Του Κυριάκου Κουζούμη
Η αναμόρφωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας αποτέλεσε έναν από τους κεντρικούς πυλώνες του προγράμματος με το οποίο η κυβέρνηση προσήλθε στις κάλπες το 2023. Με τον Άδωνι Γεωργιάδη στο τιμόνι της ηγεσίας του Υπουργείου από τον Ιανουάριο του 2024 υλοποιήθηκε ένα εκτεταμένο πλέγμα μεταρρυθμίσεων.
Μετρήσιμα αποτελέσματα σε κενά ετών
Έχοντας διατελέσει ξανά επικεφαλής του ίδιου χαρτοφυλακίου κατά την περίοδο 2013–2014, ο Άδωνις Γεωργιάδης επέστρεψε στο κτήριο της Αριστοτέλους με ξεκάθαρη στόχευση την ταχεία προώθηση των διαρθρωτικών αλλαγών και τη μέγιστη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.
Μαζί με την Αναπληρώτρια Υπουργό Ειρήνη Αγαπηδάκη και τον Υφυπουργό Μάριο Θεμιστοκλέους, η πολιτική ηγεσία εστίασε στην επιτάχυνση των διαδικασιών απορρόφησης του Ταμείου Ανάκαμψης, το οποίο αποτελεί τη βασική χρηματοδοτική πηγή για τα έργα κτηριακού και ψηφιακού εκσυγχρονισμού.
Παράλληλα, ο υπουργός επέλεξε μια τακτική άμεσης παρουσίας στα νοσοκομεία της χώρας και προσωπικής εμπλοκής στη διαχείριση των κρίσεων. Παρά τις κατά καιρούς πολιτικές αντιπαραθέσεις και τις ενστάσεις εκπροσώπων των εργαζομένων για τους ρυθμούς και την κατεύθυνση ορισμένων μεταρρυθμίσεων, η ηγεσία του υπουργείου πιστώνεται την αποτελεσματική προώθηση θεσμικών τομών -όπως τα απογευματινά χειρουργεία και η αναδιάρθρωση της φαρμακευτικής πολιτικής- που εκκρεμούσαν για χρόνια στον δημόσιο διάλογο.
Στελέχωση και οικονομικά κίνητρα στην περιφέρεια
Στο μέτωπο του ανθρώπινου δυναμικού, το καθαρό ισοζύγιο υγειονομικού προσωπικού εμφανίζει αύξηση της τάξεως του 10% σε σύγκριση με το 2019. Το 2024 εγκρίθηκαν 6.233 προσλήψεις, το 2025 ακολούθησαν περίπου 4.000, ενώ το 2026 ενισχύθηκε με νέες προκηρύξεις για ειδικευμένους ιατρούς. Παρά τα βήματα αυτά, η συνολική δέσμευση για 10.000 επιπλέον νοσηλευτές βρίσκεται ακόμη σε φάση υλοποίησης.
Για την αντιμετώπιση των σοβαρών ελλείψεων στις άγονες και νησιωτικές περιοχές, θεσπίστηκαν αυξημένες αμοιβές εφημεριών κατά 20% και αυτοτελής φορολόγηση. Τα μέτρα αυτά οδήγησαν σε ποσοστό κάλυψης έως 82% σε συγκεκριμένες προκηρύξεις αγόνων ζωνών, βελτιώνοντας αισθητά την παρουσία βασικών ειδικοτήτων, αν και το πρόβλημα της στελέχωσης της περιφέρειας δεν έχει εξαλειφθεί πλήρως.
Κτηριακή αναβάθμιση και εκσυγχρονισμός υποδομών
Το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των υποδομών αποτελεί ένα από τα πλέον εμφανή πεδία παρεμβάσεων. Η αρχική δέσμευση για ανακαίνιση 80 νοσοκομείων ξεπεράστηκε, καθώς στο πρόγραμμα εντάχθηκαν 93 από τα 127 νοσοκομεία της χώρας, με εργοτάξια να λειτουργούν παράλληλα και σε 156 Κέντρα Υγείας.
