Της Μαριάννας Γεωργαντή
Δημοσιογράφος : Κύριε Μπελέρη, πρόσφατα είδαμε τι συνέβη με το Κτηματολόγιο, καθώς η Αυλώνα αντιμετωπίζει πρόβλημα και οι υπηρεσίες μεταφέρονται στα Τίρανα. Ποιο είναι το ζήτημα και πού εντοπίζετε το εμπόδιο;
Φ. Μπελέρη: Το υποθηκοφυλακείο Αυλώνας είναι αυτό στο οποίο ανήκουν οι περιουσίες περίπου του 9% των Αλβανών πολιτών ελληνικής καταγωγής. Είναι η περιοχή όπου ζουν κατά πλειοψηφία τα μέλη της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας. Με μια απρόσμενη και ξαφνική απόφαση, η αλβανική κυβέρνηση μετέφερε τις υπηρεσίες του υποθηκοφυλακείου Αυλώνας στα Τίρανα.
Αυτό δημιουργεί τεράστιο πρόβλημα προσβασιμότητας για τους πολίτες. Υπάρχουν χωριά που χρειάζονται έως και 300 χιλιόμετρα μετακίνησης για να προσεγγίσουν το υποθηκοφυλακείο Τιράνων, προκειμένου να λάβουν μια απλή ενημέρωση ή να διευθετήσουν ζητήματα που αφορούν την περιουσία τους.
Η δικαιολογία της αλβανικής κυβέρνησης είναι ότι θα προχωρήσει σε ψηφιοποίηση των υπηρεσιών, ώστε οι πολίτες να εξυπηρετούνται ηλεκτρονικά. Όμως τίθεται ένα σοβαρό ερώτημα: τι γίνεται με τους ηλικιωμένους που δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν την τεχνολογία;
Επιπλέον, όλα τα αρχεία μεταφέρθηκαν σε φυσική μορφή, με φακέλους και φορτηγά, στα Τίρανα για να ψηφιοποιηθούν. Δεν ήταν ήδη ψηφιοποιημένα. Αυτό δημιουργεί ανησυχίες: μεταφέρθηκαν όλα σωστά; Μήπως κάποια έγγραφα χάθηκαν ή παραλείφθηκαν σκόπιμα;
Με αφορμή αυτές τις ανησυχίες, απευθύνθηκα με επιστολή στην Επίτροπο Διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επισημαίνοντας ότι η διαδικασία αποκατάστασης των περιουσιών καθυστερεί, επηρεάζοντας και τα μέλη της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας.
Δημοσιογράφος : Τι απάντηση λάβατε;
Φ. Μπελέρη: Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήταν ότι παρακολουθεί το ζήτημα στενά. Τόνισε ότι η επίλυση του περιουσιακού αποτελεί βασικό προαπαιτούμενο για την ένταξη της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι η διαδικασία θα βρίσκεται υπό συνεχή εποπτεία.
Δημοσιογράφος : Παρακολουθήσαμε όλοι όσα περάσατε προσωπικά. Πιστεύετε ότι θα υπάρξει δικαίωση;
Φ. Μπελέρη: Στις 26 του μήνα εκδόθηκε απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Αλβανίας, η οποία ήταν ίδια με εκείνη του Εφετείου. Αυτό σημαίνει ότι απομένει μία ακόμη βαθμίδα, το Συνταγματικό Δικαστήριο.
Στη συνέχεια, θα προσφύγω στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο. Θεωρώ ότι έχουν υπάρξει πολλές παραλείψεις και παρατυπίες και πιστεύω ότι εκεί θα δικαιωθώ. Δεν έχω ιδιαίτερη εμπιστοσύνη ότι θα βρω δικαιοσύνη εντός του αλβανικού συστήματος.
Δημοσιογράφος : Έχουμε δει τον Έντι Ράμα να κάνει δηλώσεις για την Ελλάδα και την ιστορία της. Πώς κρίνετε τη στάση του απέναντι στη μειονότητα;
Φ. Μπελέρη: Ο κύριος Ράμα κυβερνά την Αλβανία από το 2013 και είναι ξεκάθαρο ότι έχει αποτύχει να προσφέρει στους Αλβανούς πολίτες ευημερία και ένα πραγματικό κράτος δικαίου, με σεβασμό στα θρησκευτικά, ατομικά και μειονοτικά δικαιώματα.
Αυτό φαίνεται εύκολα από το γεγονός ότι, κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του, έχουν φύγει από την Αλβανία σχεδόν ένα εκατομμύριο πολίτες. Και δεν μιλάμε για μια χώρα με μεγάλο πληθυσμό — από περίπου δυόμισι εκατομμύρια, να φεύγει το ένα εκατομμύριο είναι μια πραγματική καταστροφή.
