Σε εξαιρετικά τεταμένο κλίμα κινούνται οι σχέσεις ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη, λίγες ημέρες πριν από τις κρίσιμες συνομιλίες που έχουν προγραμματιστεί για την Παρασκευή. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας στο NBC News, έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα προς τον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, δηλώνοντας πως «θα πρέπει να ανησυχεί πολύ», καθώς οι δύο πλευρές οδεύουν προς μια καθοριστική διπλωματική συνάντηση.
Διαφωνίες για τον τόπο και τη μορφή των διαπραγματεύσεων
Αν και αρχικά υπήρχε συμφωνία για διεξαγωγή της συνάντησης στις 6 Φεβρουαρίου στην Κωνσταντινούπολη, με τη συμμετοχή περιφερειακών παρατηρητών, η Τεχεράνη φέρεται να επιχείρησε την τελευταία στιγμή να αλλάξει το πλαίσιο.
Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης όπως τα πρακτορεία Tasnim και Isna, η ιρανική πλευρά επιθυμούσε έμμεσες διμερείς συνομιλίες στο Ομάν, υπό την ηγεσία του Υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Δημοσίευμα του Axios ανέφερε ότι οι ΗΠΑ ενημέρωσαν το Ιράν την Τετάρτη πως δεν προτίθενται να δεχθούν αλλαγή τόπου.
Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, ο ίδιος ο Αμπάς Αραγτσί επιβεβαίωσε τελικά ότι οι συνομιλίες θα πραγματοποιηθούν στη Μουσκάτ του Ομάν, περίπου στις 10 το πρωί της Παρασκευής. Έτσι, η έδρα μεταφέρεται από την Κωνσταντινούπολη, όπως επιδίωκε η Τεχεράνη, κάτι που θεωρείται μια πρώτη οργανωτική διπλωματική υποχώρηση.
Παράλληλα, πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου ανέφερε ότι ο Λευκός Οίκος αποδέχθηκε τη μεταφορά μετά από παρότρυνση Αράβων ηγετών προς τις ΗΠΑ να ακούσουν την ιρανική πλευρά.
Η ατζέντα και οι κόκκινες γραμμές
Η Τεχεράνη επιδιώκει οι συνομιλίες να περιοριστούν αποκλειστικά στο πυρηνικό ζήτημα και στην άρση των κυρώσεων, απορρίπτοντας κάθε συζήτηση που αφορά τις αμυντικές της δυνατότητες.
Αντίθετα, η Ουάσινγκτον εμφανίζεται αποφασισμένη να διευρύνει το περιεχόμενο των διαπραγματεύσεων. Όπως δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος, οι ΗΠΑ ξεκαθάρισαν: «Τους είπαμε ότι είναι αυτό ή τίποτα, και εκείνοι απάντησαν: “Εντάξει, τότε τίποτα”».
Η σκληρή στάση του Μάρκο Ρούμπιο
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες για διάλογο, αλλά μόνο υπό αυστηρούς όρους που δεν περιορίζονται στα πυρηνικά.
«Για να καταλήξουν οι διαπραγματεύσεις σε κάτι σημαντικό, θα πρέπει να περιλαμβάνουν το βεληνεκές των βαλλιστικών τους πυραύλων, την υποστήριξή τους σε τρομοκρατικές οργανώσεις, το πυρηνικό τους πρόγραμμα και τη μεταχείριση που επιφυλάσσουν στον δικό τους λαό», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Ρούμπιο σημείωσε επίσης ότι ο απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ είναι έτοιμος να συμμετάσχει, αλλά μέχρι στιγμής καμία συνάντηση δεν έχει επιβεβαιωθεί πλήρως, λόγω αντικρουόμενων μηνυμάτων από την ιρανική πλευρά.
«Πιστεύαμε ότι είχαμε συγκροτήσει ένα φόρουμ στην Τουρκία με αρκετούς εταίρους. Χθες το Ιράν δήλωνε ότι δεν είχε δώσει τη συγκατάθεσή του. Το θέμα είναι ακόμη υπό συζήτηση», διευκρίνισε.
Αντιπαράθεση σε κρίσιμο σημείο
Από τον Ιανουάριο, οι σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν κινούνται διαρκώς ανάμεσα σε απειλές και δηλώσεις περί διαλόγου, με μεσολαβήτριες χώρες να προσπαθούν να αποτρέψουν περαιτέρω κλιμάκωση.
Με τις ΗΠΑ να επιμένουν σε σκληρή γραμμή και το Ιράν να επιχειρεί να περιορίσει την ατζέντα, οι συνομιλίες της Παρασκευής στο Ομάν αναμένεται να αποτελέσουν σημείο καμπής για το μέλλον της διπλωματικής σχέσης των δύο χωρών.
