Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά στην προοπτική να αποκτήσει ενεργό ρόλο στην παραγωγή και υποστήριξη του X-BAT, του νέου μη επανδρωμένου αεροσκάφους μάχης που αναπτύσσει η αμερικανική Shield AI. Η εταιρεία υπέγραψε Μνημόνιο Συνεργασίας με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ανοίγοντας τον δρόμο για τη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων στην κατασκευή εξαρτημάτων, τη συναρμολόγηση και τη μακροχρόνια τεχνική υποστήριξη του συστήματος.
Το X-BAT αποτελεί ένα φιλόδοξο πρόγραμμα ανάπτυξης μη επανδρωμένου μαχητικού, το οποίο σχεδιάζεται να συνδυάζει χαρακτηριστικά επανδρωμένων αεροσκαφών με προηγμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας. Η δυνατότητα κατακόρυφης απογείωσης και προσγείωσης εκτιμάται ότι θα του επιτρέπει να επιχειρεί από πλοία, νησιά και απομακρυσμένες εγκαταστάσεις, χωρίς να εξαρτάται από συμβατικούς διαδρόμους προσγείωσης.
Τα τεχνικά χαρακτηριστικά και οι επιχειρησιακές δυνατότητες
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί για το πρόγραμμα, το X-BAT προορίζεται να χρησιμοποιεί κινητήρα F110 της GE Aerospace, της ίδιας οικογένειας κινητήρων που συναντάται σε εκδόσεις του F-16. Ο σχεδιασμός του προβλέπει επιχειρησιακή ακτίνα που στοχεύει τα 1.000 ναυτικά μίλια, ενώ το αεροσκάφος αναμένεται να υποστηρίζει αποστολές επιτήρησης, συλλογής πληροφοριών, αναγνώρισης και ηλεκτρονικού πολέμου.
Παράλληλα, το σύστημα αυτόνομης λειτουργίας Hivemind της Shield AI αποτελεί βασικό στοιχείο της τεχνολογικής του προσέγγισης, καθώς έχει σχεδιαστεί ώστε να υποστηρίζει επιχειρήσεις ακόμη και σε περιβάλλοντα όπου δεν είναι διαθέσιμα το GPS ή οι επικοινωνίες.
Στα σχέδια για τον οπλισμό του περιλαμβάνονται προηγμένα πυρομαχικά και πύραυλοι, με τις τελικές δυνατότητες να εξαρτώνται από την εξέλιξη του προγράμματος και την ολοκλήρωση των σχετικών δοκιμών. Οι πρώτες πτητικές δοκιμές έχουν τοποθετηθεί στον προγραμματισμό για το τελευταίο μέρος του 2026.
Ο ρόλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και η συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας
Το Μνημόνιο Συνεργασίας προβλέπει ότι η Shield AI θα διατηρήσει την ευθύνη για την ανάπτυξη του προγράμματος, παρέχοντας το λογισμικό αυτονομίας και τα συστήματα αποστολής του αεροσκάφους. Από την πλευρά της, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ θα αναλάβει ρόλο στρατηγικού εταίρου στην Ελλάδα, συμβάλλοντας στην οργάνωση του εγχώριου δικτύου προμηθευτών και στη δημιουργία τοπικής παρουσίας του προγράμματος.
Η προβλεπόμενη συνεργασία καλύπτει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, όπως η κατασκευή και συναρμολόγηση εξαρτημάτων, η ανάπτυξη εξοπλισμού υποστήριξης εδάφους, οι υποδομές επιχειρήσεων και εκτόξευσης, καθώς και η δημιουργία δυνατοτήτων εκπαίδευσης, συντήρησης και επισκευής.
Επιπλέον, εξετάζεται η συνεργασία με ελληνικά πανεπιστήμια σε τομείς έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης. Με αυτόν τον τρόπο, το πρόγραμμα θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για εξειδικευμένο προσωπικό και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενισχύοντας παράλληλα την εγχώρια αμυντική και τεχνολογική βάση.
Στόχος η ανάδειξη της Ελλάδας σε περιφερειακό κόμβο
Η προοπτική της συνεργασίας δεν περιορίζεται στην κάλυψη των ελληνικών αναγκών. Οι δύο πλευρές εξετάζουν το ενδεχόμενο η χώρα να αποτελέσει περιφερειακό κέντρο εκπαίδευσης, εφοδιασμού και τεχνικής υποστήριξης για το X-BAT, εξυπηρετώντας χρήστες από την Κύπρο, τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ο σχεδιασμός αυτός θα μπορούσε να προσφέρει μακροπρόθεσμα οικονομικά και βιομηχανικά οφέλη, ενώ παράλληλα θα ενίσχυε τη δυνατότητα υποστήριξης σύγχρονων αεροπορικών συστημάτων εντός της χώρας.
Ωστόσο, η ακριβής κατανομή των εργασιών, οι εγκαταστάσεις που θα δημιουργηθούν και το εύρος της ελληνικής συμμετοχής δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Οι σχετικές λεπτομέρειες αναμένεται να καθοριστούν μέσα από τις τελικές συμφωνίες που βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση.
Η διεύρυνση της παρουσίας της Shield AI στην Ελλάδα
Η νέα συμφωνία εντάσσεται στη διεύρυνση της δραστηριότητας της Shield AI στην ελληνική αγορά. Τον Ιούνιο του 2026, ο Ελληνικός Στρατός υπέγραψε συμφωνία για την επέκταση του στόλου μη επανδρωμένων αεροσκαφών V-BAT, τα οποία προορίζονται να υποστηρίζουν αποστολές επιτήρησης στο Αιγαίο. Την ίδια περίοδο, η εταιρεία ανακοίνωσε τη δημιουργία γραφείου στην Αθήνα.
Η συνεργασία με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ δημιουργεί πλέον τις προϋποθέσεις για ένα ευρύτερο μοντέλο βιομηχανικής συνεργασίας, με έμφαση στην παραγωγή, την τεχνική υποστήριξη και την ανάπτυξη εγχώριας τεχνογνωσίας. Το κατά πόσο η Ελλάδα θα εξελιχθεί σε σημαντικό κέντρο του προγράμματος X-BAT θα εξαρτηθεί από τις οριστικές συμφωνίες, την πορεία ανάπτυξης του αεροσκάφους και τις μελλοντικές αποφάσεις για την προμήθειά του.
