Περιστατικό με πλήγμα σε ελληνικό δεξαμενόπλοιο σημειώθηκε ανοιχτά του Νοβοροσίσκ στη Μαύρη Θάλασσα, όπως έκανε αρχικά γνωστό ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλης Κικίλιας μιλώντας στο ΕΡΤnews. Ο υπουργός εξέφρασε την ανησυχία του για το γεγονός, επισημαίνοντας ότι παρόμοια περιστατικά έχουν αυξηθεί το τελευταίο διάστημα στην περιοχή.
Το δεξαμενόπλοιο ανήκει στη ναυτιλιακή εταιρεία Maran Gas Maritime, συμφερόντων της Μαρίας Αγγελικούση, και σύμφωνα με πληροφορίες ήταν χωρίς φορτίο τη στιγμή του συμβάντος.
Το πλοίο που δέχθηκε το πλήγμα είναι το M/T Maran Homer. Την ίδια στιγμή, πληροφορίες αναφέρουν ότι στην περιοχή βρισκόταν και το πλοίο Maran Penelope, νεότευκτο του 2025 με ελληνική σημαία, μήκους 274 μέτρων και πλάτους 48 μέτρων.
Η ανακοίνωση της διαχειρίστριας εταιρείας
Η διαχειρίστρια εταιρεία Maran Tankers Management Inc. του δεξαμενόπλοιου MARAN HOMER ανακοίνωσε ότι το περιστατικό σημειώθηκε σήμερα, 14 Μαρτίου, περίπου στις 04:35 τοπική ώρα, όταν το πλοίο έπλεε εκτός ρωσικών χωρικών υδάτων και περίμενε εντολή για να εισέλθει στο τερματικό του Caspian Pipeline Consortium στο Νοβοροσίσκ, όπου επρόκειτο να φορτώσει καζακικό αργό πετρέλαιο.
Σύμφωνα με την εταιρεία, το πλοίο επλήγη από άγνωστο αντικείμενο. Δεν υπήρξαν τραυματισμοί και το πλήρωμα παραμένει ασφαλές. Καταγράφηκαν μόνο μικρές ζημιές στο κατάστρωμα και στον εξοπλισμό του πλοίου. Το δεξαμενόπλοιο ήταν άδειο και δεν σημειώθηκε περιβαλλοντική ρύπανση. Μετά το περιστατικό απομακρύνθηκε από το Νοβοροσίσκ.
Τι δήλωσε ο υπουργός Ναυτιλίας
Ο υπουργός σημείωσε ότι το πλοίο είχε αναχωρήσει χωρίς φορτίο από τη Θεσσαλονίκη και επρόκειτο να μεταφέρει πετρέλαιο. Όπως εξήγησε, υπάρχουν υλικές ζημιές, ενώ εξετάζεται αν το πλήγμα προκλήθηκε από drone ή από μικρό πύραυλο. Απαντώντας σε ερώτηση για την προέλευση της επίθεσης ανέφερε ότι «νομίζω όλοι καταλαβαίνουμε», προσθέτοντας πως «Θα κάνουμε ό,τι χρειάζεται για να διασφαλίσουμε το στόλο μας».
Ο ίδιος περιέγραψε την κατάσταση λέγοντας: «Νωρίτερα σήμερα το πρωί είχαμε ένα χτύπημα σε πλοίο με ελληνική σημαία έξω από το Νοβοροσίσκ στη Μαύρη Θάλασσα, δεξαμενόπλοιο το οποίο είναι με ελληνική σημαία, 24 ναυτικοί, οι 10 Έλληνες, καλά στην υγεία τους, ναυλωμένο από τη Chevron.
Εικάζεται ότι το χτύπημα αυτό είναι στα πλαίσια της πίεσης την οποία βάζουν χώρες στην περιοχή, και σχετίζεται ίσως και με τις αποφάσεις που πάρθηκαν να επιτραπεί μερικώς στο ρωσικό πετρέλαιο η διακίνηση του για ένα μήνα. Έχω ενημερώσει τον κύριο πρωθυπουργό, ενημέρωσα και τον Υπουργό Εξωτερικών.
Εκεί που πιστεύουμε ότι υπάρχει το θέμα και το πρόβλημα, θα διαμαρτυρηθούμε εντόνως και θα κάνουμε όλες αυτές τις κινήσεις και στο επίπεδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και όπου πρέπει, καθότι θεωρώ ότι είναι απαράδεκτη, πολύ επικίνδυνη η στοχοποίηση των πλοίων μας με ελληνική σημαία, αλλά και των Ελλήνων των πλοίων τα οποία είναι νομίμως μισθωμένα ναυλωμένα και οι Έλληνες ναυτικοί και η ναυτιλία προσπαθεί να κάνει τη δουλειά της, θα έπρεπε κανονικά να είναι έξω από κάθε συμφέρον πολιτικό ή αν θέλετε σίγουρα έξω από τη σύρραξη την πολεμική».
Ο υπουργός υπογράμμισε επίσης τον κρίσιμο ρόλο της ναυτιλίας στην παγκόσμια οικονομία, τονίζοντας ότι περίπου το 80% του διεθνούς εμπορίου πραγματοποιείται μέσω θαλάσσης.
