Στην καθοριστική επιρροή της αρχαίας Ελλάδας στη διαμόρφωση του δυτικού πολιτισμού, αλλά και στη βαθιά επίδρασή της στη γέννηση και την εξέλιξη των αμερικανικών θεσμών, αναφέρθηκε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, μιλώντας από την Πνύκα, με φόντο την Ακρόπολη.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας στάθηκε ιδιαίτερα στη μοναδική θέση που εξακολουθεί να κατέχει η Ακρόπολη στη συλλογική μνήμη της Δύσης, υπογραμμίζοντας ότι, σε αντίθεση με μνημεία άλλων αρχαίων πολιτισμών που έχουν απομακρυνθεί από τη ζωντανή ιστορική μνήμη, η Αθήνα συνεχίζει να επηρεάζει τη σκέψη και τη φαντασία του δυτικού κόσμου.
«Οι Έλληνες είναι απαραίτητος φίλος για τις ΗΠΑ και την Ευρώπη και υπήρξε υπόδειγμα συμμάχου» ανέφερε ο Μάρκο Ρούμπιο, προσθέτοντας ότι «η Ευρώπη μπορεί να ξυπνήσει από τη νάρκη και να αναζωπυρώσει τη φωτιά που άναψε πριν από χιλιάδες χρόνια».
«Η Ακρόπολη είναι διαφορετική»
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έκανε ειδική αναφορά στη διαχρονική ακτινοβολία της Ακρόπολης και στον τρόπο με τον οποίο ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός εξακολουθεί να επηρεάζει τον δυτικό κόσμο.
«Υπάρχουν σπουδαία ερείπια σε ολόκληρο τον κόσμο. Σε πολλές περιπτώσεις είναι τόποι όπου η Ιστορία μοιάζει να έχει εξαντλήσει τον εαυτό της, απομεινάρια μακρινών πολιτισμών που έχουν προ πολλού χαθεί από τη ζωντανή μνήμη. Όμως η Ακρόπολη είναι διαφορετική», ανέφερε.
Όπως σημείωσε, ο πολιτισμός που δημιούργησε όσα στέκουν στην Ακρόπολη «εδώ και χιλιάδες χρόνια αιχμαλωτίζει τη φαντασία του δυτικού κόσμου», ενώ γενιές πολιτικών ηγετών, καλλιτεχνών και φιλοσόφων στράφηκαν προς αυτόν «με θαυμασμό και δέος».
Ο Ρούμπιο παρατήρησε ότι ο χρόνος συχνά μετατρέπει ακόμη και μεγάλες νίκες και καταστροφικές ήττες σε απλές υποσημειώσεις στα βιβλία της Ιστορίας. Όπως ανέφερε, αυτό δεν συνέβη στην περίπτωση των αρχαίων Ελλήνων.
«Οι Έλληνες της αρχαιότητας φαίνεται να ασκούν μια σχεδόν μυστικιστική δύναμη πάνω στη μνήμη μας. Μας καλούν να επιστρέφουμε σε αυτούς ξανά και ξανά», τόνισε.
Η καταστροφή της Ακρόπολης και ο Παρθενώνας
Σημαντικό μέρος της ομιλίας του αφιέρωσε στα γεγονότα του 480 π.Χ., όταν οι στρατιές του Ξέρξη έφτασαν στην Αθήνα και κατέστρεψαν τα ιερά της πόλης.
Οι περισσότεροι Αθηναίοι είχαν ήδη εγκαταλείψει την πόλη με πλοία και είχαν καταφύγει σε κοντινό νησί. Μια μικρή ομάδα, ωστόσο, παρέμεινε στην Αθήνα και οχυρώθηκε στην Ακρόπολη.
Όπως περιέγραψε ο Ρούμπιο, οι Αθηναίοι έδωσαν μια ύστατη μάχη, ρίχνοντας τεράστιους βράχους από τους γκρεμούς εναντίον των Περσών και καταφέρνοντας για ημέρες να κρατήσουν σε απόσταση «τη μεγαλύτερη αυτοκρατορία εκείνης της εποχής».
Τελικά, οι Αθηναίοι ηττήθηκαν. Οι Πέρσες λεηλάτησαν τους ναούς, έκαψαν τα ιερά και ισοπέδωσαν την Ακρόπολη.
Μετά την επιστροφή τους, οι Αθηναίοι συγκέντρωσαν τα κατεστραμμένα απομεινάρια της παλιάς Ακρόπολης και τα έθαψαν στον λόφο. Δεκαετίες αργότερα, υπό τον Περικλή, οικοδόμησαν τον Παρθενώνα.
«Εδώ και 25 αιώνες ο Παρθενώνας στέκει όρθιος. Αυτοκρατορίες αναδύθηκαν και κατέρρευσαν κάτω από τη σκιά του», ανέφερε ο Ρούμπιο, προσθέτοντας ότι οι απόγονοι των ανθρώπων που τον έχτισαν, «οι γιοι της Αθήνας και της Ρώμης», μετέφεραν τον πολιτισμό τους μέχρι τις άκρες της Γης.
