Όλα στην Πένα
Του Κυριάκου Κουζούμη
Η πολιτική ζωή της χώρας εισέρχεται στο φθινόπωρο με τους συνήθεις υψηλούς ρυθμούς, με τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης να βρίσκεται στο επίκεντρο του πολιτικού προσωπικού και του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης. Σε αυτό το περιβάλλον, οι τελευταίες δημοσκοπικές καταγραφές προσφέρουν ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον ακτινογράφημα του εκλογικού σώματος: Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί μια ξεκάθαρη και φαινομενικά ακατάβλητη υπεροχή στην πρώτη θέση, την ίδια στιγμή που το κοινωνικό κλίμα χαρακτηρίζεται από έντονο προβληματισμό, οικονομική πίεση και μια κατακερματισμένη αντιπολίτευση που δυσκολεύεται να διαμορφώσει μια εναλλακτική πρόταση εξουσίας.
Η αριθμητική της πολιτικής υπεροχής
Σύμφωνα με τις πρόσφατες μετρήσεις κοινής γνώμης που είδαν το φως της δημοσιότητας ενόψει της ΔΕΘ, το κυβερνών κόμμα διατηρεί ασφαλές διψήφιο προβάδισμα από τους πολιτικούς του διώκτες. Στην πρόθεση ψήφου, η παράταξη της πλειοψηφίας κινείται σταθερά πάνω από το όριο του 26%, ενώ στην εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος προσεγγίζει ή και ξεπερνά το 29%-30%.
Η διαφορά αυτή αποκτά ακόμα μεγαλύτερη βαρύτητα αν συνυπολογιστεί ο κατακερματισμός στον χώρο της αντιπολίτευσης. Τα κόμματα της ελάσσονος και μείζονος αντιπολίτευσης κινούνται σε χαμηλότερα ποσοστά, δίνοντας μάχη για τη δεύτερη θέση, χωρίς ωστόσο να καταγράφουν τη δυναμική που θα καθιστούσε αμφίρροπη την πρωτιά. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει την τακτική υπεροχή του Μεγάρου Μαξίμου, καθώς η απουσία ενός ενιαίου, ισχυρού αντίπαλου πόλου επιτρέπει στην κυβέρνηση να διατηρεί την πρωτοβουλία των κινήσεων, ακόμα και όταν έρχεται αντιμέτωπη με τη φθορά της καθημερινότητας.
Το φόντο της ΔΕΘ – Προσδοκίες και οικονομικές πιέσεις
Η φετινή Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης αποτελεί το κεντρικό βήμα όπου το οικονομικό επιτελείο καλείται να μετατρέψει τη δημοσκοπική αυτή υπεροχή σε ουσιαστικό πολιτικό κεφάλαιο. Ο πρωθυπουργός προσήλθε στη Θεσσαλονίκη έχοντας στις αποσκευές του ένα στοχευμένο πακέτο παρεμβάσεων, το οποίο εστιάζει στην ελάφρυνση των νοικοκυριών, τη στεγαστική κρίση, την ενίσχυση των εισοδημάτων και την αντιμετώπιση του πληθωρισμού.
Ωστόσο, το πολιτικό περιβάλλον εντός του οποίου θα πραγματοποιηθούν οι πρωθυπουργικές εξαγγελίες δεν είναι απαλλαγμένο από αγκάθια. Οι ίδιες δημοσκοπήσεις που επιβεβαιώνουν την πρωτιά της Νέας Δημοκρατίας αποτυπώνουν παράλληλα και μια βαθιά κοινωνική κόπωση. Η ακρίβεια παραμένει με διαφορά το πρωταρχικό πρόβλημα για τη συντριπτική πλειονότητα των νοικοκυριών, επισκιάζοντας σε μεγάλο βαθμό τους μακροοικονομικούς δείκτες και τις θετικές επιδόσεις της ανάπτυξης.
Τα ευρήματα κάτω από την επιφάνεια
Αν αναλύσει κανείς τις ποιοτικές παραμέτρους των ερευνών, προκύπτουν σημαντικά συμπεράσματα για τη διάθεση των πολιτών. Το κυρίαρχο συναίσθημα που εκπέμπεται είναι αυτό της πίεσης και της στάσης αναμονής. Η πλειονότητα των αναποφάσιστων και των δυσαρεστημένων ψηφοφόρων -ακόμη και εκείνων που στις προηγούμενες κάλπες είχαν επιλέξει το κυβερνών κόμμα- εμφανίζεται επιφυλακτική.
Ένα σημαντικό ποσοστό των ερωτηθέντων δηλώνει ότι οι εξαγγελίες της ΔΕΘ δύσκολα θα αλλάξουν άμεσα τη στάση του, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι πολίτες ζητούν πλέον απτά αποτελέσματα στην καθημερινότητά τους και όχι απλώς εξαγγελίες μέτρων. Παρά ταύτα, στην πλάστιγγα της σύγκρισης, η απαίτηση για πολιτική σταθερότητα και η έλλειψη πειστικής εναλλακτικής λύσης από την πλευρά των κομμάτων της αντιπολίτευσης λειτουργούν ως ανάχωμα για την κυβέρνηση, συγκρατώντας τις διαρροές και διατηρώντας τη συνεκτικότητα της βάσης της.
Η επόμενη μέρα και το μεγάλο στοίχημα
Η ΔΕΘ σηματοδοτεί την αφετηρία μιας νέας πολιτικής περιόδου, όπου η κυβέρνηση καλείται να αποδείξει ότι διαθέτει τη μεταρρυθμιστική ορμή για να καλύψει την απόσταση ανάμεσα στους αριθμούς των δημοσκοπήσεων και την πραγματικότητα των πολιτών. Η διατήρηση της πρώτης θέσης με ασφαλή διαφορά παρέχει το πολιτικό περιθώριο για πρωτοβουλίες, αλλά παράλληλα αυξάνει και τις απαιτήσεις.
Το ζητούμενο για το αμέσως επόμενο διάστημα δεν είναι μόνο η διατήρηση των ποσοστών, αλλά η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης σε τομείς όπως η αγοραστική δύναμη, η δημόσια υγεία και η λειτουργία των θεσμών. Αν το πακέτο της Θεσσαλονίκης καταφέρει να αγγίξει τον πυρήνα των προβλημάτων της μεσαίας τάξης και των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, η Νέα Δημοκρατία θα μπορέσει να εδραιώσει περαιτέρω την πολιτική της ηγεμονία. Σε διαφορετική περίπτωση, η γκρίζα ζώνη των αναποφάσιστων θα παραμείνει μια ανοιχτή πληγή, έτοιμη να επηρεάσει τις μελλοντικές πολιτικές εξελίξεις.
