Μια σύνθετη πολιτική διαδικασία με υψηλό βαθμό δυσκολίας ανοίγει για την κυβέρνηση το επόμενο διάστημα, καθώς η αναθεώρηση του Συντάγματος απαιτεί αυξημένες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες και, κυρίως, πολιτικές συναινέσεις. Με δεδομένο ότι το Σύνταγμα προβλέπει την εξεύρεση 180 ψήφων είτε στην προαναθεωρητική είτε στην αναθεωρητική Βουλή, το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να χαράξει από νωρίς το πλαίσιο της συζήτησης.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αναλαμβάνοντας την πρωτοβουλία των κινήσεων, έθεσε τον πολιτικό πήχη ψηλά και απηύθυνε πρόσκληση διαλόγου σε κόμματα που θα μπορούσαν να συμβάλουν στη συγκρότηση υπερπλειοψηφιών, με βασικό αποδέκτη το ΠΑΣΟΚ. Κυβερνητικά στελέχη αναγνωρίζουν ότι, παρά τις διαφορές, οι κοινοβουλευτικές δυνάμεις ΝΔ και ΠΑΣΟΚ συγκεντρώνουν συνολικά 189 έδρες, αριθμό που υπερβαίνει το συνταγματικό όριο των 3/5.
Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, η αρχική στάση χαρακτηρίζεται από διάθεση συμμετοχής στη διαδικασία, με στελέχη του κόμματος να δηλώνουν ότι θα λάβουν μέρος στον διάλογο με στόχο τη διαμόρφωση θεσμικών ρυθμίσεων και την επίτευξη των απαιτούμενων πλειοψηφιών στη δεύτερη Βουλή. Αντίθετα, ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά έσπευσαν να κλείσουν την πόρτα της συναίνεσης, απορρίπτοντας συνολικά την κυβερνητική πρωτοβουλία.
Η επίσημη εκκίνηση της διαδικασίας δόθηκε με τηλεοπτικό διάγγελμα του πρωθυπουργού, ο οποίος έκανε λόγο για ανάγκη ουσιαστικών και τολμηρών συνταγματικών παρεμβάσεων. Στην ατζέντα έθεσε, μεταξύ άλλων, την αναθεώρηση του άρθρου 86 για την ποινική ευθύνη των υπουργών, την αλλαγή του άρθρου 16 με στόχο τη δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων, την καθιέρωση μίας εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, καθώς και την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης μέσω της αυξημένης συμμετοχής των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας της.
Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης άνοιξε τη συζήτηση για την αξιολόγηση στο Δημόσιο και τον επαναπροσδιορισμό της μονιμότητας, συνδέοντας τις αλλαγές με τον εκσυγχρονισμό του κράτους. Στο ίδιο πλαίσιο, απηύθυνε επιστολή στους βουλευτές της ΝΔ, ζητώντας προτάσεις και παρατηρήσεις ενόψει της παρουσίασης της ολοκληρωμένης πρότασης του κόμματος εντός Μαρτίου.
Στον αντίποδα, ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, διά του Σωκράτη Φάμελλου, κατηγόρησε την κυβέρνηση για υποκρισία, υποστηρίζοντας ότι υπονομεύει το ίδιο το Σύνταγμα που επικαλείται. Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης κάνει λόγο για ανάγκη προοδευτικής συνταγματικής αναθεώρησης, με έμφαση στο κράτος δικαίου, τα δημόσια αγαθά και τις ανεξάρτητες αρχές.
Ακόμη πιο αιχμηρή ήταν η στάση της Νέας Αριστεράς, η οποία κατηγορεί την κυβέρνηση ότι επιχειρεί να «σφραγίσει» συνταγματικά τις πολιτικές της επιλογές, επικεντρώνοντας την κριτική της στα άρθρα για την παιδεία, την ευθύνη υπουργών, τη μονιμότητα στο Δημόσιο και την περιβαλλοντική προστασία.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, οι προτάσεις των βουλευτών της ΝΔ αναμένονται εντός Φεβρουαρίου, η κατάθεση της κυβερνητικής πρότασης τοποθετείται τον Μάρτιο, ενώ η σύσταση της προαναθεωρητικής επιτροπής προγραμματίζεται για τον Απρίλιο. Τον κεντρικό συντονισμό της διαδικασίας έχουν αναλάβει κορυφαία κυβερνητικά στελέχη, με τον Γιώργο Γεραπετρίτη να διαδραματίζει κομβικό ρόλο.
Το πολιτικό διακύβευμα παραμένει υψηλό, καθώς η συνταγματική αναθεώρηση δεν αφορά μόνο το περιεχόμενο των αλλαγών, αλλά και τη δυνατότητα του πολιτικού συστήματος να υπερβεί τις αντιπαραθέσεις και να καταλήξει σε ευρύτερες θεσμικές συναινέσεις σε μια περίοδο έντονης πόλωσης.
