Η Συρία βρίσκεται πλέον σε ένα νέο, ιδιαίτερα επικίνδυνο στάδιο αποσταθεροποίησης, καθώς ο πρόεδρος Αχμέντ Αλ Σαράα έχει μπει στο επίκεντρο των σχεδίων του Ισλαμικού Κράτους. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του ΟΗΕ, πέντε απόπειρες δολοφονίας εναντίον του ίδιου ή κορυφαίων υπουργών της κυβέρνησής του αποτράπηκαν μέσα στο 2025, την ώρα που η Δαμασκός προσπαθεί να σταθεί ξανά στα πόδια της μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ.
Δύο από αυτές τις επιθέσεις φέρονται να είχαν ως άμεσο στόχο τον ίδιο τον Αλ Σαράα, μία στο βόρειο Χαλέπι και μία στη νότια Ντεράα. Εκτελεστικός βραχίονας εμφανίζεται η οργάνωση Σαράγια Ανσάρ αλ-Σούννα, η οποία χαρακτηρίζεται ως «βιτρίνα» του ISIS και είχε αναλάβει την ευθύνη για τη φονική βομβιστική επίθεση σε εκκλησία στη Δαμασκό το προηγούμενο καλοκαίρι. Οι πληροφορίες για τα σχέδια δολοφονίας είχαν φτάσει στις συριακές αρχές μέσω στοχευμένης προειδοποίησης από γειτονική χώρα.
Ο Αλ Σαράα ως «πρωταρχικός στόχος» των τζιχαντιστών
Το Ισλαμικό Κράτος επιχειρεί δυναμική επανασυγκρότηση μετά την πτώση του Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024 και παρουσιάζει τον Αλ Σαράα ως «αποστάτη». Τζιχαντιστικά δίκτυα δημοσίευσαν φωτογραφίες που τον δείχνουν να σφίγγει το χέρι του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, προσπαθώντας να τον εμφανίσουν ως ηγέτη που «συμβιβάστηκε» με τη Δύση και εγκατέλειψε τις ισλαμιστικές του ρίζες.
Η έκθεση του ΟΗΕ σημειώνει ότι το ISIS αξιοποιεί «εκμεταλλευόμενο ενεργά τα κενά ασφαλείας και την αβεβαιότητα» που επικρατούν στη χώρα, ενώ χρησιμοποιεί πολλαπλές ομάδες βιτρίνες σε διαφορετικές περιοχές ώστε να δυσκολεύει τον εντοπισμό του.
Η απειλή παραμένει ισχυρή μετά την πτώση Άσαντ
Παρά την ήττα του προηγούμενου καθεστώτος, το Ισλαμικό Κράτος εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό κίνδυνο τόσο στη Συρία όσο και στο Ιράκ. Ο ΟΗΕ εκτιμά ότι διαθέτει περίπου 3.000 μαχητές, με την πλειονότητα πλέον να δρα εντός της Συρίας.
Οι τζιχαντιστές εκμεταλλεύονται το κενό ασφαλείας αλλά και τον τεράστιο όγκο οπλισμού που έμεινε στη χώρα μετά την εγκατάλειψη στρατιωτικών θέσεων από τον παλιό συριακό στρατό. Μικρές και ευκίνητες ομάδες προχωρούν σε στοχευμένες επιθέσεις, χτυπήματα φθοράς και ενέργειες υψηλού συμβολισμού.
Η Δαμασκός στο νέο μέτωπο κατά του ISIS
Η κυβέρνηση του Αλ Σαράα εντάχθηκε από τον Νοέμβριο στον διεθνή συνασπισμό κατά του Ισλαμικού Κράτους και ανέλαβε τη διαχείριση φυλακών και καταυλισμών στη βορειοανατολική Συρία, όπου κρατούνται ύποπτοι τζιχαντιστές και οι οικογένειές τους.
