Του Κυριάκου Κουζούμη
Στις αίθουσες των Βρυξελλών, μακριά από τα φώτα της καθημερινής εγχώριας πολιτικής επικαιρότητας, διεξάγεται μια αθόρυβη αλλά καθοριστική μάχη για τη μελλοντική αρχιτεκτονική της ελληνικής οικονομίας. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, ο οποίος ηγείται της εθνικής προσπάθειας για τη διασφάλιση των ζωτικών πόρων της Πολιτικής Συνοχής ενόψει του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028 έως 2034.
Πρόκειται για μια διαπραγμάτευση υψηλών απαιτήσεων, όπου η Ελλάδα καλείται να υπερασπιστεί τη θέση της σε ένα εξαιρετικά σύνθετο και ρευστό ευρωπαϊκό περιβάλλον. Οι συζητήσεις που διεξάγονται σε καθημερινή βάση στην έδρα της ΕΕ είναι σκληρές. Κάθε κράτος μέλος, αλλά και ευρύτερες συμμαχίες χωρών, προσέρχονται στο τραπέζι με στόχο να μεγιστοποιήσουν τα οφέλη για τις οικονομίες τους. Η ατζέντα δεν περιορίζεται πλέον στενά στους χρηματοδοτικούς πόρους. Επεκτείνεται σε κρίσιμες παραμέτρους που αφορούν τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, τη διασφάλιση της άμυνας, την ενίσχυση της ασφάλειας, αλλά και την αντιμετώπιση της κλιματικής και δημογραφικής κρίσης.
Το στοίχημα των 49,5 δισ. ευρώ
Το διακύβευμα για την Αθήνα είναι εξαιρετικά σοβαρό. Για τη νέα Προγραμματική Περίοδο 2028 έως 2034, η Ελλάδα διεκδικεί πόρους ύψους 49,5 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των κονδυλίων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, με τη χώρα να δίνει τη μεγάλη διαπραγματευτική μάχη για τη διασφάλιση των πόρων και των όρων αξιοποίησής τους.
Οι πόροι αυτοί αποτελούν κρίσιμο πυλώνα για τις δημόσιες επενδύσεις, τροφοδοτώντας υποδομές, επιχειρηματικότητα, ψηφιακή μετάβαση και κοινωνικές δομές σε κάθε περιφέρεια της χώρας. Ο Νίκος Παπαθανάσης και η διαπραγματευτική του ομάδα θέτουν ως κεντρικό στόχο τη διατήρηση μιας ισχυρής χρηματοδοτικής βάσης για την Πολιτική Συνοχή, αποτρέποντας τυχόν απόπειρες ανακατανομής που θα μπορούσαν να την αποδυναμώσουν προς όφελος άλλων ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων. Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει με επιχειρήματα ότι η σύγκλιση των περιφερειών και η κοινωνική συνοχή παραμένουν ο πυρήνας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και δεν πρέπει να υποβαθμιστούν στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
Η κυβερνητική στρατηγική και η τεχνική προετοιμασία
Στο πλαίσιο της συνολικής κυβερνητικής στρατηγικής του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για την ισχυρή παρουσία της Ελλάδας στην Ευρώπη και τη μέγιστη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων, ο Νίκος Παπαθανάσης έχει την πολιτική ευθύνη και τον συντονισμό της προσπάθειας για την επόμενη προγραμματική περίοδο.
Σε αυτή την απαιτητική διαδρομή, σημαντικό μέρος της επιχειρησιακής προετοιμασίας και της τεχνικής θεμελίωσης των ελληνικών θέσεων στηρίζεται στη Γενική Γραμματεία ΕΣΠΑ, στο πλαίσιο της στρατηγικής και της πολιτικής κατεύθυνσης του Αναπληρωτή Υπουργού.
Η Γενική Γραμματέας ΕΣΠΑ, Βασιλική Παντελοπούλου, με γνώση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων και των δομών της Πολιτικής Συνοχής, έχει ενεργό ρόλο στην τεχνική προετοιμασία για τη νέα Προγραμματική Περίοδο 2028 έως 2034, συμβάλλοντας στην επεξεργασία και τεκμηρίωση των ελληνικών θέσεων.
Η συνεργασία του Αναπληρωτή Υπουργού Νίκου Παπαθανάση με τη Γενική Γραμματεία ΕΣΠΑ επιτρέπει στην πολιτική στρατηγική και στις προτεραιότητες του Υπουργείου να μεταφράζονται σε συγκροτημένες και τεχνικά τεκμηριωμένες προτάσεις για τη διαπραγμάτευση των Βρυξελλών. Η Γενική Γραμματεία ΕΣΠΑ λειτουργεί έτσι ως σημαντικός επιχειρησιακός βραχίονας που συνδέει τη σημερινή διαχείριση των πόρων με την προετοιμασία της επόμενης προγραμματικής περιόδου.
