Σε κλίμα έντονου αιφνιδιασμού βρίσκεται ο ΣΥΡΙΖΑ μετά την παραίτηση του Σωκράτη Φάμελλου από την προεδρία του κόμματος, καθώς ακόμη και κορυφαία στελέχη ενημερώθηκαν ελάχιστα λεπτά πριν από τη δημόσια ανακοίνωση της απόφασής του.
Η αιφνίδια αποχώρησή του άνοιξε έναν νέο και ιδιαίτερα δύσκολο κύκλο εσωκομματικών διεργασιών. Η συζήτηση δεν αφορά μόνο τους λόγους της παραίτησης, αλλά και την επόμενη ημέρα, την προσωρινή διοίκηση, τη διαδικασία διαδοχής και κυρίως το αν θα πραγματοποιηθεί κανονικά η προγραμματισμένη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής.
Ορισμένα στελέχη θεωρούν ότι απαιτείται χρόνος για συνεννόηση και οργανωμένη μετάβαση, ωστόσο ο Παύλος Πολάκης και ο Νίκος Παππάς επιμένουν ότι η συνεδρίαση του Σαββάτου δεν μπορεί να αναβληθεί.
Με τον τρόπο αυτό, η Κεντρική Επιτροπή μετατρέπεται στο πρώτο μεγάλο πεδίο εσωκομματικής αντιπαράθεσης, καθώς εκεί αναμένεται να συζητηθούν οι διαδικασίες διαδοχής, το χρονοδιάγραμμα των επόμενων κινήσεων και η μελλοντική κατεύθυνση του κόμματος.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ, Θεόφιλος Ξανθόπουλος, επιβεβαίωσε τον αιφνιδιασμό που επικράτησε στην Κουμουνδούρου, αποκαλύπτοντας ότι ενημερώθηκε τηλεφωνικά από τον ίδιο τον Σωκράτη Φάμελλο λίγο πριν από την επίσημη ανακοίνωση.
«Με πήρε θεσμικά να μου πει “Θεόφιλε, ξέρεις, παραιτούμαι”», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όταν ρωτήθηκε αν αιφνιδιάστηκε, απάντησε χωρίς περιστροφές: «Απολύτως».
Ο Θεόφιλος Ξανθόπουλος διευκρίνισε ότι δεν είχε καμία προηγούμενη πληροφόρηση για την πρόθεση του προέδρου, καθώς βρισκόταν όλη την ημέρα στη Βουλή και συμμετείχε στη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση.
«Ούτε καν είχα κάποια πληροφόρηση», σημείωσε, περιγράφοντας το κλίμα που επικράτησε στα ανώτερα κλιμάκια του κόμματος μετά την ανακοίνωση.
Παρά τον αιφνιδιασμό, χαρακτήρισε την παραίτηση του Σωκράτη Φάμελλου «γενναία πολιτική απόφαση», εκτιμώντας ότι στόχος της ήταν η προστασία της ενότητας του ΣΥΡΙΖΑ και η αποφυγή ακόμη μεγαλύτερης εσωκομματικής έντασης.
Παράλληλα, κάλεσε τα στελέχη του κόμματος να επιδείξουν ψυχραιμία, υπευθυνότητα και θεσμική σοβαρότητα, καθώς οι αποφάσεις των επόμενων ημερών θεωρούνται καθοριστικές για τη συνοχή και την πολιτική επιβίωση του κόμματος.
Στο κλίμα που επικρατούσε πριν από την ανακοίνωση αναφέρθηκε και ο αναπληρωτής εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ, Δημήτρης Μελίδης.
Ο ίδιος απέφυγε να περιγράψει την κατάσταση ως δραματική, σημειώνοντας ότι πρόκειται για μια σοβαρή πολιτική εξέλιξη, η οποία φαίνεται ότι οριστικοποιήθηκε την τελευταία στιγμή.
Παραδέχθηκε, πάντως, ότι τις προηγούμενες ημέρες κυκλοφορούσαν έντονες φήμες στο εσωτερικό του κόμματος σχετικά με το ενδεχόμενο παραίτησης του Σωκράτη Φάμελλου. Όπως είπε, σχετικές πληροφορίες είχαν φτάσει σε στελέχη ήδη από το πρωί, χωρίς όμως να υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση.