Σενάρια για ουκρανική επίθεση
Ναυτιλιακές πηγές εκτιμούν ότι το πλήγμα ενδέχεται να προήλθε από drones που εκτοξεύθηκαν από ουκρανικές δυνάμεις. Το περιστατικό εντάσσεται σε μια σειρά επιθέσεων κατά εμπορικών πλοίων, οι οποίες δείχνουν ότι η ναυσιπλοΐα χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο ως εργαλείο πίεσης μέσα σε ευρύτερες γεωπολιτικές συγκρούσεις.
Παρόμοια περιστατικά έχουν καταγραφεί στο παρελθόν με πλοία Ελλήνων εφοπλιστών, όπως του Πέτρου Παππά, του Χάρη Βαφειά και του Γιώργου Οικονόμου, τα οποία είχαν στοχοποιηθεί από ομάδες που αντιδρούν στη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η στάση της Μαρίας Αγγελικούση για τα ρωσικά φορτία
Η Μαρία Αγγελικούση είχε ήδη εκφράσει ξεκάθαρη θέση για το θέμα από το 2022, μιλώντας στο συνέδριο FT Global Commodities Summit των Financial Times.
Όπως είχε δηλώσει τότε: «Δεν θα μεταφέρουμε ρωσικά φορτία και απόφαση αυτή είναι απόρροια μιας σειράς παραγόντων. Οι κυρώσεις εμπεριέχουν υψηλό βαθμό δυσκολίας, ενώ υπάρχουν και ζητήματα ασφάλειας.
Είναι μια απόφαση που την έχει τηρήσει απαρέγκλιτα».
Σε άλλη τοποθέτησή της στο ίδιο συνέδριο είχε αναφέρει: «Οι ξένοι πλοιοκτήτες γίνονται ολοένα και πιο επιφυλακτικοί όσον αφορά στη μεταφορά φορτίων ρωσικού πετρελαίου λόγω της σύγκρουσης στην Ουκρανία και των επιπτώσεων των δυτικών κυρώσεων στη Μόσχα. Ο πόλεμος στην Ουκρανία είχε μεγάλη επίδραση στην αγορά των δεξαμενόπλοιων. Υπάρχει μεγάλος δισταγμός μεταξύ των πλοιοκτητών να μεταφέρουν οποιοδήποτε ρωσικό πετρέλαιο ή προϊόντα πετρελαίου. Υπάρχουν και οι αυτοκυρώσεις. Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει κυρώσεις στις εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου, ο ρωσικών συμφερόντων στόλος της Sovcomflot αντιμετωπίζει προβλήματα, ενώ πολλοί πλοιοκτήτες είναι επιφυλακτικοί όσον αφορά τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου. Τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια πρέπει να προμηθεύονται πετρέλαιο από πιο μακριά. Δεν θα μεταφέρουμε ρωσικά φορτία. Υπάρχει επίσης ένα τεράστιο ηθικό θέμα σε αυτό. Ο στόλος-φάντασμα των δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν αυτό το πετρέλαιο αποτελείται από 100 έως 150 πλοία».
Η τοποθέτηση αυτή είχε ανοίξει τότε συζήτηση στον ναυτιλιακό κόσμο για τη στάση των εφοπλιστών απέναντι στη μεταφορά ρωσικών ενεργειακών φορτίων.
Το ιστορικό «δόγμα Μιαούλη»
Η συζήτηση αυτή συχνά συγκρίνεται με την παραδοσιακή φιλοσοφία των θαλασσοπόρων, που αποδίδεται στον Ανδρέα Μιαούλη. Ο ιστορικός διάλογος με τον Horatio Nelson αποτυπώνει τη λογική εκείνης της εποχής:
«-Είσαι Έλληνας;
-Μάλιστα Ναύαρχε!
-Το ξέρεις πως σ’ αυτά τα μέρη εφαρμόζω αποκλεισμό;
-Το γνωρίζω πολύ καλά κύριε ναύαρχε!
-Και τότε γιατί τον παραβιάζεις;
-Για το συμφέρον μου ναύαρχε!
-Αν ήμουν εγώ στη θέση σου και εσύ στη δική μου τι θα έκανες;
-Θα σε κρέμαγα απ’ το λαιμό, στο πινό της μαίστρας Ναύαρχέ μου!»
Τη νοοτροπία αυτή περιέγραψε και ο Johann Wolfgang von Goethe στο έργο «Φάουστ» με τα λόγια:
«δεν θα ήμουν άξιος ναυτικός,
αν δεν εγνώριζα ο φτωχός,
πως μάχη εμπόριο και ναυτιλία,
συνώνυμα είναι και τα τρία».
Η σύγκριση ανάμεσα στη σύγχρονη προσέγγιση της Μαρίας Αγγελικούση και στην ιστορική αντίληψη των θαλασσοπόρων δείχνει πόσο διαφορετικά μπορεί να ερμηνευτεί σήμερα ο ρόλος της ναυτιλίας σε έναν κόσμο γεμάτο γεωπολιτικές εντάσεις.