Παράλληλα, ολοκληρώθηκε η αναμόρφωση 58 Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ). Στα μεγάλα νοσοκομεία, όπως ο Ευαγγελισμός, οι χρόνοι αναμονής στα επείγοντα μειώθηκαν από τις 8-9 ώρες στις 5-5.5 ώρες, σημειώνοντας υποχώρηση κατά 35%-40%, αν και ο τελικός στόχος για συνολική μείωση 70% παραμένει ανοιχτός. Για τη βελτίωση της διαχείρισης, εισήχθη πιλοτικά το σύστημα της ηλεκτρονικής ιχνηλάτησης ασθενών («ψηφιακό βραχιολάκι»).
Σε τροχιά κατασκευής βρίσκονται επίσης τα τρία νέα Νοσοκομεία σε Κομοτηνή, Σπάρτη και το Παιδιατρικό Θεσσαλονίκης μέσω της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος.
Χειρουργεία, πρόληψη και ψηφιακές υπηρεσίες
Στον τομέα των χειρουργείων, η εφαρμογή των απογευματινών χειρουργείων –με τη συνδρομή πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης– οδήγησε σε μείωση της λίστας αναμονής για τακτικές επεμβάσεις κατά 80% έως 86%, ξεπερνώντας τον αρχικό στόχο του 50%.Στον τομέα της Δημόσιας Υγείας, το πρόγραμμα δωρεάν προληπτικών εξετάσεων «Προλαμβάνω» πραγματοποίησε εκατομμύρια διαγνωστικούς ελέγχους για τον καρκίνο του μαστού, του τραχήλου της μήτρας, του παχέος εντέρου και για καρδιαγγειακούς κινδύνους, ενώ το 2026 αποφασίστηκε η μονιμοποίησή του έως το 2030. Παράλληλα, ενεργοποιήθηκε πρόγραμμα δωρεάν φαρμακευτικής θεραπείας για τη σοβαρή παχυσαρκία. Ψηφιακά, ο Εθνικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας τέθηκε σε λειτουργία μέσω της εφαρμογής MyHealth, ενώ το σύστημα του Πρωτοβάθμιου Γιατρού καλύπτει πλέον πάνω από 5,2 εκατομμύρια πολίτες. Επιπλέον, καθιερώθηκε το Ενιαίο Σύστημα Ηλεκτρονικών Ραντεβού και η δυνατότητα αξιολόγησης των υπηρεσιών από τους ίδιους τους ασθενείς.
ΕΚΑΒ, Φάρμακα και Μεταμοσχεύσεις
Στην επείγουσα φροντίδα, το ΕΚΑΒ ενισχύθηκε με 158 μόνιμους διασώστες και εκατοντάδες επικουρικούς, μειώνοντας τους χρόνους ανταπόκρισης στη Θεσσαλονίκη από τα 50 στα 12 λεπτά.
Στο μέτωπο της φαρμακευτικής πολιτικής, εφαρμόστηκε η κατ’ οίκον διανομή φαρμάκων υψηλού κόστους για σοβαρά νοσούντες, καθώς και η διάθεσή τους μέσω ιδιωτικών φαρμακείων, αποσυμφορίζοντας τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ.
Τέλος, ιστορικό υψηλό κατεγράφη στις μεταμοσχεύσεις, με 258 μεταμοσχευθέντες ασθενείς το 2024.
Η συνολική εικόνα
Το ΕΣΥ βρίσκεται στη μέση μιας εκτεταμένης διαδικασίας αναδιάρθρωσης. Παρά τις καθυστερήσεις σε επιμέρους δεσμεύσεις -όπως η πλήρης επέκταση της τηλεϊατρικής και των κέντρων αποκατάστασης-, τα μετρήσιμα δεδομένα δείχνουν σημαντική μετατοπισμένη πρόοδο στις υποδομές, τις ψηφιακές υπηρεσίες και τη μείωση της ταλαιπωρίας των πολιτών.
