Νέους κανόνες για την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προβλέπει το ελληνικό σχέδιο νόμου, το οποίο θέτει ως ελάχιστο όριο ηλικίας τα 15 έτη. Οι σχετικές διατάξεις προβλέπεται να τεθούν σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Κεντρικό ζήτημα αποτελεί ο τρόπος με τον οποίο θα επιβεβαιώνεται η ηλικία των χρηστών, καθώς το σχέδιο νόμου προβλέπει λύσεις που θα πρέπει να είναι αξιόπιστες και αναλογικές, περιορίζοντας παράλληλα τη συλλογή προσωπικών δεδομένων.
Παράλληλα, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται υπό διαμόρφωση το EU KIDS Act, το οποίο έχει ευρύτερο πεδίο εφαρμογής και αφορά συνολικά την προστασία των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον.
Ακολουθούν οι βασικότερες ερωτήσεις και απαντήσεις:
1. Τι προβλέπει το ελληνικό σχέδιο νόμου;
Η ελληνική ρύθμιση αφορά την πρόσβαση ανηλίκων κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και θέτει ως ελάχιστο όριο ηλικίας για την πρόσβαση τα 15 έτη.
2. Από πότε θα ισχύσουν οι νέοι κανόνες;
Οι σχετικές διατάξεις του σχεδίου νόμου προβλέπεται να τεθούν σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027.
3. Πώς υπολογίζεται η ηλικία;
Για τους σκοπούς της συγκεκριμένης ρύθμισης, τα παιδιά που έχουν γεννηθεί το ίδιο ημερολογιακό έτος θεωρείται ότι συμπληρώνουν το προβλεπόμενο ηλικιακό όριο την 1η Ιανουαρίου.
4. Πώς θα γίνεται η επαλήθευση της ηλικίας;
Οι πάροχοι θα πρέπει να χρησιμοποιούν κατάλληλες, αξιόπιστες και αναλογικές λύσεις για την επιβεβαίωση της ηλικίας.
Παράλληλα, θα πρέπει να περιορίζονται τα δεδομένα που συλλέγονται και να προστατεύεται η ιδιωτικότητα των χρηστών.
Το ελληνικό σχέδιο νόμου δεν προβλέπει μία συγκεκριμένη εφαρμογή ή μία αποκλειστική μέθοδο επαλήθευσης.
5. Είναι υποχρεωτικό το Kids.gov.gr Wallet;
Όχι. Το σχέδιο νόμου δεν επιβάλλει συγκεκριμένο τρόπο επαλήθευσης της ηλικίας.
Το Kids.gov.gr Wallet και το Gov.gr Wallet αναφέρονται ως ενδεικτικές λύσεις που μπορούν να αξιοποιηθούν, καθώς έχουν σχεδιαστεί με χαρακτηριστικά συμβατά με τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού πλαισίου, μεταξύ άλλων ως προς την αποτελεσματικότητα, την αξιοπιστία, την αναλογικότητα, την ελαχιστοποίηση των δεδομένων και την προστασία της ιδιωτικής ζωής.
Παράλληλα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και άλλες ισοδύναμες λύσεις, εφόσον συμμορφώνονται με το ενωσιακό δίκαιο και τις ευρωπαϊκές τεχνικές προδιαγραφές.
6. Τι επιπλέον προβλέπει το EU KIDS Act;
Η ευρωπαϊκή πρόταση έχει ευρύτερο πεδίο εφαρμογής από την ελληνική ρύθμιση.
Εκτός από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, περιλαμβάνει πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών, AI companions και γενικούς συνομιλιακούς βοηθούς τεχνητής νοημοσύνης.
Οι υποχρεώσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος της υπηρεσίας και τους κινδύνους που συνδέονται με αυτή.
Η βασική διαφορά είναι ότι το ελληνικό σχέδιο επικεντρώνεται ειδικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ η ευρωπαϊκή πρόταση επιχειρεί να διαμορφώσει ένα ευρύτερο πλαίσιο για την προστασία των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον.
7. Μπορεί γονέας να επιτρέψει πλήρη λογαριασμό πριν από τα 15;
Όχι, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή πρόταση.
Το EU KIDS Act προβλέπει τη δυνατότητα ειδικού και περιορισμένου λογαριασμού για παιδιά ηλικίας από 13 έως κάτω των 15 ετών, εφόσον ο συγκεκριμένος πάροχος προσφέρει αυτή τη δυνατότητα και ο λογαριασμός δημιουργηθεί από γονέα ή κηδεμόνα.
8. Τι περιορισμούς θα έχει ο ειδικός λογαριασμός;
Η ευρωπαϊκή πρόταση προβλέπει υποχρεωτικά γονικά εργαλεία, δυνατότητα ημερήσιου ορίου χρήσης έως μία ώρα και δυνατότητα ελέγχου των νέων επαφών.
Για παιδιά κάτω των 13 ετών δεν προβλέπεται λογαριασμός κοινωνικού δικτύου στο όνομα του παιδιού.
9. Ποιος είναι υπεύθυνος για την εφαρμογή των κανόνων;
Η ευθύνη εφαρμογής παραμένει πρωτίστως στους ίδιους τους παρόχους των υπηρεσιών.
Οι πλατφόρμες οφείλουν να εφαρμόζουν τα προβλεπόμενα ηλικιακά όρια και τις απαιτήσεις προστασίας.
Για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες προβλέπονται πρόσθετες υποχρεώσεις συμμόρφωσης, μεταξύ άλλων η υποβολή σχεδίου συμμόρφωσης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ανεξάρτητος έλεγχος με δική τους δαπάνη.
Οι γονείς και τα καταστήματα εφαρμογών έχουν υποστηρικτικό και συμπληρωματικό ρόλο, χωρίς να υποκαθιστούν την ευθύνη της ίδιας της πλατφόρμας.
10. Είναι ήδη νόμος το EU KIDS Act;
Όχι. Πρόκειται για πρόταση ευρωπαϊκού κανονισμού.
Η τελική μορφή της πρότασης, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο θα συνδεθεί με τις εθνικές ρυθμίσεις, θα κριθούν κατά τη νομοθετική διαδικασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
