα του παιδιού, περνώντας από το κέντρο του ώμου και χαμηλά πάνω από τη λεκάνη, ώστε να εξασφαλίζεται πραγματική προστασία σε περίπτωση σύγκρουσης.
Η φωτογραφία είναι πραγματική Τραβηγμένη μετά από μια σφοδρή σύγκρουση. Κάποιος παραβίασε τον ερυθρό σηματοδότη. Πέρασε με κόκκινο και χτύπησε το αυτοκίνητο μιας μητέρας με τέτοια δύναμη, που το όχημα μετατράπηκε σε μια άμορφη μάζα σιδερικών. Μέσα σε αυτό το διαλυμένο αυτοκίνητο βρίσκονταν τα δύο παιδιά της. Ήταν όμως σωστά προσδεδεμένα στα παιδικά τους καθίσματα. Και έζησαν.