Η θεσμική ενημέρωση έγινε αργότερα από την αναπληρώτρια γραμματέα του ΣΥΡΙΖΑ, Αναστασία Σαπουνά, όταν πλέον η απόφαση είχε οριστικοποιηθεί.
Ο Δημήτρης Μελίδης υποστήριξε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ εξακολουθεί να λειτουργεί συντεταγμένα και θα κινηθεί οργανωμένα για να αντιμετωπίσει τη νέα κρίση και να καθορίσει τα επόμενα βήματά του.
«Προχωράμε δυναμικά, όλοι μαζί μπροστά, όσοι θέλουν και όσοι μπορούν», ανέφερε, επιχειρώντας να στείλει μήνυμα ενότητας σε μια περίοδο κατά την οποία οι διαφορετικές απόψεις στο εσωτερικό του κόμματος εκδηλώνονται ήδη δημόσια.
Το πρώτο και πλέον επείγον ζήτημα είναι αν η Κεντρική Επιτροπή, η οποία έχει προγραμματιστεί να συνεδριάσει το Σάββατο 11 Ιουλίου, θα πραγματοποιηθεί κανονικά ή θα μετατεθεί μέχρι να υπάρξει μια αρχική συμφωνία για τις διαδικασίες της επόμενης ημέρας.
Ο Δημήτρης Μελίδης εκτίμησε ότι, εκτός απροόπτου, η συνεδρίαση θα γίνει όπως έχει προγραμματιστεί. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η κατάσταση παραμένει ρευστή και ότι οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τις συνεννοήσεις που θα προηγηθούν.
Η παραίτηση του προέδρου αλλάζει τα δεδομένα και δημιουργεί ερωτήματα για την ημερήσια διάταξη, για το πρόσωπο που θα προεδρεύσει της συνεδρίασης και για το όργανο που θα αναλάβει να διαμορφώσει τον οδικό χάρτη της διαδοχής.
Ορισμένα στελέχη θεωρούν απαραίτητη την άμεση σύγκληση της Κεντρικής Επιτροπής, ώστε οι αποφάσεις να ληφθούν συλλογικά και να αποφευχθεί ένα παρατεταμένο κενό ηγεσίας.
Άλλες πλευρές εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές, εκτιμώντας ότι μια συνεδρίαση χωρίς προηγούμενη συνεννόηση μπορεί να οδηγήσει σε δημόσια σύγκρουση και να οξύνει ακόμη περισσότερο τις εσωτερικές αντιθέσεις.
Η αναβολή θα μπορούσε να προσφέρει χρόνο για επαφές, αναζήτηση συναινετικής λύσης και αποσαφήνιση των θεσμικών διαδικασιών. Από την άλλη πλευρά, θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως προσπάθεια παράκαμψης του ανώτερου κομματικού οργάνου σε μια εξαιρετικά κρίσιμη στιγμή.
Η πραγματοποίηση της συνεδρίασης θα έδινε στα μέλη τη δυνατότητα να τοποθετηθούν άμεσα, αλλά θα μπορούσε ταυτόχρονα να μετατρέψει την Κεντρική Επιτροπή σε ανοιχτή σύγκρουση εσωκομματικών συσχετισμών.
Ο Παύλος Πολάκης παρενέβη λίγα λεπτά μετά την ανακοίνωση της παραίτησης, ξεκαθαρίζοντας ότι η συνεδρίαση πρέπει να διεξαχθεί κανονικά.
Κατά την άποψή του, η αποχώρηση του Σωκράτη Φάμελλου δεν αποτελεί λόγο αναβολής, αλλά αντίθετα καθιστά τη συνεδρίαση ακόμη πιο αναγκαία.
Ο Παύλος Πολάκης επισήμανε ότι η Κεντρική Επιτροπή συγκλήθηκε έπειτα από αίτημα των ίδιων των μελών της και, επομένως, κανένα μεμονωμένο πρόσωπο ή κομματικό όργανο δεν έχει τη δυνατότητα να την ακυρώσει.
«Κανείς δεν μπορεί να την αναβάλει», τόνισε, καλώντας όλα τα μέλη να προσέλθουν κανονικά το Σάββατο.
Η παρέμβασή του δείχνει ότι σημαντικό τμήμα του κόμματος θεωρεί τη συνεδρίαση θεσμικά κατοχυρωμένη και δεν αποδέχεται το ενδεχόμενο να ληφθούν αποφάσεις για τη διαδοχή μέσα από κλειστές συσκέψεις ή συμφωνίες περιορισμένου αριθμού στελεχών.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Νίκος Παππάς, ο οποίος χαρακτήρισε τις επόμενες ώρες καθοριστικές για το μέλλον του ΣΥΡΙΖΑ.
