Η Ελλάδα εξασφάλισε ευρωπαϊκή στήριξη για την εξέταση πρόσθετων μέτρων αντιμετώπισης των υψηλών τιμών ενέργειας, ενώ σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο μεταναστευτικό. Ωστόσο, κρίσιμα ζητήματα, όπως ο νέος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός και η χρηματοδότηση της Ουκρανίας, παραμένουν χωρίς οριστικές αποφάσεις, μετά τη μαραθώνια Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες.
Οι ηγέτες των 27 κρατών μελών αναμένεται να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων τον Νοέμβριο, με συναντήσεις στο Δουβλίνο και στις Βρυξέλλες. Στο μεταξύ, η ελληνική κυβέρνηση αποτιμά θετικά τη διατύπωση των συμπερασμάτων για την ενέργεια, καθώς διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων για την ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Ενέργεια: Ανοιχτός ο δρόμος για πρόσθετα μέτρα
Στο επίκεντρο των ελληνικών διεκδικήσεων βρέθηκε η ανάγκη για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε να μπορούν να εφαρμοστούν στοχευμένα και προσωρινά μέτρα απέναντι στην αύξηση του ενεργειακού κόστους.
«Αυτό το οποίο ζητάμε, και το οποίο ακούει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είναι περαιτέρω δημοσιονομική ευελιξία για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα -το τονίζω: στοχευμένα και προσωρινά- τα οποία θα μας επιτρέψουν, στο «οπλοστάσιο» το οποίο έχουμε ήδη ανακοινώσει, να προσθέσουμε κάποια ακόμα μέτρα, τα οποία όμως θα έχουν ακριβώς αυτόν τον χαρακτήρα», δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης μετά την ολοκλήρωση των εργασιών.
Στα συμπεράσματα της Συνόδου, οι Ευρωπαίοι ηγέτες κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει και, όπου κρίνεται αναγκαίο, να προτείνει πρόσθετα βραχυπρόθεσμα μέτρα για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν στα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων των αποκλίσεων στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, οι «27» χαιρέτισαν την πρόθεση της Επιτροπής να παρατείνει το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τις βιομηχανίες που πλήττονται περισσότερο από την ενεργειακή κρίση, καθώς και πρωτοβουλίες για τη βελτίωση της λειτουργίας των ευρωπαϊκών διυλιστηρίων και την εθελοντική συγκέντρωση της ενεργειακής ζήτησης.
Η συμφωνία δεν συνεπάγεται αυτόματη έγκριση νέων ελληνικών μέτρων. Δημιουργεί, ωστόσο, το περιθώριο να εξεταστούν πρόσθετες παρεμβάσεις, ανάλογα με τις συνθήκες και τις δημοσιονομικές δυνατότητες.
Ευρωπαϊκός προϋπολογισμός: Η μάχη για τη Συνοχή και την αγροτική πολιτική
Ένα από τα σημαντικότερα ανοιχτά μέτωπα αφορά το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028 έως 2034. Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να είναι δύσκολες, τόσο ως προς το συνολικό ύψος του προϋπολογισμού όσο και ως προς την κατανομή των διαθέσιμων πόρων.
Η Ελλάδα, μαζί με τις υπόλοιπες 15 χώρες της ομάδας «Φίλοι της Συνοχής», επιδιώκει να αποτρέψει περικοπές στην Πολιτική Συνοχής και στην Κοινή Αγροτική Πολιτική, δύο τομείς με ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική οικονομία και περιφέρεια.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι οι συγκεκριμένες πολιτικές πρέπει να προστατευθούν, τουλάχιστον στα επίπεδα χρηματοδότησης που έχει προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
«κατέστη απολύτως σαφές και από τη συζήτηση που είχαμε, ότι η Κοινή Αγροτική Πολιτική και η Πολιτική Συνοχής πρέπει να προστατευθεί, τουλάχιστον στα ποσά τα οποία είχε προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα οποία θεωρώ ότι είναι ικανοποιητικά, τουλάχιστον για τη χώρα μας».
