Σε εξαιρετικά επικίνδυνη τροχιά φαίνεται να επιστρέφει η κρίση στη Μέση Ανατολή, μετά τις αποκαλύψεις ότι ο Donald Trump είχε εγκρίνει στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν, η οποία τελικά ανεστάλη κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλυψε μέσω Truth Social ότι η προγραμματισμένη επίθεση αναβλήθηκε ύστερα από προσωπικές παρεμβάσεις ηγετών της Μέσης Ανατολής, οι οποίοι ζήτησαν χρόνο ώστε να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το αίτημα για αναβολή προήλθε από τον Εμίρη του Κατάρ, Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, τον διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, αλλά και τον πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Μοχάμεντ μπιν Ζαΐντ Αλ Ναχιάν.
Ο Τραμπ ξεκαθάρισε πάντως ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις παραμένουν σε πλήρη ετοιμότητα, τονίζοντας πως έχει ήδη δώσει εντολή για άμεση ενεργοποίηση ενός σχεδίου μεγάλης κλίμακας επίθεσης σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, με τις ΗΠΑ να απαιτούν ουσιαστικά πλήρη παύση του εμπλουτισμού ουρανίου και μεταφορά των αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού εκτός χώρας.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη ζητά τον τερματισμό των στρατιωτικών πιέσεων, εγγυήσεις ασφαλείας, άρση κυρώσεων αλλά και αναγνώριση ευρύτερων γεωπολιτικών δικαιωμάτων στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή θεωρείται πλέον εξαιρετικά εύθραυστη, με διπλωμάτες και στρατηγικούς αναλυτές να προειδοποιούν ότι ακόμη και ένα λάθος ή μια παρεξήγηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα στρατιωτική ανάφλεξη.
Το βασικό πρόβλημα, όπως σημειώνεται, είναι ότι ούτε η Ουάσινγκτον ούτε η Τεχεράνη εμφανίζονται διατεθειμένες να υποχωρήσουν ουσιαστικά στις βασικές τους απαιτήσεις.
Την ίδια ώρα, αυξάνονται τόσο στις ΗΠΑ όσο και στο Ισραήλ οι φωνές που υποστηρίζουν πως μόνο μια νέα στρατιωτική πίεση μπορεί να αναγκάσει το Ιράν να δεχθεί συμφωνία με αυστηρούς όρους.
Ωστόσο, αρκετοί ειδικοί αμφισβητούν αυτή τη στρατηγική.
Ο Ντάνι Σιτρινόβιτς, πρώην επικεφαλής του ιρανικού τμήματος των ισραηλινών στρατιωτικών πληροφοριών, εκτίμησε ότι η πολιτική της συνεχούς πίεσης δεν έχει αποδώσει μέχρι σήμερα.
«Έχουμε ήδη δοκιμάσει επανειλημμένα αυτή τη θεωρία και το Ιράν δεν υπέκυψε», ανέφερε χαρακτηριστικά, προειδοποιώντας ότι η περιοχή έχει εισέλθει πλέον σε μια παρατεταμένη περίοδο πολέμου φθοράς.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία μετατρέπονται ξανά στο πιο κρίσιμο γεωπολιτικό σημείο του πλανήτη.
Πριν από την κρίση, από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα διακινούνταν περίπου το 25% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και το 20% του παγκόσμιου υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η δραματική μείωση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή έχει ήδη αρχίσει να προκαλεί αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, με τις διεθνείς ανησυχίες να εντείνονται καθημερινά.
Παρά τη σκληρή ρητορική, πηγές κοντά στο ιρανικό καθεστώς παραδέχονται ότι η χώρα δεν επιθυμεί μια παρατεταμένη κατάσταση διαρκούς πολεμικής έντασης, καθώς η οικονομική κρίση στο εσωτερικό βαθαίνει, ο πληθωρισμός αυξάνεται και η κοινωνική πίεση μεγαλώνει.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Τεχεράνη εξετάζει πλέον ακόμη και το ενδεχόμενο μιας προσωρινής συμφωνίας, η οποία θα μπορούσε να περιλαμβάνει ελεγχόμενο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ υπό ιρανική επιτήρηση, με αντάλλαγμα χαλάρωση των αμερικανικών περιορισμών.
Για την ώρα πάντως, η εύθραυστη ισορροπία στη Μέση Ανατολή μοιάζει να εξαρτάται από λεπτές διπλωματικές κινήσεις και από το αν θα υπάρξει τελικά συμφωνία πριν εξαντληθεί, όπως προειδοποιεί ο Τραμπ, «ο χρόνος για το Ιράν».