Αναθεώρηση του ΕΣΠΑ και το βλέμμα στο 2034
Ο σχεδιασμός για το μέλλον δεν γίνεται στο κενό. Αντίθετα, εδράζεται στις προτεραιότητες που αποτυπώθηκαν στην πρόσφατη Αναθεώρηση του ΕΣΠΑ 2021 έως 2027. Ο Νίκος Παπαθανάσης έχει καταστήσει σαφές ότι οι βασικοί άξονες που προτάχθηκαν κατά την αναθεώρηση αποτελούν τη μαγιά και τους θεμέλιους λίθους για την επόμενη προγραμματική περίοδο.
Εμβληματικό παράδειγμα αποτελεί το ζήτημα της στέγασης. Η εξασφάλιση προσιτής κατοικίας, η στήριξη των νέων οικογενειών και η αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος εντάχθηκαν εμφατικά στις εθνικές προτεραιότητες. Παράλληλα, η στήριξη της απασχόλησης, η προσαρμογή της αγοράς εργασίας στις απαιτήσεις της πράσινης και ψηφιακής οικονομίας, καθώς και η ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων αποτελούν αρραγή αλυσίδα που συνδέει το παρόν με το μέλλον.
Η στρατηγική αυτή επιτρέπει στην Ελλάδα να παρουσιάζει στις Βρυξέλλες ένα συνεκτικό αφήγημα. Οι πόροι δεν ζητούνται απλώς ως αριθμητικά μεγέθη, αλλά ως στοχευμένα εργαλεία που απαντούν σε πραγματικές κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες. Με αυτόν τον τρόπο, η μετάβαση από το τρέχον πρόγραμμα στη νέα περίοδο 2028 έως 2034 σχεδιάζεται χωρίς κενά και καθυστερήσεις.
Το ορόσημο της Ελληνικής Προεδρίας το 2027
Η χρονική συγκυρία προσδίδει στην όλη διαδικασία ιδιαίτερο πολιτικό βάρος. Η φάση των τελικών και αποφασιστικών διαπραγματεύσεων για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028 έως 2034 αναμένεται να κορυφωθεί κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, όταν η Ελλάδα θα ασκεί την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η συγκυρία αυτή προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στην ελληνική παρουσία στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις. Ο Νίκος Παπαθανάσης και το οικονομικό επιτελείο θα κληθούν να διαχειριστούν έναν ιδιαίτερα απαιτητικό ευρωπαϊκό κύκλο, με στόχο την επίτευξη συμβιβασμών μεταξύ των κρατών μελών και παράλληλα την προάσπιση των ελληνικών θέσεων.
Η προετοιμασία που πραγματοποιείται σήμερα υπό την πολιτική ευθύνη και τον συντονισμό του Αναπληρωτή Υπουργού Νίκου Παπαθανάση, με την υποστήριξη της Γενικής Γραμματείας ΕΣΠΑ και της Γενικής Γραμματέως Βασιλικής Παντελοπούλου, αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία οικοδομούνται οι ελληνικές θέσεις ενόψει του 2027. Η έγκαιρη χαρτογράφηση των συμμαχιών, η διαρκής παρουσία στα ευρωπαϊκά όργανα και η τεχνική αρτιότητα των ελληνικών προτάσεων συνθέτουν την εθνική στρατηγική.
Διαμορφώνοντας το μέλλον της χώρας
Η διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων δεν είναι μια στεγνά γραφειοκρατική διαδικασία. Είναι ο κατεξοχήν μηχανισμός διαμόρφωσης του παραγωγικού μοντέλου της χώρας για τις επόμενες δεκαετίες. Ο συνδυασμός της τρέχουσας υλοποίησης των έργων, της αξιοποίησης της αναθεώρησης του ΕΣΠΑ και της σκληρής διεκδίκησης για την περίοδο 2028 έως 2034 συνιστά ένα ενιαίο και συντονισμένο σχέδιο.
Ο Νίκος Παπαθανάσης, έχοντας την πολιτική ευθύνη και τον συντονισμό αυτού του πολυεπίπεδου εγχειρήματος, επιδιώκει να διασφαλίσει ότι η Ελλάδα δεν θα είναι απλός παρατηρητής των ευρωπαϊκών εξελίξεων, αλλά διαμορφωτής των αποφάσεων. Η μάχη των Βρυξελλών είναι διαρκής, οι προκλήσεις μεγάλες, αλλά το διακύβευμα, η σταθερή ανάπτυξη και η αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών, δεν αφήνει περιθώρια για υποχωρήσεις.
