Η ένταση στις σχέσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Βρυξελλών εντείνεται, με αφορμή τα βαριά πρόστιμα που επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Ένωση σε μεγάλες αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες. Η αντιπαράθεση αποκτά πλέον χαρακτηριστικά ευρύτερης οικονομικής σύγκρουσης, αγγίζοντας ζητήματα ανταγωνισμού, καινοτομίας και ψηφιακής κυριαρχίας.
Από τις αρχές του 2024, οι ευρωπαϊκές αρχές έχουν επιβάλει κυρώσεις που ξεπερνούν συνολικά τα 6 δισ. ευρώ σε κολοσσούς όπως η Google, η Apple και η Meta, επικαλούμενες παραβιάσεις των κανόνων ανταγωνισμού. Οι εταιρείες αντιδρούν έντονα, ενώ η αμερικανική πλευρά βλέπει πίσω από τις αποφάσεις αυτές μια εχθρική στάση της Ευρώπης απέναντι στις αμερικανικές επιχειρήσεις και την τεχνολογική ανάπτυξη.
Στον αντίποδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπερασπίζεται τη στάση της, υποστηρίζοντας ότι τα μέτρα είναι αναγκαία για την προστασία των καταναλωτών και τη διασφάλιση ίσων όρων στην αγορά. Όπως επισημαίνει, τα πρόστιμα επιβάλλονται μόνο όταν εξαντλούνται τα περιθώρια διαλόγου και λειτουργούν τόσο τιμωρητικά όσο και αποτρεπτικά.
Τα σημαντικότερα πρόστιμα
Το τελευταίο διάστημα έχουν επιβληθεί σειρά από ηχηρές κυρώσεις:
- Τον Μάρτιο του 2024, επιβλήθηκε πρόστιμο 1,84 δισ. ευρώ στην Apple για πρακτικές στη διανομή μουσικών εφαρμογών
- Τον Νοέμβριο του 2024, η Meta τιμωρήθηκε με 797 εκατ. ευρώ για στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό μέσω του Facebook Marketplace
- Τον Απρίλιο του 2025, νέα πρόστιμα 500 εκατ. ευρώ στην Apple και 200 εκατ. ευρώ στη Meta στο πλαίσιο του Digital Markets Act
- Τον Σεπτέμβριο του 2025, η Google βρέθηκε αντιμέτωπη με πρόστιμο 2,9 δισ. ευρώ για πρακτικές στη διαφήμιση
- Τον Δεκέμβριο του 2025, επιβλήθηκε πρόστιμο 120 εκατ. ευρώ στην πλατφόρμα X για θέματα διαφάνειας
Η αντίδραση των ΗΠΑ
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ανεβάζει τους τόνους, κατηγορώντας την ΕΕ για υπερβολική ρύθμιση που περιορίζει την καινοτομία και φρενάρει την ανάπτυξη τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη. Μάλιστα, έχει ήδη ανοίξει το ενδεχόμενο επιβολής δασμών ως απάντηση σε ευρωπαϊκούς ψηφιακούς φόρους και κυρώσεις.
Αμερικανοί αξιωματούχοι τονίζουν ότι τα πρόστιμα αποτελούν βασικό σημείο τριβής στις διατλαντικές σχέσεις, με το συνολικό τους ύψος να ξεπερνά τα 25 δισ. δολάρια τις τελευταίες δύο δεκαετίες.
Η ευρωπαϊκή στρατηγική
Από την πλευρά της, η Ευρώπη επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη ρύθμισης της αγοράς και την εξάρτησή της από τις αμερικανικές τεχνολογικές υποδομές. Παράλληλα, επενδύει στην ανάπτυξη δικών της ψηφιακών λύσεων, επιδιώκοντας μεγαλύτερη αυτονομία στον τομέα της τεχνολογίας.
Η σύγκρουση αυτή αναμένεται να έχει συνέχεια, καθώς δεν αφορά μόνο πρόστιμα, αλλά τον έλεγχο του μέλλοντος της ψηφιακής οικονομίας.
