Επιμέλεια-Μαρίνα Βασιλικιά
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιοποίησε το ιρανικό πρακτορείο Mehr, βρίσκεται στο τραπέζι προσχέδιο συμφωνίας 14 σημείων που προβλέπει σειρά μέτρων αποκλιμάκωσης, οικονομικής συνεργασίας και σταδιακής άρσης κυρώσεων.
Μεταξύ των βασικών προβλέψεων του σχεδίου περιλαμβάνεται η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ εντός 30 ημερών από την υπογραφή της συμφωνίας, καθώς και η αναστολή των αμερικανικών κυρώσεων που αφορούν τις εξαγωγές πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων του Ιράν.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι τελικές διαπραγματεύσεις δεν πρόκειται να ξεκινήσουν εάν προηγουμένως δεν αποδεσμευτεί το μισό των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, δεν ανασταλούν οι κυρώσεις στο πετρέλαιο και δεν αρθεί ο ναυτικός αποκλεισμός που επηρεάζει τη χώρα.
Το προσχέδιο προβλέπει ακόμη μόνιμη παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, καθώς και δέσμευση των ΗΠΑ για μη παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν και σεβασμό της εθνικής του κυριαρχίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων από δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια κατά τη διάρκεια μιας μεταβατικής περιόδου 60 ημερών, ενώ οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους καλούνται να παρουσιάσουν πρόγραμμα οικονομικής ανοικοδόμησης ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Στο πλαίσιο των συνομιλιών, το Ιράν επαναβεβαιώνει τη δέσμευσή του στη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT), δηλώνοντας ότι δεν θα επιδιώξει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων. Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης για την εφαρμογή της συμφωνίας και η επικύρωσή της μέσω ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με το προσχέδιο, από την ατζέντα των τελικών διαπραγματεύσεων αφαιρούνται οριστικά το ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα και η υποστήριξη της Τεχεράνης προς ένοπλες οργανώσεις στην περιοχή, με τις συνομιλίες να επικεντρώνονται αποκλειστικά στο πυρηνικό πρόγραμμα, την άρση των κυρώσεων και την οικονομική ανασυγκρότηση της χώρας.
Οι πληροφορίες για την επικείμενη συμφωνία ενίσχυσαν το θετικό κλίμα στις διεθνείς αγορές, ενώ οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν πτώση, καθώς οι επενδυτές εκτιμούν ότι μια ενδεχόμενη εξομάλυνση των σχέσεων Ουάσιγκτον – Τεχεράνης θα μπορούσε να αυξήσει την προσφορά πετρελαίου στη διεθνή αγορά και να μειώσει τους γεωπολιτικούς κινδύνους στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