Η ελληνική πλευρά διεκδικεί επίσης επαρκείς πόρους για την Κοινή Αγροτική Πολιτική, μεγαλύτερη ευελιξία στην αξιοποίησή τους από τα κράτη μέλη και προσαρμογή στις ανάγκες της μεσογειακής γεωργίας.
Οι ηγέτες κάλεσαν τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις, με στόχο να επιτευχθεί συμφωνία εγκαίρως. Το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τις επόμενες συζητήσεις και τους συμβιβασμούς μεταξύ των κρατών μελών.
Μεταναστευτικό: Προωθείται αυστηρότερη ευρωπαϊκή προσέγγιση
Σημαντικό πεδίο για την Ελλάδα αποτελεί και το μεταναστευτικό, καθώς η ελληνική πρόταση για τη διαχείριση έκτακτων συνθηκών στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων.
Σύμφωνα με την αποτίμηση της ελληνικής κυβέρνησης, ανοίγει ο δρόμος για τη διερεύνηση αυστηρότερων δυνατοτήτων παρέμβασης σε εξαιρετικές περιστάσεις, μεταξύ των οποίων η αναστολή της χορήγησης ασύλου και η πραγματοποίηση μαζικών επιστροφών.
«Είναι μία ακόμα ελληνική πρωτοβουλία η οποία γίνεται ευρωπαϊκή πολιτική. Και προφανώς για μία χώρα η οποία βρίσκεται στα εξωτερικά σύνορα, αυτή η συμπλήρωση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας είναι εξαιρετικά χρήσιμη», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Η εξέλιξη θεωρείται σημαντική για την Αθήνα, καθώς επιδιώκει ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο που θα λαμβάνει υπόψη την αυξημένη πίεση που δέχονται οι χώρες πρώτης υποδοχής. Η εφαρμογή των σχετικών μέτρων, πάντως, προϋποθέτει την περαιτέρω επεξεργασία του ευρωπαϊκού πλαισίου.
Διεύρυνση της ΕΕ: Το μήνυμα προς Μαυροβούνιο, Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία
Η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί επίσης ζήτημα στρατηγικού ενδιαφέροντος για την Ελλάδα, ιδιαίτερα λόγω της γεωγραφικής θέσης και των σχέσεων με τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.
Το Μαυροβούνιο εμφανίζεται να βρίσκεται πιο κοντά στην ένταξη, ενώ η ελληνική κυβέρνηση επιμένει ότι η πρόοδος κάθε υποψήφιας χώρας πρέπει να αξιολογείται ξεχωριστά, με βάση την εκπλήρωση των δεσμεύσεων και των υποχρεώσεών της.
Παράλληλα, η Αθήνα υπενθυμίζει ότι οι αποφάσεις για τη διεύρυνση λαμβάνονται με ομοφωνία. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα διατηρεί λόγο στις αποφάσεις που αφορούν την ευρωπαϊκή πορεία υποψήφιων χωρών, μεταξύ των οποίων η Αλβανία και η Βόρεια Μακεδονία.
Οι εκκρεμότητες που μεταφέρονται στις επόμενες Συνόδους
Παρά τις επιμέρους συγκλίσεις, η Σύνοδος δεν έδωσε οριστικές απαντήσεις σε όλα τα μεγάλα ευρωπαϊκά ζητήματα. Η συνέχιση της χρηματοδότησης της Ουκρανίας και ο νέος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός παραμένουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Για την Ελλάδα, το βασικό ζητούμενο είναι πλέον η μετατροπή των γενικών ευρωπαϊκών δεσμεύσεων σε συγκεκριμένες αποφάσεις: πρόσθετα μέτρα για την ενέργεια, διασφάλιση επαρκών πόρων για την αγροτική πολιτική και τη Συνοχή, αλλά και ένα αυστηρότερο και αποτελεσματικότερο πλαίσιο διαχείρισης του μεταναστευτικού.
