Την πρώτη του συνεδρίαση πραγματοποιεί σήμερα στην Ουάσινγκτον το νέο Συμβούλιο Ειρήνης που δημιούργησε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, με αρχικό στόχο την ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας αλλά και ευρύτερη αποστολή την αντιμετώπιση διεθνών κρίσεων.
Βασικά ζητήματα που αναμένεται να δοκιμάσουν την αποτελεσματικότητα του Συμβουλίου είναι ο αφοπλισμός της Χαμάς, η χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης του παλαιστινιακού θύλακα και η ροή της ανθρωπιστικής βοήθειας, η οποία χαρακτηρίζεται από πολλούς ως ανεπαρκής και προβληματική.
Στη σημερινή συνεδρίαση συμμετέχουν 47 χώρες, αν και μόνο λίγες έχουν πλήρη ιδιότητα μέλους, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση θα παραστεί ως «παρατηρήτρια». Οι συζητήσεις επικεντρώνονται στην ανασυγκρότηση της Γάζας, που αποτελεί την πρώτη αποστολή του οργανισμού, ο οποίος βρίσκεται υπό τον πλήρη έλεγχο του Αμερικανού προέδρου.
Η συνεδρίαση διεξάγεται στο «Αμερικανικό Ινστιτούτο για την Ειρήνη Ντόναλντ Τζ. Τραμπ», που μετονομάστηκε πρόσφατα προς τιμήν του, και ξεκινά στις 09:00 τοπική ώρα.
Ομιλίες θα πραγματοποιήσουν, μεταξύ άλλων, ο ίδιος ο Τραμπ, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο και ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ.
Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, αναμένεται να ανακοινωθούν δεσμεύσεις για συγκέντρωση 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τη Γάζα, καθώς και για την αποστολή «χιλιάδων» στρατιωτικών που θα συμμετάσχουν σε δύναμη σταθεροποίησης.
Ωστόσο, ο αφοπλισμός της Χαμάς αποτελεί ιδιαίτερα ακανθώδες θέμα και η ανάπτυξη της δύναμης δεν θεωρείται πιθανή πριν περάσουν εβδομάδες ή ακόμη και μήνες. Όπως δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος, «Δεν έχουμε αυταπάτες σχετικά με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε αναφορικά με την αποστρατιωτικοποίηση, αλλά μας ενθάρρυναν όσα μας μετέφεραν οι μεσολαβητές».
Παράλληλα, μέλος του Συμβουλίου που μίλησε ανώνυμα σημείωσε ότι το σχέδιο για τη Γάζα συναντά τεράστια εμπόδια, επισημαίνοντας πως παραμένει ασαφές ποιος θα διαπραγματευθεί με τη Χαμάς, αλλά και ποιος θα αναλάβει τη διανομή της ανθρωπιστικής βοήθειας, ακόμη κι αν αυξηθεί η ροή της.
Ένας οργανισμός που θυμίζει ανταγωνιστικό του ΟΗΕ
Πέρα από τη Γάζα, το Συμβούλιο Ειρήνης έχει δηλώσει ως αποστολή «να εγγυηθεί τη διαρκή ειρήνη στις περιοχές που πλήττονται ή απειλούνται από συγκρούσεις». Αυτό έχει οδηγήσει πολλούς να το θεωρούν ως έναν πιθανό ανταγωνιστή του ΟΗΕ, τον οποίο ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει αναποτελεσματικό.
Ιδιαίτερη κριτική προκαλεί το γεγονός ότι τα μόνιμα μέλη καλούνται να καταβάλουν 1 δισεκατομμύριο δολάρια για την ένταξή τους, δημιουργώντας φόβους ότι μπορεί να εξελιχθεί σε μια «επί πληρωμή» εκδοχή του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λούλα ντα Σίλβα μάλιστα το χαρακτήρισε «έναν νέο ΟΗΕ του οποίου ο Τραμπ θα είναι ο μόνος κύριος».
Ο ίδιος ο Τραμπ θεωρείται ουσιαστικά παντοδύναμος πρόεδρος του Συμβουλίου, καθώς μόνο εκείνος έχει την εξουσία να προσκαλεί ή να απομακρύνει κράτη από τη συμμετοχή.
Ποιοι συμμετέχουν και ποιοι κρατούν αποστάσεις
Στη συνεδρίαση αναμένεται να παραστούν ηγέτες όπως ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Ορμπάν και ο πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι, ενώ το Ισραήλ θα εκπροσωπηθεί από τον υπουργό Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ.
Πολλές αραβικές χώρες συμμετέχουν, όπως η Αίγυπτος και η Ιορδανία, ενώ ο πρόεδρος της Ινδονησίας δήλωσε έτοιμος να αναπτύξει 8.000 στρατιωτικούς για τη δύναμη σταθεροποίησης.
Στο Συμβούλιο εντάσσονται επίσης χώρες όπως η Αλβανία, η Αρμενία, η Βουλγαρία, το Πακιστάν, το Βιετνάμ και άλλες.
Αντίθετα, οι μεγάλοι παραδοσιακοί δυτικοί εταίροι αλλά και οι βασικοί αντίπαλοι των ΗΠΑ απέφυγαν να συμμετάσχουν ως ιδρυτικά μέλη. Δυνάμεις του Παγκόσμιου Νότου, όπως η Βραζιλία, η Ινδία, το Μεξικό και η Νότια Αφρική, δεν αποδέχθηκαν την πρόσκληση.
Η Ευρώπη εμφανίζεται διχασμένη, με χώρες όπως η Ιταλία και η Γερμανία να συμμετέχουν ως «παρατηρητές», ενώ η Γαλλία, η Ισπανία και άλλες επέκριναν την απόφαση της ΕΕ να παραστεί.
Ο Καναδάς αποκλείστηκε από τον Τραμπ, το Βατικανό αρνήθηκε να συμμετάσχει, ενώ η Κίνα και η Ιαπωνία τηρούν επιφυλακτική στάση.
Η σημερινή συνεδρίαση αποτελεί την πρώτη δοκιμασία ενός θεσμού που ήδη προκαλεί έντονες συζητήσεις διεθνώς, τόσο για τον ρόλο του στη Γάζα όσο και για το αν μπορεί να εξελιχθεί σε ένα νέο, παράλληλο κέντρο διαχείρισης παγκόσμιων κρίσεων.
