Του Σωτήρη Γιαννόπουλου, Εθελοντή της My Grand Road
Η οδηγική παιδεία διδάσκεται. Καλλιεργείται καθημερινά μέσα από το παράδειγμα. Του Σωτήρη Γιαννόπουλου Η οδική ασφάλεια δεν είναι απλή στατιστική. Είναι μέτρο πολιτισμού. Είναι ο καθρέφτης της κοινωνίας μας και του σεβασμού που δείχνουμε στην ανθρώπινη ζωή. Κάθε παιδί που διασχίζει τον δρόμο κρατώντας το χέρι του γονιού του δεν μαθαίνει μόνο να κοιτά αριστερά και δεξιά.
Διδάσκεται σιωπηλά τι σημαίνει υπευθυνότητα, προσοχή και σεβασμός προς τον άλλον. Εκεί, σε αυτή τη φαινομενικά απλή πράξη, θεμελιώνεται η κυκλοφοριακή αγωγή. Σύμφωνα με στοιχεία της European Commission, η Ελλάδα κατέγραψε μείωση περίπου 3% στους θανάτους από τροχαία την περίοδο 2019 έως 2024, όταν ο μέσος όρος μείωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση αγγίζει το 12%. Ο στόχος είναι κοινός και φιλόδοξος. Μείωση των θυμάτων κατά 50% έως το 2030 και προσέγγιση του μηδενός έως το 2050. Οι αριθμοί όμως δεν μειώνονται με ευχές.
Μειώνονται με παιδεία, συνέπεια και συλλογική στάση ζωής. Η κυκλοφοριακή αγωγή οφείλει να ενσωματώνεται συστηματικά στην εκπαιδευτική διαδικασία. Δεν αρκεί μια περιστασιακή ενημέρωση ή μια τυπική αναφορά στους κανόνες. Χρειάζεται βιωματική και διαθεματική προσέγγιση, ώστε τα παιδιά να κατανοούν τον λόγο ύπαρξης των κανόνων και όχι απλώς να τους αποστηθίζουν. Όταν η οδική παιδεία συνδέεται με τη γλώσσα, τα μαθηματικά, την κοινωνική και πολιτική αγωγή ή ακόμη και την περιβαλλοντική εκπαίδευση, τότε αποκτά ουσία και διάρκεια.
Σε αυτό το πλαίσιο δραστηριοποιείται ενεργά η My Grand Road, αναπτύσσοντας προγράμματα ασφαλούς μετακίνησης για όλες τις ηλικιακές ομάδες, από τον παιδικό σταθμό έως την τρίτη ηλικία. Με παρουσία σε σχολικές μονάδες Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, σε επιμορφωτικές ημερίδες εκπαιδευτικών και σε δράσεις τοπικών κοινοτήτων, η πρωτοβουλία αντιμετωπίζει την οδική ασφάλεια ως δια βίου μάθηση. Ωστόσο, όσο σημαντικός κι αν είναι ο ρόλος του σχολείου, η οικογένεια παραμένει το πρώτο και ισχυρότερο πρότυπο μίμησης. Το παιδί παρατηρεί. Αν ο γονιός φορά ζώνη ασφαλείας, αν σταματά στη διάβαση, αν σέβεται το όριο ταχύτητας, το μήνυμα μεταφέρεται χωρίς λόγια. Αντίθετα, αν η παράβαση παρουσιάζεται ως εξυπνάδα ή διευκόλυνση, η παιδαγωγική προσπάθεια ακυρώνεται.
Η οδική κουλτούρα χτίζεται μέσα από το παράδειγμα, καθημερινά και αθόρυβα, αλλά καθοριστικά. Η οικογένεια, το σχολείο, η τοπική αυτοδιοίκηση, οι εθελοντικές οργανώσεις και οι θεσμοί χρειάζεται να συγκλίνουν σε κοινή γλώσσα, τη γλώσσα της πρόληψης. Οι νόμοι δεν αποδίδουν χωρίς εσωτερική αποδοχή και η εκπαίδευση δεν αρκεί χωρίς συνέπεια εφαρμογής. Αν θέλουμε να προσεγγίσουμε τους ευρωπαϊκούς στόχους, οφείλουμε να επενδύσουμε βαθύτερα στην αγωγή. Να διαμορφώσουμε γενιές που δεν θα θεωρούν την παραβίαση κανόνων εξυπνάδα, αλλά έλλειψη σεβασμού προς τη ζωή. Να καλλιεργήσουμε συνείδηση ότι ο δρόμος είναι κοινός χώρος και όχι πεδίο ατομικής επιβολής.
Η οδική ασφάλεια δεν επιβάλλεται. Είναι ευθύνη όλων μας. Και ξεκινά από το πιο απλό, από το σπίτι και από όσα κάνουμε κάθε μέρα.