Ο Νίκος Παππάς υποστήριξε ότι «ουδείς έχει αρμοδιότητα» να ακυρώσει τη συνεδρίαση, καθώς μια τέτοια απόφαση θα στερούσε από τα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής το δικαίωμα και την υποχρέωση να τοποθετηθούν απέναντι στις νέες εξελίξεις.
Σύμφωνα με τη θέση του, η απάντηση στην παραίτηση του προέδρου πρέπει να δοθεί συλλογικά και δεν μπορεί να υπάρξει πολιτική μετάβαση χωρίς τη συμμετοχή του κορυφαίου καθοδηγητικού οργάνου.
Οι κοινές τοποθετήσεις του Παύλου Πολάκη και του Νίκου Παππά διαμορφώνουν ένα ισχυρό μέτωπο υπέρ της πραγματοποίησης της συνεδρίασης και περιορίζουν τα περιθώρια όσων θα επιθυμούσαν την αναβολή της.
Ταυτόχρονα, προϊδεάζουν για μια ιδιαίτερα φορτισμένη διαδικασία, καθώς τα μέλη θα κληθούν να αποφασίσουν όχι μόνο για τα οργανωτικά ζητήματα, αλλά και για τη συνολική πολιτική κατεύθυνση του κόμματος.
Η Κεντρική Επιτροπή αναμένεται να εξετάσει αρχικά τον τρόπο με τον οποίο θα καλυφθεί το κενό ηγεσίας μετά την αποχώρηση του Σωκράτη Φάμελλου.
Θα πρέπει επίσης να αποφασιστεί αν θα προχωρήσει άμεσα η διαδικασία εκλογής νέου προέδρου ή αν θα προηγηθεί μεταβατική περίοδος με προσωρινή διοίκηση και ευρύτερο πολιτικό διάλογο.
Στη συζήτηση αναμένεται να τεθούν ακόμη το χρονοδιάγραμμα των εσωκομματικών διαδικασιών, ο τρόπος εκλογής της νέας ηγεσίας και το ενδεχόμενο σύγκλησης έκτακτου συνεδρίου.
Παράλληλα, τα μέλη θα κληθούν να τοποθετηθούν για την πολιτική φυσιογνωμία του ΣΥΡΙΖΑ και για το αν το κόμμα θα επιδιώξει αυτόνομη πορεία ή ευρύτερες συνεργασίες στον χώρο της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς.
Το ζήτημα της ηγεσίας συνδέεται άμεσα με τη στρατηγική που θα ακολουθηθεί. Η συζήτηση δεν θα αφορά μόνο το πρόσωπο που θα διαδεχθεί τον Σωκράτη Φάμελλο, αλλά και το πολιτικό σχέδιο με το οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ θα επιχειρήσει να ανακτήσει την επιρροή του.
Η παραίτηση του Σωκράτη Φάμελλου δεν έβαλε τέλος στην εσωκομματική κρίση. Αντίθετα, άνοιξε έναν νέο κύκλο αντιπαραθέσεων γύρω από τις διαδικασίες, τους συσχετισμούς και τη μελλοντική ταυτότητα του κόμματος.
Η απόφαση για την Κεντρική Επιτροπή αποτελεί την πρώτη μεγάλη δοκιμασία της επόμενης ημέρας. Αν η συνεδρίαση πραγματοποιηθεί, θα φανεί αν μπορεί να διαμορφωθεί ένας κοινά αποδεκτός οδικός χάρτης ή αν οι διαφορετικές πλευρές θα οδηγηθούν σε ανοιχτή σύγκρουση.
Αν αναβληθεί, θα ενταθούν τα ερωτήματα για το ποιος έλαβε την απόφαση, με ποια αρμοδιότητα και με ποιον τρόπο θα διασφαλιστεί η συμμετοχή των κομματικών οργάνων στις εξελίξεις.
Σε κάθε περίπτωση, οι επόμενες ώρες θεωρούνται κρίσιμες, καθώς στην Κεντρική Επιτροπή ενδέχεται να κριθούν η διαδικασία διαδοχής, η ενότητα και η πολιτική κατεύθυνση του ΣΥΡΙΖΑ.
