Σε μια εποχή όπου η ανήλικη βία, η έμφυλη κακοποίηση και τα φαινόμενα κοινωνικής απορρύθμισης προκαλούν έντονο προβληματισμό, η Βαρβάρα Ηλιοπούλου, Κοινωνική Επιστήμονας, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων και σύμβουλος mindfulness, καταθέτει τη δική της τεκμηριωμένη οπτική μέσα από τη διαδικτυακή συνέντευξη που παραχώρησε στη δημοσιογράφο Κορίνα Τριανταφύλλου και στους Atticatimes.
Aναλύει τα βαθύτερα κοινωνικά αίτια της αύξησης της βίας μεταξύ ανηλίκων, επισημαίνοντας τον ρόλο των κοινωνικών ανισοτήτων, της οικογενειακής αποδυνάμωσης και της ανεξέλεγκτης ψηφιακής έκθεσης. Παράλληλα, αναδεικνύει τους σοβαρούς κινδύνους που συνεπάγεται η συνύπαρξη ανηλίκων με ενήλικους κρατούμενους, υπογραμμίζοντας τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ψυχοσυναισθηματική τους ανάπτυξη και την κοινωνική τους επανένταξη.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στην πρόληψη της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας μέσα από την εκπαίδευση, την καλλιέργεια κουλτούρας σεβασμού και ισότητας, αλλά και την ανάγκη έγκαιρης θεσμικής παρέμβασης. Τέλος, αξιοποιώντας την εμπειρία της στη δημόσια διοίκηση και στην ψηφιακή πολιτική, προτείνει ένα συνεκτικό πλαίσιο θεσμικών και καινοτόμων δράσεων που μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην αντιμετώπιση των σύγχρονων μορφών βίας στη χώρα μας.
1.Η έξαρση της βίας μεταξύ ανηλίκων τα τελευταία χρόνια προκαλεί έντονη ανησυχία. Πού αποδίδετε αυτή την αύξηση;
H αύξηση της έξαρσης της βίας μεταξύ των ανηλίκων συνδέεται με την ένταση των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων. Επίσης η έλλειψη ορίων, επίβλεψης και ενδιαφέροντος από τους γονείς, αλλά και η αδιαφορία της σχολικής κοινότητας, η αυξημένη έκθεση στα social media, βιντεοπαιχνίδια, διαδικτυακές ομάδες με βίαιο περιεχόμενο και διαδικτυακό εκφοβισμό καθώς και τα φαινόμενα μίμησης και η ανάγκη ένταξης σε ομάδες συνομηλίκων που επιβραβεύουν παραβατικές συμπεριφορές.
- Η έλλειψη εξειδικευμένων δομών φιλοξενίας και σωφρονισμού για ανηλίκους έχει ως αποτέλεσμα, σε ορισμένες περιπτώσεις, τη μεταφορά τους σε δομές ενηλίκων. Πόσο επιβαρυντικό μπορεί να είναι αυτό για την ψυχοσυναισθηματική τους ανάπτυξη και τη μελλοντική τους συμμόρφωση; Ποιους κινδύνους εγκυμονεί η συνύπαρξη με ενήλικους κρατούμενους;
Η συνύπαρξη ανηλίκων με ενήλικους κρατούμενους με αντικοινωνικές αξίες και τεχνικές παραβατικότητας δημιουργεί ψυχικά τραύματα, αλλά και κίνδυνο θυματοποίησης, κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης, απομακρύνει το σωφρονισμό, και παραπέμπει σε μόνιμη περιθωριοποίηση και αποτυχία σε μελλοντική συμμόρφωση.
- Σε ό,τι αφορά στην έμφυλη βία και στη βία εντός της οικογένειας, ποιες πολιτικές πρόληψης θεωρείτε ότι πρέπει να ξεκινούν ήδη από το σχολείο; Πώς μπορούν η εκπαίδευση και η καλλιέργεια κουλτούρας σεβασμού ή ισότητας να λειτουργήσουν προληπτικά απέναντι στη βία;
Χρειάζονται πολιτικές όπως η συμπεριληπτική εκπαίδευση με προγράμματα που θα αμφισβητούν τα έμφυλα στερεότυπα , θα υποστηρίζουν την καλλιέργεια της ενσυναίσθησης όπως δράσεις για τον σεβασμό της προσωπικότητας και της ισότητας που λειτουργούν αποτρεπτικά στη βία, έγκαιρη διάγνωση σημείων κακοποιητικής συμπεριφοράς από ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς και συνεργασία σχολείου–οικογένειας έτσι ώστε τα μηνύματα να είναι συνεπή και προς τις δύο κατευθύνσεις.
- Με δεδομένη την εμπειρία σας στη δημόσια διοίκηση και στην ψηφιακή πολιτική, ποιες θεσμικές παρεμβάσεις και ποιες καινοτόμες δράσεις θα μπορούσαν να συμβάλουν ουσιαστικά στην πρόληψη και αντιμετώπιση της ανήλικης και έμφυλης βίας στη χώρα μας;
Χρειάζεται Ενιαίο Εθνικό Πλαίσιο Πρόληψης, διαλειτουργικότητα μεταξύ αστυνομίας, σχολείων, κοινωνικών υπηρεσιών και δομών υγείας, ενίσχυση εξειδικευμένων δομών, συμβουλευτικών κέντρων, εθνική πλατφόρμα (web & mobile) για ασφαλή και ανώνυμη καταγγελία, χρήση τεχνητής νοημοσύνης για ταχεία κατηγοριοποίηση περιστατικών και συμπράξεις Δημόσιου – Ιδιωτικού Τομέα για ανάπτυξη εργαλείων πρόληψης.
