Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετέχει στις εργασίες της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, όπου οι 32 ηγέτες της Συμμαχίας καλούνται να διαμορφώσουν κοινή στάση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, τη συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία, την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και την αύξηση των αμυντικών δαπανών των κρατών μελών.
Στο περιθώριο της Συνόδου, ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσε η συνάντηση του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καθώς στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε το ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος, εξετάζονται τρόποι επαναπροσέγγισης με την Άγκυρα, εφόσον διαμορφωθεί η απαραίτητη πολιτική και νομική βάση που θα επιτρέψει την άρση των υφιστάμενων περιορισμών. Παράλληλα, επισήμανε ότι για να προχωρήσει μια τέτοια εξέλιξη θα πρέπει να αρθούν και οι κυρώσεις CAATSA που έχουν επιβληθεί στην Τουρκία, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο μελλοντικής προμήθειας των υπερσύγχρονων αεροσκαφών.
Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, με βουλευτές τόσο των Δημοκρατικών όσο και των Ρεπουμπλικανών να εκφράζουν επιφυλάξεις για το ενδεχόμενο πώλησης F-35 στην Τουρκία. Δημοκρατικοί ζήτησαν την κατάθεση ψηφίσματος αποδοκιμασίας, ενώ ομάδα Ρεπουμπλικανών απέστειλε επιστολή με την οποία εκφράζει την αντίθεσή της σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Η ελληνική κυβέρνηση επαναλαμβάνει ότι δεν παρεμβαίνει στα εξοπλιστικά προγράμματα άλλων χωρών, επισημαίνει όμως ότι εξακολουθούν να ισχύουν οι περιορισμοί που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία και ότι για οποιαδήποτε αλλαγή απαιτείται νέα απόφαση του αμερικανικού Κογκρέσου.
Κατά τη διάρκεια της Συνόδου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να υπογραμμίσει τη διαχρονική θέση της Ελλάδας υπέρ μιας ισχυρότερης ευρωπαϊκής άμυνας, η οποία λειτουργεί συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενισχύοντας συνολικά τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα του ΝΑΤΟ.
Οι ελληνικές προτεραιότητες
Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι η Ελλάδα συμμετέχει στη Σύνοδο ως ένας αξιόπιστος σύμμαχος που τηρεί σταθερά τις δεσμεύσεις του και έχει ήδη επιτύχει τους στόχους που συμφωνήθηκαν για τις αμυντικές δαπάνες.
Ο πρωθυπουργός αναμένεται να τονίσει ότι η χώρα έχει ήδη υπερβεί τον στόχο που αποφασίστηκε το 2025 στη Χάγη, ο οποίος προβλέπει αμυντικές δαπάνες ύψους 3,5% του ΑΕΠ και επιπλέον 1,5% για επενδύσεις που αφορούν την ασφάλεια, όπως έργα διττής χρήσης, ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και δράσεις ανθεκτικότητας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που θα παρουσιάσει η ελληνική πλευρά, οι αμιγώς αμυντικές δαπάνες της χώρας εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν το 2026 στο 3,6% του ΑΕΠ, έναντι 2,75% το 2025 και 2,74% το 2024.
Η κυβέρνηση επισημαίνει ότι η υλοποίηση του δωδεκαετούς εξοπλιστικού προγράμματος ύψους 25 δισεκατομμυρίων ευρώ διατηρεί την Ελλάδα στον πυρήνα των χωρών του ΝΑΤΟ που υπερκαλύπτουν διαχρονικά τις συμμαχικές δεσμεύσεις για τις αμυντικές δαπάνες.
Η ελληνική αποστολή
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η σύζυγός του, Μαρέβα Γκραμπόφσκι Μητσοτάκη, παρέστησαν στο επίσημο δείπνο που παρέθεσαν ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, και η σύζυγός του προς τιμήν των ηγετών των κρατών μελών του ΝΑΤΟ.
Στην εκδήλωση συμμετείχαν επίσης ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και οι πρόεδροι της Ουκρανίας και της Νότιας Κορέας.
Τον πρωθυπουργό συνοδεύουν στην Άγκυρα η διπλωματική του σύμβουλος Κατερίνα Νασίκα, ο πρέσβης της Ελλάδας στο Παρίσι Μίλτων Νικολαΐδης, ο οποίος εκτελεί και χρέη διερμηνέα, ο διευθυντής του Γραφείου Τύπου Γιώργος Ευθυμίου, η διευθύντρια Επικοινωνίας Κύρα Κάπη και η διευθύντρια του Γραφείου Διεθνούς Στρατηγικού Σχεδιασμού και Επικοινωνίας Αριστοτελία Πελώνη.
