Επιμέλεια-Μαρίνα Βασιλικιά
Οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν στη χορήγηση προσωρινής άδειας για την αγορά ρωσικού πετρελαίου που βρίσκεται ήδη καθ’ οδόν στη θάλασσα, σε μια προσπάθεια να περιορίσουν την αστάθεια που έχει εμφανιστεί στις διεθνείς ενεργειακές αγορές.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Scott Bessent, εξήγησε ότι πρόκειται για ένα «αυστηρά περιορισμένο και προσωρινό μέτρο», το οποίο αφορά αποκλειστικά φορτία που έχουν ήδη φορτωθεί σε δεξαμενόπλοια και βρίσκονται σε διαδικασία μεταφοράς.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το CNBC, περίπου 124 εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού πετρελαίου βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε πλοία σε περίπου 30 διαφορετικά σημεία ανά τον κόσμο. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε περίπου πέντε έως έξι ημέρες της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Ο Μπέσεντ χαρακτήρισε την πρόσφατη άνοδο των τιμών του πετρελαίου ως μια «προσωρινή αναταραχή» στις αγορές, υποστηρίζοντας ότι μακροπρόθεσμα η κατάσταση μπορεί να λειτουργήσει προς όφελος της αμερικανικής οικονομίας.
Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου έχουν παρουσιάσει έντονες διακυμάνσεις μετά την έναρξη της σύγκρουσης με το Iran, με το αργό να αγγίζει ακόμη και τα 120 δολάρια το βαρέλι στις αρχές της εβδομάδας. Το διεθνές σημείο αναφοράς Brent crude oil έκλεισε την Πέμπτη λίγο πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, έπειτα από δηλώσεις του νέου ανώτατου ηγέτη του Iran, Mojtaba Khamenei, ότι τα Strait of Hormuz θα παραμείνουν κλειστά.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών υποστήριξε επίσης ότι η προσωρινή εξαίρεση δεν αναμένεται να αποφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη στη Russia, καθώς τα βασικά έσοδα του ρωσικού κράτους από την ενέργεια προέρχονται κυρίως από φόρους που επιβάλλονται κατά το στάδιο της εξόρυξης.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του United States Department of the Treasury, η εξαίρεση καλύπτει ρωσικό αργό πετρέλαιο και προϊόντα που φορτώθηκαν σε πλοία έως τις 12:01 π.μ. (ώρα Ανατολικών ΗΠΑ), ενώ οι συναλλαγές θα επιτρέπονται μέχρι τις 11 Απριλίου.
Ειδική εξαίρεση και για την Ινδία
Η απόφαση των ΗΠΑ έρχεται λίγες ημέρες μετά τη χορήγηση 30ήμερης εξαίρεσης στην India, ώστε να συνεχίσει να προμηθεύεται ρωσικό πετρέλαιο.
Σε συνέντευξή του σε podcast που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή, ο Μπέσεντ αναγνώρισε ότι η κίνηση μπορεί να έχει κάποια οικονομικά οφέλη για τη Russia, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η επίδραση θα είναι περιορισμένη και βραχυπρόθεσμη.
Όπως εξήγησε, η εξαίρεση κρίθηκε απαραίτητη επειδή τα συγκεκριμένα φορτία βρίσκονται ήδη στη θάλασσα και αποτελούν άμεση πηγή τροφοδοσίας για τα διυλιστήρια της India.
Υπενθυμίζεται ότι οι χώρες της G7 και η European Union έχουν επιβάλει κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο μετά την Russian invasion of Ukraine, θέτοντας μεταξύ άλλων ανώτατο όριο τιμής περίπου 44,1 δολαρίων ανά βαρέλι.
Η European Union έχει επίσης δεσμευθεί να διακόψει πλήρως τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου έως το τέλος του 2027, ενώ ήδη από το 2022 οι United States είχαν απαγορεύσει τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου, υγροποιημένου φυσικού αερίου και άνθρακα.
