Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων, η Αθήνα φιλοξένησε τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας και ΗΠΑ, με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, να στέλνει από την ελληνική πρωτεύουσα σαφές μήνυμα για το βάθος της διμερούς σχέσης. «Η εταιρική σχέση ΗΠΑ και Ελλάδας δεν ήταν ποτέ ισχυρότερη και μαζί χτίζουμε ένα ακόμη πιο ασφαλές και ευήμερο μέλλον τόσο για τα έθνη μας όσο και για την περιοχή», ανέφερε από την πλευρά της η πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ.
Ο κ. Ρούμπιο χαρακτήρισε τη συμμαχία με την Ελλάδα «ιστορική και θεμελιώδη», υπογραμμίζοντας ότι αποτελεί πηγή σταθερότητας σε έναν κόσμο που δοκιμάζεται από συγκρούσεις στη Γάζα, την Ουκρανία, την Ερυθρά Θάλασσα και την Υεμένη. «Είμαστε ευγνώμονες που η Ελλάδα παραμένει ένας μεγάλος σύμμαχος και μοιραζόμαστε μια κοινή αντίληψη», τόνισε, προσθέτοντας ότι οι δύο χώρες δεν είναι απλώς σύμμαχοι, αλλά μοιράζονται την ίδια προσέγγιση απέναντι στις απειλές και στα μέσα αντιμετώπισής τους.
Νέα συμφωνία και εμβάθυνση της συνεργασίας
Στο πλαίσιο του Στρατηγικού Διαλόγου, Ελλάδα και ΗΠΑ συμφώνησαν σε νέο Μνημόνιο Κατανόησης για την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία των υπηρεσιών επιβολής του νόμου, με στόχο την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, της μαζικής μετανάστευσης και των διεθνικών εγκληματικών δικτύων. Ο κ. Ρούμπιο επισήμανε ότι η γεωγραφική θέση της Ελλάδας, στο σταυροδρόμι της Μεσογείου, την καθιστά ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε αυτές τις απειλές, γι’ αυτό και η συνεργασία αποκτά πιο προληπτικό χαρακτήρα.
Παράλληλα, συμφωνήθηκε περαιτέρω εμβάθυνση της ενεργειακής συνεργασίας, με επέκταση των εισαγωγών αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου και κατασκευή νέων υποδομών και διασυνδέσεων, στο πλαίσιο της ενίσχυσης της περιφερειακής ενεργειακής ασφάλειας. Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της μεταφοράς αμερικανικού LNG στην Ευρώπη, ενώ ο ελληνόκτητος στόλος μεταφέρει το ένα τέταρτο του συνολικού όγκου.
Άμυνα, στρατηγικές υποδομές και ΝΑΤΟ
Ο κ. Ρούμπιο χαρακτήρισε την Ελλάδα «ισχυρό και πρότυπο σύμμαχο» στο ΝΑΤΟ, αναγνωρίζοντας τη συνεισφορά της στην επιμερισμό των βαρών. Επισήμανε ότι η χώρα βρίσκεται σε πορεία εκπλήρωσης της δέσμευσης για δαπάνες άμυνας ύψους 5% του ΑΕΠ, με περισσότερο από 3,5% να κατευθύνεται στην κύρια άμυνα, ενώ ανακοίνωσε την ένταξη της Ελλάδας στο Πρόγραμμα Εταιρικής Σχέσης των Εθνοφρουρών, με συνεργασία με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα.
Ο κ. Γεραπετρίτης ανέδειξε τον ρόλο της Σούδας και της Αλεξανδρούπολης ως κρίσιμων σημείων της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή, καθώς και την ανάπτυξη των F-16 Viper και την ένταξη των F-35 στην ελληνική πολεμική αεροπορία, που ενισχύουν περαιτέρω τη στρατηγική σχέση. Τόνισε, επίσης, τη συμμετοχή της Ελλάδας σε ναυτικές επιχειρήσεις όπως η ASPIDES και η ATALANTA, καθώς και τον ρόλο της στο πολυμερές σχήμα «3+1» με την Κύπρο, το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.
Μήνυμα για το Ιράν και την ευρύτερη περιοχή
Αναφερόμενος στο Ιράν, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών ήταν κατηγορηματικός: «Το Ιράν δεν μπορεί να έχει πυρηνικά όπλα. Τελεία». Υποστήριξε ότι η ιρανική οικονομία βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση, ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοιχτά και ότι η Τεχεράνη έχει χάσει τον έλεγχό τους. Σημείωσε, μάλιστα, ότι η κατάσταση της ιρανικής οικονομίας αρχίζει να καλύπτεται ακόμη και από τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, υπογραμμίζοντας το βάθος της κρίσης.
Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε στις συζητήσεις για τη Μέση Ανατολή, την Ουκρανία και την υποσαχάρια Αφρική, δίνοντας έμφαση στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, στην προστασία των χριστιανικών πληθυσμών της περιοχής και στην ανάγκη αποτροπής αναθεωρητικών τάσεων στα Βαλκάνια. Επανέλαβε, επίσης, τη σταθερή θέση της Ελλάδας για το Κυπριακό, με πυξίδα το διεθνές δίκαιο και στόχο την επανένωση της νήσου.
Κοινές αξίες και διαχρονικοί δεσμοί
Κλείνοντας, ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε στους ιστορικούς δεσμούς των δύο χωρών, υπενθυμίζοντας τη φράση του Τόμας Τζέφερσον προς τον Αδαμάντιο Κοραή εν μέσω της Ελληνικής Επανάστασης: «Κανένας λαός δεν αισθάνεται ζωηρότερη συμπάθεια από εμάς για τα δεινά που υποφέρουν οι Έλληνες». Παράλληλα, υπογράμμισε τον ρόλο της ομογένειας, με πάνω από 100.000 Αμερικανούς πολίτες ελληνικής καταγωγής, καθώς και τις πάνω από 100 απευθείας πτήσεις που συνδέουν πλέον τις δύο χώρες.
Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος ολοκληρώθηκε με τις δύο πλευρές να δεσμεύονται για τη συνέχιση της στενής συνεργασίας σε άμυνα, ενέργεια, τεχνολογία, εμπόριο και καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων, επιβεβαιώνοντας ότι η ελληνοαμερικανική σχέση βρίσκεται σε ιστορικά υψηλό επίπεδο.
