Της Κορίνας Τριανταφύλλου
Σε πλήρη εφαρμογή το σχέδιο σφράγισης παράνομων τζαμιών στην Αθήνα
Το ελληνικό κράτος έχει ξεκινήσει μία ευρεία επιχείρηση για να ανακαλύψει, να κλείσει και να σφραγίσει χώρους λατρείας που λειτουργούν χωρίς άδεια σε Αθήνα και Πειραιά, ένα φαινόμενο που εμπίπτει στον νέο νόμο 5224/2025, άρθρο 28. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, μέχρι σήμερα ταυτοποιήθηκαν περίπου 60 παράνομα “τζαμιά” στην Αττική, εκ των οποίων τουλάχιστον 20 έχουν ήδη εντοπιστεί και ξεκίνησε η διαδικασία σφράγισης και απέλασης όσων τα λειτουργούν.
Τι συμβαίνει επί του πρακτέου
Τις τελευταίες ημέρες, οι Αρχές έθεσαν σε εφαρμογή το σχέδιο:
- Σφραγίστηκε παράνομο τζαμί στον Άγιο Παντελεήμονα, επί της οδού Φυλής και Φολεγάνδρου, με σύλληψη τεσσάρων ανθρώπων και δρομολόγηση διαδικασιών ανακαλέσεως άδειας και απέλασης.
- Προηγουμένως σφραγίστηκε παρόμοιος χώρος στον Άγιο Νικόλαο, με τον υπεύθυνο να αντιμετωπίζει διαδικασίες απέλασης.
Ο διακηρυγμένος στόχος του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου —το οποίο συνεργάζεται με το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και την Ελληνική Αστυνομία— είναι να υπάρχει σαφές μήνυμα ότι η λειτουργία λατρευτικών χώρων χωρίς νόμιμη άδεια θα αντιμετωπίζεται με κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένης της απέλασης.
Σύμφωνα με την κυβερνητική γραμμή, οι χώροι αυτοί εντοπίζονται πολλές φορές να λειτουργούν υπό μανδύα “πολιτιστικών συλλόγων” ή “σωματείων” ενώ στην ουσία εξυπηρετούν θρησκευτικές ανάγκες χωρίς οποιαδήποτε επίσημη άδεια λειτουργίας.
Νομικό πλαίσιο και διαδικασίες
Η νέα ρύθμιση του νόμου 5224/2025 αναφέρει ρητά ότι η λειτουργία παράνομου λατρευτικού χώρου δεν οδηγεί μόνο στο σφράγισμα του χώρου, αλλά και στην ανάκληση της άδειας παραμονής και τις διαδικασίες απέλασης για τον υπεύθυνο αν πρόκειται για αλλοδαπό.
Οι Αρχές ακολουθούν σταδιακά μια σταθερή διαδικασία όπου:
- Εντοπίζεται παράνομος χώρος λατρείας.
- Παρακολουθείται για να επιβεβαιωθεί ότι όντως χρησιμοποιείται ως χώρος λατρείας και όχι ως πολιτιστικός ή άλλος νόμιμος χώρος.
- Εφόσον επιβεβαιωθεί παράνομη λειτουργία, σφραγίζεται.
- Οι υπεύθυνοι συλλαμβάνονται και ενεργοποιούνται διοικητικά μέτρα για ανάκληση της άδειας παραμονής και απέλαση.
Το σχέδιο αντιμετωπίζεται με διαφορετικές αντιδράσεις:
- Κυβερνητική πλευρά: Η κυβέρνηση δείχνει αποφασιστικότητα και αποτελεσματικότητα, εφαρμόζοντας γρήγορα το νόμο για την προστασία της νομιμότητας και της δημόσιας ασφάλειας. Τονίζεται ότι η εφαρμογή του νόμου είναι ζωτικής σημασίας για το κράτος δικαίου και τη δημόσια ασφάλεια, ιδίως στους χώρους όπου οι προσευχές γίνονται σε μικρούς χώρους εντός πολυκατοικιών ή χωρίς κανόνες ασφαλείας.
- Φωνές νόμιμων μεταναστών: Υπάρχουν μερίδες ανθρώπων που καταγγέλλουν ότι δυσκολεύονται να ασκήσουν τα θρησκευτικά τους δικαιώματα, ιδίως δεδομένου ότι το επίσημο τέμενος στον Βοτανικό δεν επαρκεί για τις ανάγκες της κοινότητας.
Τι σημαίνει αυτό για μια δημοκρατική κοινωνία;
Το γεγονός ότι χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, προωθούν την αυστηρή επιβολή νόμων για παράνομα θρησκευτικά κέντρα έχει εγείρει ερωτήματα και προβληματισμούς που αξίζουν δημόσιας συζήτησης:
- Ποια είναι η σωστή ισορροπία ανάμεσα στη νομιμότητα και τη θρησκευτική ελευθερία; Η θρησκευτική ελευθερία προστατεύεται από το ελληνικό Σύνταγμα και τις διεθνείς συμβάσεις, ταυτόχρονα, η ίδρυση και η λειτουργία τόπων λατρείας υπόκεινται σε νόμιμους όρους άδειας και ασφάλειας.
- Αν κάποιος ζούσε σε μια χώρα όπου θα υπήρχαν πρόσφυγες/μετανάστες που δεν είχαν πρόσβαση σε νόμιμο χώρο λατρείας, θα ήταν επαρκές να κλείνεις κάθε υπηρεσιακά μη αδειοδοτημένο χώρο χωρίς εναλλακτικές; Πόσο ισορροπημένο είναι αυτό από πλευράς δικαιωμάτων;
- Θα έδιναν σε ξένους κατοίκους στο δικό τους έδαφος τη δυνατότητα να χτίσουν και να λειτουργήσουν χώρους λατρείας χωρίς άδεια; Η απάντηση είναι ουσιαστικά όχι, καθώς κάθε χώρα ορίζει νόμιμες διαδικασίες χορήγησης άδειας. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι δεν πρέπει να υπάρξει δημόσιος διάλογος για το πώς αντιμετωπίζονται οι θρησκευτικές ανάγκες σε πολυπολιτισμικές κοινωνίες.
Συμπερασματικά
Το θέμα των παράνομων λατρευτικών χώρων στην Αθήνα και Πειραιά είναι πλέον στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης και της εφαρμογής του νόμου. Το κράτος επιχειρεί να επιβάλλει τη νομιμότητα και μπράβο, ενώ παράλληλα η κοινωνία καλείται να σκεφτεί πώς εξισορροπεί τα δικαιώματα με το νόμο, σε μια εποχή όπου οι μετακινήσεις ανθρώπων και οι θρησκευτικές κοινότητες έχουν πολύπλοκες και πολύπλευρες ανάγκες. Το μόνο βέβαιο είναι ότι, πρώτα απ’ όλα, κάθε κυβερνητική πολιτική πρέπει να αποσκοπεί στο όφελος του Έλληνα πολίτη, με ταυτόχρονο σεβασμό προς κάθε συνάνθρωπο, ανεξαρτήτως εθνικότητας.