Την ίδια στιγμή, ενώ η Αλβανία υποτίθεται ότι χτυπά την πόρτα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και βρίσκεται μαζί με το Μαυροβούνιο πιο κοντά στην ένταξη, οι Αλβανοί πολίτες μέχρι και το 2024 αλλά και το 2025 ήταν πρώτοι σε αιτήσεις ασύλου στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πώς μπορεί, λοιπόν, μια χώρα να θεωρείται έτοιμη για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όταν οι ίδιοι οι πολίτες της είναι πρώτοι σε αριθμό που ζητούν άσυλο και ουσιαστικά επιλέγουν να φύγουν από αυτήν;
Δημοσιογράφος : Πιστεύετε ότι η ένταξη της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα προχωρήσει;
Φ. Μπελέρη: Η ένταξη είναι προς όφελος όλων — των Αλβανών πολιτών, της μειονότητας και των διμερών σχέσεων. Το ερώτημα είναι με ποιους όρους θα γίνει.
Υπάρχουν εκείνοι που λένε να μπει όπως είναι και να διορθωθεί στην πορεία. Εμείς λέμε ότι πρέπει πρώτα να πληροί τις προϋποθέσεις: σεβασμός στο κράτος δικαίου, δημοκρατία και ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις.
Ερώτηση: Έχετε μιλήσει για την ανάγκη η Ευρώπη να στηρίζει και την Κύπρο, όπως την Ουκρανία. Βλέπετε τέτοια προοπτική;
Φ. Μπελέρη: Για χρόνια Ελλάδα και Κύπρος αντιμετώπιζαν μόνες τους απειλές, όπως οι παραβιάσεις από την Τουρκία και η εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού. Τώρα που άλλες ευρωπαϊκές χώρες νιώθουν απειλή, αρχίζουν να κατανοούν αυτά που λέγαμε εδώ και δεκαετίες.
Τα ανατολικά σύνορα της Ευρώπης δεν σταματούν στην Πολωνία. Περιλαμβάνουν και την Ελλάδα και την Κύπρο. Χρειάζεται συνολικός σχεδιασμός.
Δημοσιογράφος : Πώς μπορεί να επιτευχθεί αυτό;
Φ. Μπελέρη: Μέσω κοινής ευρωπαϊκής άμυνας και ανεξάρτητης εξωτερικής πολιτικής. Όταν η Ευρώπη μπορεί να προστατεύσει μόνη της τα σύνορά της, τότε αποκτά και ουσιαστική αυτονομία.
Δημοσιογράφος : Θεωρείτε ότι η Ελλάδα έχει ενισχυθεί γεωπολιτικά;
Φ. Μπελέρη: Η Ελλάδα δείχνει ότι δεν μπορεί να αγνοηθεί. Είναι πλέον χώρα που δεν είναι μόνο ασφαλής, αλλά εξάγει ασφάλεια. Συμμετέχει ενεργά σε αποστολές και προστατεύει ακόμη και τον εναέριο χώρο άλλων χωρών στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Δημοσιογράφος: Πώς βλέπετε τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου;
Φ. Μπελέρη: Ο πόλεμος δημιουργεί ελλείψεις σε πρώτες ύλες και αυξήσεις τιμών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζεται για να περιορίσει τις συνέπειες, αλλά όλα εξαρτώνται από τη διάρκεια του πολέμου.
Δημοσιογράφος : Ποιες είναι οι βασικές σας προτεραιότητες;
Φ. Μπελέρη: Το δημογραφικό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ευρώπης. Χρειάζονται πολιτικές στήριξης των πολιτών, ειδικά σε νησιά και απομακρυσμένες περιοχές.
Παράλληλα, βασικός στόχος είναι η προστασία των δικαιωμάτων της Ελληνικής Μειονότητας: περιουσία, αυτοπροσδιορισμός και θρησκευτική ελευθερία.
Επίσης, θέλω να ενισχυθεί η σύνδεση με τον απόδημο ελληνισμό και η συμμετοχή του στα κοινά.
Δημοσιογράφος : Η ελληνική κυβέρνηση στηρίζει τη μειονότητα;
Φ. Μπελέρη: Ναι. Υπάρχουν σημαντικές παρεμβάσεις, τόσο σε κοινωνικά ζητήματα όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Ελλάδα θέτει σαφείς όρους για την ένταξη της Αλβανίας, που περιλαμβάνουν την προστασία των δικαιωμάτων της μειονότητας.
Η πρόοδος της Ελλάδας συνολικά ενισχύει και τη θέση των Ελλήνων εκτός συνόρων.
