Του Σωτήρη Σκουλούδη
Ο Αντιπλοίαρχος Αθανάσιος Δρίβας ΠΝ, Υποδιοικητής της Σχολής Πολέμου Πολεμικού Ναυτικού μιλά στο Attica Times για τη νέα φάση της ελληνογαλλικής στρατηγικής σχέσης, τη σημασία της αποτροπής και τον ρόλο της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Οι απόψεις που εκφράζονται στο παρόν άρθρο είναι αυστηρά προσωπικές. Δεν δεσμεύουν το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού, ούτε αντανακλούν την επίσημη πολιτική, τις θέσεις ή τις αποφάσεις του.
Η πρόσφατη επίσκεψη του Προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας, Εμανουέλ Μακρόν, στην Αθήνα, στις 24 και 25 Απριλίου 2026, δεν αποτέλεσε απλώς μια ακόμη υψηλού επιπέδου διπλωματική επαφή, αλλά, όπως επισημαίνει ο Αντιπλοίαρχος Αθανάσιος Δρίβας ΠΝ στο Attica Times, ένα γεγονός με σαφή στρατηγική και ευρωπαϊκή βαρύτητα.
«Σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής τάξη μετασχηματίζεται, ο ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων εντείνεται και η Ευρώπη αναζητεί πιο αξιόπιστους μηχανισμούς αυτοπροστασίας, η ελληνογαλλική σύμπλευση αποκτά δομικό χαρακτήρα», αναφέρει χαρακτηριστικά. Και προσθέτει ότι η Ελλάδα δεν είναι πλέον απλώς αποδέκτης προηγμένων γαλλικών οπλικών συστημάτων, αλλά κρίσιμος εταίρος στη διαμόρφωση ενός ισχυρότερου ευρωπαϊκού πυλώνα άμυνας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το συμβολικό σκέλος της επίσκεψης, με την παρουσία του κ. Μακρόν και του Έλληνα πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη στην ελληνική φρεγάτα FDI «Κίμων», ανέδειξε, σύμφωνα με τον ίδιο, ότι η ελληνογαλλική σχέση έχει πλέον αποκτήσει ξεκάθαρο γεωστρατηγικό περιεχόμενο. «Δεν επρόκειτο μόνο για μια φωτογραφική στιγμή υψηλού επιπέδου. Ήταν ένα μήνυμα ότι η άμυνα, η τεχνολογία και η στρατηγική συνεργασία συνδέονται πλέον με τρόπο ουσιαστικό», σημειώνει.
Από τη συμφωνία στη στρατηγική
Ο Αντιπλοίαρχος Δρίβας υπογραμμίζει ότι η πενταετής ανανέωση της στρατηγικής εταιρικής σχέσης Ελλάδας και Γαλλίας για την άμυνα και την ασφάλεια επιβεβαιώνει πως η σχέση αυτή έχει περάσει σε πιο ώριμη φάση. «Δεν μιλάμε απλώς για μια συμφωνία προμηθειών. Μιλάμε για ένα ευρύτερο πλαίσιο διπλωματικής, επιχειρησιακής, βιομηχανικής, τεχνολογικής και εκπαιδευτικής συνεργασίας», λέει.
Όπως εξηγεί, οι εννέα συμφωνίες που υπεγράφησαν καλύπτουν πεδία που υπερβαίνουν τη στενή αμυντική διάσταση, από την επαγγελματική και ανώτατη εκπαίδευση έως την επιστημονική έρευνα, την αμυντική καινοτομία και τις ψηφιακές ωκεάνιες τεχνολογίες. «Αυτό είναι που δίνει βάθος στη συνεργασία. Δεν αρκεί να αγοράζεις μέσα· χρειάζεται να χτίζεις σχέσεις, δομές και δυνατότητες που να αντέχουν στον χρόνο», τονίζει.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδει στη ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής. «Η σημασία της δεν είναι μόνο νομική, αλλά πρωτίστως πολιτική και αποτρεπτική. Το μήνυμα είναι σαφές: η ελληνική ασφάλεια συνδέεται πλέον πολύ πιο άμεσα με τη γαλλική στρατηγική αξιοπιστία και με την ευρωπαϊκή αμυντική βούληση», σημειώνει. Κατά την εκτίμησή του, η ρήτρα αυτή δεν αποτελεί τυπική διπλωματική διατύπωση, αλλά σαφές σήμα αποτροπής.
Αναφερόμενος στις δηλώσεις του Εμανουέλ Μακρόν και στην αναφορά του στο άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Αντιπλοίαρχος Δρίβας επισημαίνει ότι η ουσία βρίσκεται στην ανάγκη η Ευρώπη να αποκτήσει πραγματική στρατηγική υπόσταση. «Η ευρωπαϊκή άμυνα δεν μπορεί να παραμένει αφηρημένη έννοια. Οφείλει να αποκτήσει συγκεκριμένους μηχανισμούς στρατηγικής αντίδρασης και αμυντικού συντονισμού», αναφέρει.
Ο ευρωπαϊκός πυλώνας
Σε αυτό το πλαίσιο, όπως λέει, η ουσία δεν είναι η αντικατάσταση του ΝΑΤΟ, αλλά η ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα των κρατών-μελών της Συμμαχίας. «Η ευρωπαϊκή άμυνα πρέπει να λειτουργεί συμπληρωματικά προς τη συλλογική άμυνα και όχι ανταγωνιστικά προς αυτήν», υπογραμμίζει. Η Ευρώπη, κατά την άποψή του, χρειάζεται περισσότερη στρατηγική αυτοπεποίθηση, ισχυρότερη αμυντική παραγωγή και πιο αξιόπιστους μηχανισμούς συλλογικής αντίδρασης.