«Ένα χρέος που κανένα πέρασμα του χρόνου δεν μπορεί να σβήσει»
Ο Μάρκο Ρούμπιο συνέδεσε στη συνέχεια την κληρονομιά της αρχαίας Ελλάδας με την ιστορική πορεία των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Δυόμισι αιώνες μετά την ίδρυση της Αμερικανικής Δημοκρατίας, στην άλλη άκρη του κόσμου από το σημείο όπου βρίσκομαι σήμερα, στέκομαι εδώ ως υπουργός Εξωτερικών αυτής της Δημοκρατίας και ως δισέγγονος εποίκων που έφτασαν στον Νέο Κόσμο από την Ισπανία», ανέφερε.
Και πρόσθεσε: «Στέκομαι εδώ για να μαρτυρήσω ένα χρέος που κανένα πέρασμα του χρόνου και καμία γεωγραφική απόσταση δεν μπορούν ποτέ να σβήσουν».
Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, «η ιστορία της Αμερικής, η ιστορία της χώρας μου, είναι γεμάτη από τα αποτυπώματα της αρχαιότητας».
Η ελληνική επιρροή, όπως σημείωσε, είναι αποτυπωμένη στην αρχιτεκτονική των αμερικανικών θεσμών, στους κίονες, στους τρούλους και στα μνημεία της αμερικανικής πρωτεύουσας.
«Ο Πλούταρχος αναφέρεται περισσόιτερό από κάθε άλλον, η επιρροή του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη είναι μεγάλη» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Ρούμπιο αναφέρθηκε ακόμη στη Φιλαδέλφεια, την πόλη όπου γεννήθηκε το αμερικανικό Σύνταγμα, επισημαίνοντας ότι ακόμη και η ονομασία της έχει ελληνική προέλευση.
Ο Πλούταρχος και οι ιδρυτές των Ηνωμένων Πολιτειών
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Μάρκο Ρούμπιο στη γοητεία που ασκούσε η αρχαιότητα στους ανθρώπους που συμμετείχαν στην ίδρυση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Όπως ανέφερε, οι ιδρυτές της χώρας ήταν εξαιρετικά μελετημένοι στην Ιστορία και είχαν βαθιά επίγνωση της θέσης τους μέσα σε αυτήν. Ωστόσο, καμία άλλη περίοδος του παρελθόντος δεν είχε αιχμαλωτίσει την προσοχή και τη φαντασία τους στον ίδιο βαθμό με την αρχαιότητα.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών στάθηκε ιδιαίτερα στον Πλούταρχο, επισημαίνοντας ότι πολλοί εκπλήσσονται όταν μαθαίνουν πως ο συγγραφέας που αναφέρεται συχνότερα στα Federalist Papers δεν ήταν κάποιος φιλόσοφος του Διαφωτισμού ή πολιτικός θεωρητικός, αλλά ο Έλληνας βιογράφος των μεγάλων ανδρών της Ελλάδας και της Ρώμης.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην επίδραση της αρχαίας Ελλάδας στις ιδέες των ιδρυτών των ΗΠΑ, αλλά και ευρύτερα στη σκέψη των φιλοσόφων και των πολιτικών της Δύσης.
«Η Αθήνα μάς έδωσε τη δημοκρατία, ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης μάς έδωσαν τη δυτική φιλοσοφία», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι οι αντιλήψεις για τον νόμο, την αρετή, την ιδιότητα του πολίτη και τη δημοκρατική διακυβέρνηση διαμορφώθηκαν στις ελληνικές πόλεις κράτη.
Όπως πρόσθεσε, ακόμη και μεγάλο μέρος του σύγχρονου πολιτικού λεξιλογίου, με λέξεις όπως «δημοκρατία», «τυραννία» και «πολιτική», έχει τις ρίζες του στην Ελλάδα.
«Το να γνωρίσουμε εκείνους σημαίνει να γνωρίσουμε τον ίδιο μας τον εαυτό»
Κλείνοντας την αναφορά του στην αρχαία Ελλάδα, ο Ρούμπιο υπογράμμισε ότι η οφειλή των Ηνωμένων Πολιτειών και συνολικά της Δύσης προς τον ελληνικό πολιτισμό ξεπερνά τους θεσμούς και τις πολιτικές ιδέες.
«Αυτά που οφείλουμε σε αυτόν τον τόπο, ως Αμερικανοί και ως άνθρωποι της Δύσης, είναι στην πραγματικότητα πολύ, πολύ βαθύτερα», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, οι θεσμοί και οι ιδέες αποτελούσαν την εξωτερική έκφραση βαθύτερων χαρακτηριστικών των αρχαίων Ελλήνων, του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβάνονταν τον κόσμο, της φαντασίας τους, των αρετών που απαιτούσαν από τους πολίτες τους και όσων ήταν διατεθειμένοι να υπερασπιστούν.
Ήταν, όπως χαρακτηριστικά είπε, «τα πράγματα για τα οποία έζησαν, πολέμησαν και πέθαναν».
«Το να γνωρίσουμε εκείνους σημαίνει να γνωρίσουμε τον ίδιο μας τον εαυτό», τόνισε ο Μάρκο Ρούμπιο.
Και συνέχισε λέγοντας ότι «αυτό που άνθισε εδώ, σε αυτόν τον τόπο, ήταν η δυτική επιθυμία να ανακαλύψει…», ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην ομιλία του.
