Η νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή θέτει σε επιφυλακή το οικονομικό επιτελείο, το οποίο επεξεργάζεται σενάρια παρεμβάσεων για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων εφόσον οι διεθνείς εξελίξεις επιβαρύνουν ουσιαστικά την ελληνική οικονομία.
Κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «διαθέτει τόσο τα δημοσιονομικά όσο και τα θεσμικά εργαλεία για να παρέμβει, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο», διευκρινίζοντας ωστόσο πως «βρισκόμαστε ακόμη σε σημαντική απόσταση» από την ενεργοποίηση έκτακτων μέτρων.
Καθοριστικός παράγοντας θα είναι η πορεία των τιμών του πετρελαίου. Εάν το αργό ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι και παραμείνει σε αυτά τα επίπεδα για τουλάχιστον έναν μήνα, εξετάζεται το ενδεχόμενο επαναφοράς στοχευμένων ενισχύσεων τύπου pass, όπως το fuel pass, ώστε να απορροφηθεί μέρος των αυξήσεων στα καύσιμα, στο ηλεκτρικό ρεύμα και στα βασικά αγαθά. Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται πακέτο επιχορηγήσεων για επιχειρήσεις που θα δεχθούν ισχυρές πιέσεις από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Υπενθυμίζεται ότι το fuel pass εφαρμόστηκε τον Απρίλιο του 2022, εν μέσω ενεργειακής κρίσης, όταν η τιμή της αμόλυβδης έφτανε έως και τα 2,40 ευρώ το λίτρο και το πετρέλαιο κίνησης ξεπερνούσε τα 2 ευρώ, με το Brent να κινείται στα 120 δολάρια. Η ενίσχυση κυμαινόταν από 30 έως 50 ευρώ για τρίμηνο, με υψηλότερα ποσά για τα νησιά, και δινόταν είτε μέσω ψηφιακής κάρτας καυσίμων είτε με κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό.
Σε επίπεδο γενικότερου σχεδιασμού, κυβερνητικοί παράγοντες διαμηνύουν ότι οι βασικές εξαγγελίες για τη ΔΕΘ και οι κεντρικοί άξονες της οικονομικής πολιτικής δεν ανατρέπονται. Το υφιστάμενο δημοσιονομικό πλαίσιο και ο ευρωπαϊκός κανόνας δαπανών θεωρούνται εγγύηση συνέχειας, ακόμη και σε περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας. Ο Προϋπολογισμός του 2026 έχει ήδη ενσωματώσει σενάρια ευαισθησίας για εξωγενείς κρίσεις, με την εκτίμηση ότι τυχόν αρνητικές επιπτώσεις μπορούν να απορροφηθούν.
Την ίδια ώρα, η αγορά ενέργειας παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Στελέχη των ελληνικών διυλιστηρίων επισημαίνουν ότι δεν διαφαίνεται άμεσος κίνδυνος, καθώς υπάρχουν αποθέματα που υπερβαίνουν τις 90 ημέρες και επαρκείς εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Η Ελλάδα εισάγει πετρέλαιο από το Καζακστάν, τη Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, την Αίγυπτο, τη Λιβύη και σχιστολιθικό αργό από τις ΗΠΑ, γεγονός που ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού, υπό την προϋπόθεση ότι η σύρραξη δεν θα παραταθεί.
Ωστόσο, εκπρόσωποι του εμπορίου προειδοποιούν ότι τυχόν κλιμάκωση με επιθέσεις ή εμπλοκές στα Στενά του Ορμούζ και στην Ερυθρά Θάλασσα θα εκτινάξει τα ναύλα και τα ασφάλιστρα, θα οδηγήσει σε ανακατεύθυνση πλοίων μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας και θα επιφέρει καθυστερήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα. Οι συνέπειες θα μεταφραστούν σε υψηλότερο λειτουργικό κόστος, αυξήσεις στις εισαγωγές πρώτων υλών και ενεργειακών προϊόντων και νέες πιέσεις σε μεταποίηση και λιανεμπόριο.
