Επιμέλεια-Μαρίνα Βασιλικιά
Την ανάγκη συνδυασμού τεχνολογικών εργαλείων και σύγχρονων εκπαιδευτικών πολιτικών για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης υπογράμμισε η Σοφία Ζαχαράκη, μιλώντας στο Athens Alitheia Forum.
Η υπουργός Παιδείας Θρησκευμάτων και Αθλητισμού αναφέρθηκε στη διαρκώς αυξανόμενη πρόκληση της διάδοσης ψευδών ειδήσεων στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή, επισημαίνοντας ότι το φαινόμενο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με έναν μόνο τρόπο. Όπως τόνισε, απαιτείται συνδυασμός τεχνολογικών παρεμβάσεων και εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών ώστε οι πολίτες –και ιδιαίτερα οι νέοι– να αποκτήσουν τα εργαλεία για να αναγνωρίζουν και να αξιολογούν την πληροφορία.
Σύμφωνα με την υπουργό, η ταχύτητα με την οποία διαδίδεται η πληροφορία μέσω των ψηφιακών πλατφορμών, αλλά και ο τρόπος λειτουργίας των αλγορίθμων, έχουν επιταχύνει σε πρωτοφανή βαθμό τη διάδοση ειδήσεων. Ωστόσο, η ταχύτητα αυτή συχνά συνοδεύεται από ελλιπή έλεγχο της ακρίβειας και της αξιοπιστίας των πληροφοριών.
Για τον λόγο αυτό, η Πολιτεία εξετάζει μέτρα που σχετίζονται με τη ρύθμιση της χρήσης των ψηφιακών πλατφορμών, όπως η θέσπιση ηλικιακών ορίων και η ενίσχυση μηχανισμών εποπτείας, παράλληλα με την καλλιέργεια υπεύθυνης ψηφιακής συμπεριφοράς.
Ο ρόλος του σχολείου στην καλλιέργεια κριτικής σκέψης
Η Σοφία Ζαχαράκη στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο της εκπαίδευσης, τονίζοντας ότι το σχολείο αποτελεί βασικό πυλώνα για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης. Όπως σημείωσε, στόχος είναι οι μαθητές να αναπτύξουν δεξιότητες κριτικής σκέψης ώστε να μπορούν να διακρίνουν την αξιόπιστη δημοσιογραφία από τη διαστρέβλωση ή τη χειραγώγηση της ενημέρωσης.
Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στο πρόγραμμα «Κριτικοί Αναγνώστες», το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Το πρόγραμμα εισάγει συστηματική συζήτηση για την αξιολόγηση της πληροφορίας μέσα στο σχολικό περιβάλλον, παρέχοντας στους μαθητές εργαλεία για να εντοπίζουν αξιόπιστες πηγές, να συγκρίνουν διαφορετικές οπτικές και να κατανοούν πώς παράγεται και διαδίδεται μια είδηση. Παράλληλα, ενθαρρύνονται να δημιουργούν και οι ίδιοι δημοσιογραφικό περιεχόμενο, αποκτώντας πρακτική εμπειρία στη διαδικασία της ενημέρωσης.
Ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και της ενεργού συμμετοχής
Η υπουργός αναφέρθηκε επίσης σε πρωτοβουλίες που προωθούν τη φιλαναγνωσία και ενισχύουν τη σχέση των νέων με το βιβλίο, καθώς και στην εισαγωγή του πολλαπλού βιβλίου στα σχολεία, με στόχο την ενίσχυση της πολυφωνίας πηγών και προσεγγίσεων στη μαθησιακή διαδικασία.
Παράλληλα, σε πολλά σχολεία υλοποιούνται δράσεις ενεργού πολίτη, μέσα από τις οποίες οι μαθητές συμμετέχουν σε συζητήσεις και πρωτοβουλίες που σχετίζονται με κοινωνικά και δημοκρατικά ζητήματα, καλλιεργώντας δεξιότητες δημόσιου διαλόγου.
Κλείνοντας την τοποθέτησή της στο Athens Alitheia Forum, η Σοφία Ζαχαράκη τόνισε ότι προτεραιότητα του Υπουργείου Παιδείας είναι η ενδυνάμωση των μαθητών ώστε να διατυπώνουν τεκμηριωμένες απόψεις, να επιχειρηματολογούν και να συμμετέχουν ενεργά στη δημόσια συζήτηση, σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη και οι ψηφιακές τεχνολογίες μετασχηματίζουν ραγδαία την καθημερινότητα.
