Αλλαγές στον τρόπο πρόσβασης των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προωθεί η κυβέρνηση, με στόχο την προστασία της ψυχικής υγείας και της ασφάλειάς τους στο διαδίκτυο. Σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, από την 1η Ιανουαρίου 2027 παιδιά κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν πλατφόρμες όπως το Instagram, το Facebook και το TikTok, ενώ εξετάζεται το ενδεχόμενο να συμπεριληφθούν και άλλες υπηρεσίες, μεταξύ των οποίων το Snapchat.
Το σχετικό νομοσχέδιο εισάγεται προς συζήτηση στη Βουλή, με την ψήφισή του να προγραμματίζεται για τις 22 Οκτωβρίου 2026. Κεντρικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι να περιοριστούν οι κίνδυνοι που συνδέονται με την υπερβολική χρήση των κοινωνικών δικτύων και να ενισχυθεί η προστασία των ανηλίκων.
Ποιες είναι οι βασικές προβλέψεις
Το σχέδιο θέτει ως βασικό όριο ηλικίας τα 15 έτη και προβλέπει ότι οι εταιρείες που διαχειρίζονται τις πλατφόρμες θα έχουν την ευθύνη να εφαρμόζουν αξιόπιστους μηχανισμούς επιβεβαίωσης της ηλικίας των χρηστών.
Οι μέθοδοι επαλήθευσης θα πρέπει να είναι κατάλληλες και αναλογικές, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Στο πλαίσιο αυτό, εργαλεία όπως το Kids Wallet και το Gov.gr Wallet μπορούν να χρησιμοποιούνται για την επιβεβαίωση της ηλικιακής κατηγορίας, χωρίς να απαιτείται η κοινοποίηση περισσότερων πληροφοριών από όσες είναι απαραίτητες.
Όπως έχει επισημάνει ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, η σχετική διαδικασία μπορεί να βασίζεται σε ένα ψηφιακό σήμα που επιβεβαιώνει αν ο χρήστης είναι κάτω ή άνω των 15 ετών, χωρίς να αποκαλύπτεται η ακριβής ημερομηνία γέννησής του.
Πώς θα λειτουργεί το Kids Wallet
Το Kids Wallet αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα εργαλεία που θα διευκολύνουν την εφαρμογή του νέου ηλικιακού περιορισμού. Μέσω της επιβεβαίωσης της ηλικίας, οι πλατφόρμες θα μπορούν να διαπιστώνουν αν ένας χρήστης πληροί το απαιτούμενο ηλικιακό όριο, χωρίς να χρειάζεται να αποκτούν πρόσβαση σε περιττά προσωπικά στοιχεία.
Το πλαίσιο δεν προβλέπει την υποχρεωτική χρήση μίας και μοναδικής τεχνολογικής λύσης. Αντίθετα, οι πάροχοι θα μπορούν να επιλέγουν αξιόπιστες μεθόδους επαλήθευσης, εφόσον αυτές ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της νομοθεσίας και σέβονται την ιδιωτικότητα των χρηστών.
Οι ευθύνες των πλατφορμών και οι κυρώσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ευθύνη των εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης. Οι πάροχοι θα πρέπει να λαμβάνουν ουσιαστικά μέτρα ώστε να αποτρέπουν την πρόσβαση παιδιών που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους.
Για την εποπτεία της εφαρμογής προβλέπεται αξιοποίηση των μηχανισμών της ευρωπαϊκής Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), με τη συμμετοχή των αρμόδιων ελληνικών αρχών, των εποπτικών αρχών των χωρών όπου είναι εγκατεστημένες οι εταιρείες και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανάλογα με τις αρμοδιότητές τους.
Ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, υπογράμμισε ότι οι πλατφόρμες οφείλουν να συμμορφωθούν με τις προβλεπόμενες απαιτήσεις, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η μη συμμόρφωση ενδέχεται να δημιουργήσει και ζητήματα αποζημιώσεων.
Γιατί προωθείται ο περιορισμός
Η πρωτοβουλία συνδέεται με τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις της υπερβολικής χρήσης των social media στην καθημερινότητα των παιδιών. Μεταξύ των κινδύνων που επιδιώκεται να αντιμετωπιστούν είναι οι διαταραχές ύπνου, η δυσκολία συγκέντρωσης, η κοινωνική απομόνωση, ο διαδικτυακός εκφοβισμός και η έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης χαρακτήρισε τον ψηφιακό εθισμό των ανηλίκων ζήτημα δημόσιας υγείας, τονίζοντας την ανάγκη έγκαιρης παρέμβασης. Από την πλευρά του, ο Άκης Σκέρτσος σημείωσε ότι η προστασία των παιδιών αποτελεί ευθύνη τόσο της Πολιτείας όσο και των εταιρειών που σχεδιάζουν και λειτουργούν τις ψηφιακές πλατφόρμες.
Στο επίκεντρο και η ευρωπαϊκή διάσταση
Η ελληνική πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση για τη θέσπιση κοινών κανόνων προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Παράλληλα, η Ελλάδα συμμετέχει στις διεργασίες για την πρόταση κανονισμού «EU Kids Act», η οποία αφορά, μεταξύ άλλων, το ηλικιακό όριο για τη δημιουργία αυτόνομων λογαριασμών και την ενίσχυση των υποχρεώσεων ασφαλούς σχεδιασμού των ψηφιακών υπηρεσιών.
Η ευρωπαϊκή διαδικασία είναι ξεχωριστή από την ελληνική νομοθετική πρωτοβουλία.
Με το νέο πλαίσιο, η κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο των γονέων και να θέσει σαφέστερους κανόνες για τη λειτουργία των κοινωνικών δικτύων, μεταφέροντας μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης στις ίδιες τις πλατφόρμες. Η αποτελεσματικότητα των μέτρων θα εξαρτηθεί από τον τρόπο εφαρμογής τους, την αξιοπιστία των μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας και την ουσιαστική συμμόρφωση των εταιρειών.
