Μια ιδιαίτερα σκοτεινή πτυχή της μεγάλης υπόθεσης οικονομικής απάτης που αποκαλύφθηκε στη Θεσσαλονίκη έρχεται στο φως, αποκαλύπτοντας τον τρόπο με τον οποίο τα κυκλώματα φέρονται να στρατολογούσαν ανθρώπους που βρίσκονταν σε εξαιρετικά δύσκολη οικονομική και προσωπική κατάσταση, προκειμένου να τους χρησιμοποιούν ως διαχειριστές εταιρειών-βιτρινών.
Άνεργοι, άστεγοι, ηλικιωμένοι, εξαρτημένοι από ουσίες, αλλά ακόμη και άνθρωποι που αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα υγείας, φέρονται να αποτελούσαν τον βασικό στόχο των στρατολογητών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η αναζήτηση υποψήφιων «αχυρανθρώπων» γινόταν ακόμη και σε νοσοκομεία, μεταξύ ασθενών με βαριές παθήσεις.
Μία από τις χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι εκείνη μιας 29χρονης γυναίκας, η οποία, παρά το γεγονός ότι εμφανιζόταν να ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, χωρίς περιουσιακά στοιχεία και με ελάχιστα δηλωμένα εισοδήματα, φέρεται να είχε συμμετοχή σε 31 διαφορετικές επιχειρήσεις, ως διαχειρίστρια ή εταίρος.
Η γυναίκα, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, φέρεται να συνδέεται με οικονομική ζημία περίπου 4,5 εκατομμυρίων ευρώ για το Δημόσιο. Κατά την απολογία της υποστήριξε ότι δεν γνώριζε την πραγματική έκταση των δραστηριοτήτων των εταιρειών και ότι δεν είχε ουσιαστικό έλεγχο στις συναλλαγές που πραγματοποιούνταν στο όνομά της.
Το οργανωμένο σύστημα πίσω από τις εταιρείες-φαντάσματα
Η έρευνα των αρμόδιων αρχών αποκάλυψε ένα εκτεταμένο δίκτυο εταιρειών που δημιουργούνταν, λειτουργούσαν για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και στη συνέχεια εγκαταλείπονταν, αφήνοντας πίσω τους σημαντικές οφειλές προς το Δημόσιο.
Συνολικά εντοπίστηκαν 917 εταιρείες και 738 πρόσωπα που φέρονται να χρησιμοποιήθηκαν ως εικονικοί διαχειριστές. Πολλές από τις επιχειρήσεις δραστηριοποιούνταν στην εστίαση, ενώ υπήρχαν ακόμη και κομμωτήρια και κέντρα παροχής υπηρεσιών.
Το μοντέλο λειτουργίας στηριζόταν σε διαφορετικά επίπεδα: οι λεγόμενοι «αχυράνθρωποι» εμφανίζονταν στα επίσημα έγγραφα ως υπεύθυνοι των επιχειρήσεων, ενώ πίσω από αυτούς βρίσκονταν λογιστές, δικηγόροι και άλλα πρόσωπα που φέρονται να συντόνιζαν τις διαδικασίες. Στην κορυφή βρίσκονταν οι πραγματικοί οργανωτές, οι οποίοι φέρονται να αποκόμιζαν τα οικονομικά οφέλη.
Ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι προσωπικά δεδομένα, κωδικοί TAXIS, τραπεζικοί λογαριασμοί και ψηφιακές ταυτότητες φέρονται να χρησιμοποιούνταν από τρίτους, χωρίς οι εμφανιζόμενοι διαχειριστές να έχουν ουσιαστική πρόσβαση ή γνώση των κινήσεων.
Όταν οι οφειλές μιας εταιρείας έφταναν σε υψηλά επίπεδα και αυξανόταν ο κίνδυνος ελέγχου, η επιχείρηση εγκαταλειπόταν και στη θέση της δημιουργούνταν νέες εταιρείες με διαφορετικά πρόσωπα.
Η εκμετάλλευση των πιο ευάλωτων
Σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, η φτώχεια αποτελούσε βασικό κριτήριο επιλογής των ανθρώπων που θα χρησιμοποιούνταν ως «μπροστινοί». Οι στρατολογητές φέρονται να προσέγγιζαν άτομα που είχαν περιορισμένες δυνατότητες αντίδρασης, οικονομική ανάγκη ή σοβαρά προβλήματα υγείας.
Η δράση τους, σύμφωνα με τις καταθέσεις που περιλαμβάνονται στην υπόθεση, δεν περιοριζόταν σε κοινωνικούς χώρους και σημεία συγκέντρωσης ευάλωτων ανθρώπων. Αναφέρεται ότι αναζητούσαν υποψήφιους ακόμη και σε νοσοκομεία, σε πτέρυγες καρκινοπαθών και σε χώρους αναμονής ασθενών.
Η εικόνα που προκύπτει από τη δικογραφία είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς τουλάχιστον δέκα από τους ανθρώπους που φέρονται να χρησιμοποιήθηκαν ως αχυράνθρωποι έχασαν τη ζωή τους μετά την εμπλοκή τους στα συγκεκριμένα κυκλώματα.
Ο Ερρίκος Πετιλόν και οι οκτώ εταιρείες
Ανάμεσα στα γνωστά πρόσωπα που περιλαμβάνονται στην υπόθεση βρίσκεται και ο Ερρίκος Πετιλόν. Ο 65χρονος πρώην κοσμικός εμφανίζεται να έχει συνδεθεί με οκτώ επιχειρήσεις, υπό την ιδιότητα του διαχειριστή, ενώ οι οφειλές που του αποδίδονται ανέρχονται σε 595.976,53 ευρώ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά, τα εισοδήματά του κατά την περίοδο 2020-2025 ήταν ιδιαίτερα χαμηλά, καθώς εργαζόταν περιστασιακά ως πορτιέρης σε νυχτερινά κέντρα.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι έπεσε θύμα εξαπάτησης και ότι δεν γνώριζε την πραγματική διάσταση της υπόθεσης. Φέρεται, μάλιστα, να ανέφερε πως επιχείρησε να αποχωρήσει από ορισμένες εταιρείες, χωρίς όμως να το καταφέρει, καθώς το πρόσωπο που τον είχε εντάξει σε μία από αυτές εξαφανίστηκε.
Όταν εντοπίστηκε από τις Αρχές σε διαμέρισμα στη Θεσσαλονίκη, δήλωσε ότι εξακολουθούσε να εμφανίζεται ως διαχειριστής σε πέντε επιχειρήσεις, ενώ για τις υπόλοιπες υποστήριξε ότι είχε προσπαθήσει να διακόψει τη σχέση του.
Μετά την απολογία του αφέθηκε ελεύθερος με περιοριστικούς όρους.
Η υπόθεση, με περίπου 1.300 κατηγορούμενους και συνολική εκτιμώμενη ζημία που ξεπερνά τα 206 εκατομμύρια ευρώ από διαφυγόντες φόρους και ασφαλιστικές εισφορές, αναδεικνύει το εύρος ενός σύνθετου μηχανισμού οικονομικής απάτης.
Πίσω από τις εκατοντάδες εταιρείες και τα μεγάλα οικονομικά μεγέθη, ωστόσο, βρίσκεται και μια άλλη πραγματικότητα: άνθρωποι σε συνθήκες ακραίας φτώχειας και ασθένειας, των οποίων η ευαλωτότητα φέρεται να μετατράπηκε σε εργαλείο για τη λειτουργία ενός εκτεταμένου δικτύου οικονομικού εγκλήματος.


