Στο επίκεντρο μεσαία τάξη, συνταξιούχοι, οικογένειες, νέοι και μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Πακέτο μέτρων που θα ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ προετοιμάζει η κυβέρνηση για τη φετινή ΔΕΘ, με στόχο την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος και τη στήριξη κοινωνικών και παραγωγικών ομάδων. Την ίδια ώρα, το κυβερνητικό επιτελείο επιχειρεί να παρουσιάσει τον σχεδιασμό για την περίοδο μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, με βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026 έως 2030, συνολικού ύψους 23 δισ. ευρώ.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης έδωσε το στίγμα των κυβερνητικών σχεδιασμών, σημειώνοντας ότι το πακέτο της ΔΕΘ θα υπερβαίνει το 1 δισ. ευρώ. Ωστόσο, όπως διευκρίνισε, οι τελικές αποφάσεις για το περιεχόμενο των παρεμβάσεων ανήκουν στον πρωθυπουργό.
Στο επίκεντρο το διαθέσιμο εισόδημα
Οι φετινές εξαγγελίες της ΔΕΘ αναμένεται να επικεντρωθούν στην προσπάθεια αύξησης του διαθέσιμου εισοδήματος, με έμφαση σε ομάδες που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες πιέσεις από το αυξημένο κόστος ζωής.
Στο κυβερνητικό πλάνο περιλαμβάνονται η μεσαία τάξη, οι συνταξιούχοι, οι οικογένειες, οι νέοι και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Το τελικό μείγμα των μέτρων θα εξαρτηθεί από τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο και τις αποφάσεις που θα ληφθούν το επόμενο διάστημα.
Παράλληλα, εξετάζεται και η αξιοποίηση της λεγόμενης ρήτρας διαφυγής για δαπάνες που σχετίζονται με την ενεργειακή ανθεκτικότητα. Η ενεργοποίησή της μπορεί να προσφέρει επιπλέον δημοσιονομικά περιθώρια τα επόμενα χρόνια, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το σύνολο των διαθέσιμων πόρων θα κατευθυνθεί άμεσα σε παροχές.
«Δεν θα υπάρξει ύφεση»
Με το Ταμείο Ανάκαμψης να ολοκληρώνει σταδιακά τον κύκλο του, η κυβέρνηση επιχειρεί να απορρίψει τις εκτιμήσεις περί απότομης επιβράδυνσης της ελληνικής οικονομίας.
Ο Νίκος Παπαθανάσης εμφανίστηκε κατηγορηματικός ως προς αυτό, υποστηρίζοντας ότι «Δεν θα υπάρξει ύφεση» και εκτιμώντας ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με ρυθμό υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, η ανάπτυξη στην Ελλάδα αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2%, έναντι 0,9% στην Ευρώπη.
Ο αναπληρωτής υπουργός στάθηκε επίσης στη μείωση του επενδυτικού κενού και στη βελτίωση της αγοράς εργασίας. Όπως ανέφερε, η ανεργία έχει υποχωρήσει περίπου στο 8%, από επίπεδα που στο παρελθόν πλησίαζαν το 18%, ενώ έχουν δημιουργηθεί περισσότερες από 600.000 νέες θέσεις εργασίας.
23 δισ. ευρώ για την περίοδο μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
Κεντρικός στόχος της κυβέρνησης είναι να καταστήσει σαφές ότι η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης δεν σημαίνει και διακοπή της χρηματοδότησης αναπτυξιακών δράσεων.
Σε αυτή την κατεύθυνση, ιδιαίτερο βάρος αποκτά το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026 έως 2030, το οποίο προβλέπει κινητοποίηση εθνικών πόρων ύψους 23 δισ. ευρώ. Πρόκειται για ποσό υπερδιπλάσιο σε σχέση με τα 10 δισ. ευρώ του προηγούμενου προγράμματος.
Τα χρήματα θα κατευθυνθούν σε επενδύσεις και παρεμβάσεις σε βασικούς τομείς της οικονομίας, με στόχο η ανάπτυξη να αποκτήσει πιο άμεσο αντίκτυπο στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Παράλληλα, στο κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνονται και άλλα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, μέσω του οποίου αναμένεται να στηριχθούν ευάλωτα νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις σε τομείς όπως η στέγαση, οι μεταφορές και η αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας.
Η στεγαστική κρίση παραμένει στην πρώτη γραμμή
Η αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος αποτελεί ένα από τα βασικά μέτωπα για την κυβέρνηση.
Ο Νίκος Παπαθανάσης αναφέρθηκε στην κατασκευή περισσότερων από 8.000 φοιτητικών εστιών σε όλη τη χώρα, κάνοντας λόγο για το μεγαλύτερο πρόγραμμα κατασκευής φοιτητικών κατοικιών που έχει πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα.
Σημαντικό εργαλείο θεωρείται και το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα. Στην περίπτωση συγκατοίκησης, το ποσό μπορεί, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο υπουργός, να φτάσει τα 2.500 ευρώ για κάθε φοιτητή.
Οι 14.000 κατοικίες του «Σπίτι μου 2»
Στο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2» έχουν ήδη ενταχθεί περίπου 14.000 κατοικίες, ενώ η τελική ημερομηνία εκταμίευσης έχει μεταφερθεί στις 31 Αυγούστου 2026.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει παράλληλα το πρόγραμμα για την ανακαίνιση κλειστών κατοικιών. Μέχρι σήμερα έχουν υποβληθεί περίπου 9.000 αιτήσεις από ιδιοκτήτες που θέλουν να αξιοποιήσουν ακίνητα τα οποία παραμένουν ανεκμετάλλευτα.