Για την Ελλάδα, η γεωγραφική της θέση στο σταυροδρόμι της Ευρώπης με την Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική της προσδίδει, όπως επισημαίνει, ενισχυμένο ρόλο πυλώνα σταθερότητας και ασφάλειας. «Η Ελλάδα δεν λειτουργεί πλέον ως περιφερειακός παρατηρητής, αλλά ως στρατηγικός κόμβος σε ένα γεωπολιτικό περιβάλλον όπου η ναυτική ισχύς, η ενεργειακή ασφάλεια, οι κρίσιμες υποδομές και οι θαλάσσιες γραμμές επικοινωνίας αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία», σημειώνει.
Παράλληλα, τονίζει ότι η ελληνογαλλική συνεργασία ενισχύει όχι μόνο την εθνική αποτροπή, αλλά και τη συνολική ευρωπαϊκή παρουσία σε μια από τις πιο ευαίσθητες ζώνες ασφαλείας της ηπείρου. «Η Ελλάδα δεν κερδίζει μόνο μέσα. Κερδίζει στρατηγικό βάθος, πολιτική αξιοπιστία και επιχειρησιακή συνέχεια», αναφέρει.
Rafale και FDI
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, ο Αντιπλοίαρχος Δρίβας θεωρεί ότι η συνεργασία με τη Γαλλία έχει ήδη μεταφραστεί σε ουσιαστική αναβάθμιση των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. «Τα 24 Rafale και οι 4 φρεγάτες FDI HN δεν είναι απλές προσθήκες στο οπλοστάσιο. Είναι πλατφόρμες υψηλής τεχνολογίας που ενισχύουν την αεροπορική υπεροχή, την αντιαεροπορική άμυνα περιοχής, την επιτήρηση, τις ανθυποβρυχιακές επιχειρήσεις και τη δικτυοκεντρική λειτουργία», λέει.
Η παράδοση της φρεγάτας «Κίμων» σηματοδοτεί την είσοδο του Πολεμικού Ναυτικού σε μια νέα τεχνολογική και επιχειρησιακή εποχή. Οι νέες φρεγάτες, όπως επισημαίνει, σε συνδυασμό με την ενσωμάτωση των μη επανδρωμένων συστημάτων CAMCOPTER S-100 και τη διαλειτουργικότητα τους με τα σύγχρονα ανθυποβρυχιακά ελικόπτερα MH-60R, δεν αποτελούν απλώς προηγμένες μονάδες επιφανείας, αλλά ολοκληρωμένους κόμβους αισθητήρων, δεδομένων και οπλικών συστημάτων. Η δυνατότητα αυτή ενισχύει ουσιωδώς την επιτήρηση, την έγκαιρη προειδοποίηση, την αντιαεροπορική άμυνα περιοχής και την ανθυποβρυχιακή ικανότητα, προσδίδοντας στο Πολεμικό Ναυτικό αυξημένη επιχειρησιακή ευελιξία και, τελικώς, ισχυρότερη και πιο αξιόπιστη αποτροπή στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Την ίδια στιγμή, ξεχωριστή βαρύτητα δίνει και στην υποβρύχια διάσταση. «Η υποβρύχια ισχύς παραμένει ίσως το πιο κρίσιμο στοιχείο της ελληνικής αποτροπής για τα επόμενα χρόνια», τονίζει, αναφερόμενος στη συζήτηση για προμήθεια από το Πολεμικό Ναυτικό νέας γενιάς υποβρυχίων. Κατά την εκτίμησή του, τέτοιες επιλογές θα ενισχύσουν την ικανότητα διακριτικής παρουσίας, επιτήρησης, άρνησης πρόσβασης και προβολής ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μήνυμα σταθερότητας
Ο Αντιπλοίαρχος Δρίβας υποστηρίζει ότι η ελληνογαλλική στρατηγική σχέση εκπέμπει μήνυμα σταθερότητας, χωρίς να οδηγεί σε λογική άμεσης αντιπαράθεσης. «Η αποτροπή δεν είναι επιθετική πολιτική. Είναι η πολιτική της πρόληψης του πολέμου», λέει. «Δημιουργείς αξιόπιστο κόστος σε όποιον σκέφτεται να αμφισβητήσει την κυριαρχία, τα κυριαρχικά δικαιώματα ή την ελεύθερη λειτουργία των θαλάσσιων και ενεργειακών διαδρόμων».
Με αυτόν τον τρόπο, η Ελλάδα ενισχύει τη θέση της ως παράγοντας σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και ταυτόχρονα συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός πιο αξιόπιστου ευρωπαϊκού πλαισίου ασφάλειας. «Για την Ελλάδα, αυτή η σχέση δεν είναι πολυτέλεια. Είναι στρατηγική αναγκαιότητα. Και για την Ευρώπη, είναι ένα παράδειγμα για το πώς ο ευρωπαϊκός πυλώνας άμυνας μπορεί να αποκτήσει πραγματικό επιχειρησιακό και γεωπολιτικό περιεχόμενο», καταλήγει.