Η Δαμασκός ελέγχει πλέον και τον καταυλισμό αλ-Χολ, όπου ζουν σχεδόν 25.000 συγγενείς υπόπτων μελών του ISIS, μια «ωρολογιακή βόμβα» ριζοσπαστικοποίησης, όπως προειδοποιούν αναλυτές.
Συνεχείς επιθέσεις και κλιμάκωση του «πολέμου σκιών»
Το ISIS έχει ήδη πραγματοποιήσει σειρά επιθέσεων μετά την πτώση Άσαντ, ανάμεσά τους και χτύπημα στα μέσα Δεκεμβρίου εναντίον Αμερικανών και Σύρων στρατιωτών, με τρεις Αμερικανούς νεκρούς και τρεις Σύρους τραυματίες.
Τα περιστατικά αυτά δείχνουν πως, ενώ η Συρία προσπαθεί να περάσει σε φάση σταθεροποίησης και διεθνούς αναγνώρισης, ο «πόλεμος σκιών» με το Ισλαμικό Κράτος εισέρχεται στην πιο επικίνδυνη φάση του.
Τι είναι η Saraya Ansar al-Sunnah
Η Saraya Ansar al-Sunnah περιγράφεται ως μια μικρή, αποκεντρωμένη σαλαφιστική-τζιχαντιστική «μικρο-εξέγερση» που εμφανίστηκε μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ. Εστιάζει σε στοχευμένες δολοφονίες, εκφοβισμό και επιθέσεις υψηλού συμβολισμού, με έντονη παρουσία σε ψηφιακά δίκτυα και Telegram.
Ως επικεφαλής αναφέρεται ο Abu Aisha al-Shami, ενώ εμφανίζονται και άλλα πρόσωπα όπως ο Abu al-Fath al-Shami σε ρόλο «θρησκευτικού» καθοδηγητή.
Η σχέση με την HTS και τον Αλ Σαράα
Η οργάνωση εμφανίζεται ως σκληροπυρηνική απόσχιση ή δίκτυο που στρατολογεί από δυσαρεστημένα κομμάτια της HTS. Παρουσιάζει τον Αλ Σαράα και τη νέα κυβέρνηση ως «προδότες» της τζιχαντιστικής γραμμής, χτίζοντας αφήγημα σύγκρουσης με τη νέα Δαμασκό.
Η «γκρίζα ζώνη» με το Ισλαμικό Κράτος
Η Saraya Ansar al-Sunnah βρίσκεται σε μια αμφίσημη θέση: αναλυτές την περιγράφουν ως πιθανή «βιτρίνα» του ISIS ή ως τμήμα της τζιχαντιστικής σκηνής που αποσπάστηκε από την HTS και ξαναριζοσπαστικοποιήθηκε.
Η ανάληψη ευθύνης για την επίθεση στην εκκλησία Mar Elias στη Δαμασκό τον Ιούνιο του 2025 ενίσχυσε το σενάριο ότι το ISIS χρησιμοποιεί πολλαπλές ταυτότητες και ομάδες για να θολώνει τα ίχνη του.
Από το παρελθόν του «Τζολάνι» στο παρόν της νέας Δαμασκού
Ο Αλ Σαράα, γνωστός παλιότερα ως Αμπού Μοχαμάντ Αλ Τζολάνι, υπήρξε επικεφαλής της HTS, η οποία προσπάθησε να εμφανιστεί ως «κρατικοποιημένος» παίκτης, συγκρουόμενη ταυτόχρονα με το ISIS και άλλες ακραίες οργανώσεις.
Η Saraya Ansar al-Sunnah φαίνεται να εκφράζει το ακριβώς αντίθετο ρεύμα: takfiri βία, στοχοποίηση μειονοτήτων και προσπάθεια να καταρρεύσει κάθε προσπάθεια κρατικής συνοχής και διεθνούς νομιμοποίησης της νέας Συρίας.