Η κυβερνητική προσέγγιση είναι ότι η στεγαστική κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με μία μόνο παρέμβαση. Απαιτείται αύξηση της προσφοράς διαθέσιμων κατοικιών, ώστε να δημιουργηθούν περισσότερες επιλογές και να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές.
Στήριξη στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Ο αναπληρωτής υπουργός απέρριψε την άποψη ότι οι χρηματοδοτήσεις του Ταμείου Ανάκαμψης κατευθύνθηκαν κυρίως στις μεγάλες επιχειρήσεις.
Όπως υποστήριξε, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιπροσωπεύουν περίπου το 60% του αριθμού των δανείων που έχουν χορηγηθεί από το δανειακό σκέλος του Ταμείου.
Για την επόμενη περίοδο σχεδιάζονται επιπλέον χρηματοδοτικά εργαλεία μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση στη χρηματοδότηση ακόμη και για μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, με χαμηλότερο κόστος δανεισμού.
Τα έργα συνεχίζονται και μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
Το κυβερνητικό μήνυμα είναι ότι έργα που ξεκίνησαν με χρήματα από το Ταμείο Ανάκαμψης δεν πρόκειται να σταματήσουν με την ολοκλήρωση του ευρωπαϊκού μηχανισμού.
Σύμφωνα με τον Παπαθανάση, οι συγκεκριμένες δράσεις μπορούν να συνεχιστούν μέσω του ΕΣΠΑ και του εθνικού σκέλους χρηματοδότησης. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται έργα ύδρευσης, υποδομές πολιτικής προστασίας, εξοπλισμός για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και παρεμβάσεις για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.
Σημαντικό κομμάτι του σχεδιασμού αποτελούν επίσης οι παρεμβάσεις σε νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας, οι υποδομές μεταφορών, όπως ο Ε65 και ο ΒΟΑΚ, καθώς και τα έργα στα σχολεία.
Μεγάλη έμφαση στην Πολιτική Προστασία
Ο αναπληρωτής υπουργός αναφέρθηκε ακόμη στις επενδύσεις για την Πολιτική Προστασία, χαρακτηρίζοντάς τες ως το μεγαλύτερο σχετικό πρόγραμμα που έχει υλοποιηθεί στη χώρα.
Η χρηματοδότηση προέρχεται από συνδυασμό πόρων του ΕΣΠΑ και του εθνικού σκέλους, ώστε οι συγκεκριμένες επενδύσεις να συνεχιστούν και μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.
Υγεία και πρόληψη στην καθημερινότητα των πολιτών
Ιδιαίτερη θέση στον κυβερνητικό σχεδιασμό καταλαμβάνουν και οι δράσεις στον τομέα της υγείας.
Όπως ανέφερε ο Παπαθανάσης, περισσότεροι από 2 εκατομμύρια πολίτες έχουν ήδη πραγματοποιήσει προληπτικές εξετάσεις, ενώ μέσω των σχετικών προγραμμάτων έχουν εντοπιστεί περισσότερες από 30.000 γυναίκες σε προκαρκινικό στάδιο.
Το κυβερνητικό επιχείρημα είναι ότι οι επιδόσεις της οικονομίας δεν πρέπει να αποτυπώνονται αποκλειστικά στους μακροοικονομικούς δείκτες. Η ανάπτυξη, σύμφωνα με την κυβέρνηση, πρέπει να γίνεται αισθητή στην καθημερινότητα των πολιτών, στους μισθούς, στις θέσεις εργασίας, στη φορολογία, στη στέγαση και στη δυνατότητα των επιχειρήσεων να εξασφαλίζουν χρηματοδότηση.
Η ΔΕΘ ανοίγει τον δρόμο για το 2027
Η φετινή ΔΕΘ αποκτά επομένως διπλή σημασία για την κυβέρνηση. Από τη μία πλευρά, το πακέτο μέτρων άνω του 1 δισ. ευρώ αναμένεται να αποτελέσει την άμεση οικονομική και πολιτική παρέμβαση. Από την άλλη, το κυβερνητικό επιτελείο θέλει να παρουσιάσει έναν ευρύτερο σχεδιασμό για την περίοδο μετά το Ταμείο Ανάκαμψης.
Με 23 δισ. ευρώ μέσω του νέου Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης, νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία και τις αποφάσεις για τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο του 2027 να παραμένουν ανοιχτές, το στοίχημα είναι διπλό.
Να διατηρηθεί ο υψηλός ρυθμός ανάπτυξης και ταυτόχρονα ένα μεγαλύτερο μέρος του οικονομικού οφέλους να φτάσει στην καθημερινότητα των πολιτών.
Το πραγματικό τεστ των εξαγγελιών της ΔΕΘ, επομένως, δεν θα είναι μόνο το ύψος των ποσών που θα ανακοινωθούν. Θα κριθεί κυρίως από το πόσο από αυτό το οικονομικό μέγεθος θα μετατραπεί σε υψηλότερο διαθέσιμο εισόδημα, πιο προσιτή στέγη, περισσότερες επενδύσεις, νέες θέσεις εργασίας και ουσιαστική βελτίωση της καθημερινής ζωής.
