Σημαντικά αυξημένοι θα είναι οι διαθέσιμοι εθνικοί πόροι για επενδύσεις και αναπτυξιακές δράσεις την περίοδο 2026-2030, καθώς, σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκο Παπαθανάση, το νέο εθνικό πρόγραμμα ανέρχεται σε 23 δισ. ευρώ, έναντι 10 δισ. ευρώ της προηγούμενης πενταετίας.
Μιλώντας στο συνέδριο Green Deal Greece 2026, που διοργανώνεται από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας σε συνεργασία με το economix.gr, ο κ. Παπαθανάσης παρουσίασε την πορεία υλοποίησης των χρηματοδοτικών προγραμμάτων, δίνοντας έμφαση στην πράσινη μετάβαση, την ενεργειακή αναβάθμιση και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.
Όπως ανέφερε, το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αποτέλεσε βασικό μοχλό ανάπτυξης κατά την περίοδο 2021-2025, με το 37,5% των συνολικών πόρων, ύψους 36 δισ. ευρώ, να κατευθύνεται σε δράσεις πράσινης ανάπτυξης και το 20% στην ψηφιακή μετάβαση.
Σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό, από τα 36 δισ. ευρώ του Ταμείου, τα 18 δισ. ευρώ έχουν δημιουργήσει επενδυτικό αποτύπωμα 46 δισ. ευρώ, μέσω και της κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων. Παράλληλα, για την πράσινη μετάβαση έχουν χορηγηθεί δάνεια ύψους 11 δισ. ευρώ.
Νέα χρηματοδοτικά εργαλεία 8 δισ. ευρώ
Σημαντική ενίσχυση της χρηματοδότησης αναμένεται και μέσω τριών νέων ευρωπαϊκών εργαλείων, συνολικού ύψους περίπου 8 δισ. ευρώ. Πρόκειται για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με 5,4 δισ. ευρώ, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, με 1,7 δισ. ευρώ, και το Ταμείο Απανθρακοποίησης, με 1,6 δισ. ευρώ.
Οι συγκεκριμένοι πόροι θα στηρίξουν δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης και ενίσχυσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Όπως σημείωσε ο κ. Παπαθανάσης, περισσότερα από 1,5 εκατομμύρια νοικοκυριά και πολίτες, καθώς και πάνω από 70.000 επιχειρήσεις, αναμένεται να συνδεθούν με τις σχετικές παρεμβάσεις.
Την ίδια στιγμή, στο ΕΣΠΑ της τρέχουσας περιόδου, από τα συνολικά 26 δισ. ευρώ έχουν απορροφηθεί περίπου 8 δισ. ευρώ, ποσοστό κοντά στο 30%. Απομένουν, επομένως, περίπου 18 δισ. ευρώ προς αξιοποίηση, με την Ελλάδα να εκτιμάται ότι θα καταλάβει μία από τις πρώτες έξι θέσεις μεταξύ των 27 κρατών-μελών της ΕΕ ως προς την απορρόφηση ευρωπαϊκών πόρων το 2026.
Στο επίκεντρο η νέα ευρωπαϊκή χρηματοδότηση
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η διαπραγμάτευση για τη νέα ευρωπαϊκή προγραμματική περίοδο, με το συνολικό αντικείμενο για την Ελλάδα να ανέρχεται σε 49,5 δισ. ευρώ.
Όπως εκτίμησε ο αναπληρωτής υπουργός, οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να ολοκληρωθούν κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, χρονιά κατά την οποία η Ελλάδα θα αναλάβει την προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η διασφάλιση όσο το δυνατόν μεγαλύτερων κονδυλίων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αναπτυξιακή πορεία της χώρας, καθώς ακόμη και μικρές διαφοροποιήσεις στη διαπραγμάτευση μπορούν να μεταφραστούν σε σημαντικές απώλειες ή οφέλη για την ελληνική οικονομία.
Η πράσινη μετάβαση ως μοχλός ανταγωνιστικότητας
Αναφερόμενος στις ενεργειακές προκλήσεις και στις γεωπολιτικές πιέσεις, ο κ. Παπαθανάσης τόνισε ότι η πράσινη μετάβαση δεν πρέπει να υποχωρήσει ως προτεραιότητα. Αντίθετα, υποστήριξε ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελούν βασικό παράγοντα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ προϋποθέτει επενδύσεις σε δίκτυα, ηλεκτρικές διασυνδέσεις και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική αξιοποίηση της παραγόμενης ενέργειας.
Το επόμενο διάστημα, η πορεία της ελληνικής οικονομίας θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ταχύτητα αξιοποίησης των διαθέσιμων πόρων, την ολοκλήρωση των επενδύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης έως το 2029 και, κυρίως, από την έκβαση των διαπραγματεύσεων για το νέο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πλαίσιο.
Με διαθέσιμους εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους που δημιουργούν σημαντικές επενδυτικές δυνατότητες, το ζητούμενο πλέον είναι η αποτελεσματική μετατροπή της χρηματοδότησης σε έργα, νέες θέσεις εργασίας και ουσιαστική ενίσχυση της παραγωγικής βάσης της χώρας.
