Έτοιμο να κλείσει το νέο πλαίσιο για τις ΑΠΕ
Μέσα στις επόμενες ημέρες αναμένονται οι τελικές υπογραφές για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ένα σχέδιο που θεωρείται κρίσιμο για την ενεργειακή και περιβαλλοντική πολιτική της χώρας.
Μετά τη δημόσια διαβούλευση και την αξιοποίηση των παρατηρήσεων που κατατέθηκαν από τους ενδιαφερόμενους φορείς, το νέο πλαίσιο επιχειρεί να συνδυάσει την προώθηση της πράσινης μετάβασης με μεγαλύτερη προστασία του περιβάλλοντος και ενίσχυση της κοινωνικής αποδοχής.
Παράλληλα, οι νέοι κανόνες αποσκοπούν στη δημιουργία ενός πιο σαφούς και προβλέψιμου επενδυτικού περιβάλλοντος, με περιορισμούς που θα καθορίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια πού μπορούν να αναπτυχθούν έργα ΑΠΕ.
Τι αλλάζει για αιολικά και φωτοβολταϊκά
Για τα αιολικά πάρκα προβλέπεται οριστική απαγόρευση εγκατάστασης ανεμογεννητριών σε υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, με στόχο την προστασία της βιοποικιλότητας και των ορεινών οικοσυστημάτων.
Παράλληλα, καθορίζεται ελάχιστη απόσταση 1.200 μέτρων από θεσμοθετημένους οικισμούς, ώστε να περιορίζονται οι επιπτώσεις στην καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Αυστηρότεροι είναι οι περιορισμοί και για τα φωτοβολταϊκά. Η εγκατάστασή τους αποκλείεται σε δάση και δασικές εκτάσεις, καθώς και σε προστατευόμενες περιοχές ιδιαίτερης περιβαλλοντικής αξίας και σε γαίες υψηλής γεωργικής παραγωγικότητας.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να διατηρηθεί διαθέσιμη γη για την πρωτογενή παραγωγή και να προστατευθεί η αγροτική δραστηριότητα, ενώ το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να περιορίσει τις προσφυγές και τις τοπικές αντιδράσεις που συχνά καθυστερούν σημαντικά ενεργειακά έργα.
Νέα εστία αντιπαράθεσης με την Άγκυρα
Την ίδια στιγμή, στο προσκήνιο επανέρχονται τα ελληνοτουρκικά, μετά την απόφαση της Άγκυρας να ανακοινώσει τη δημιουργία δύο θαλάσσιων πάρκων, ενός στο βορειοανατολικό Αιγαίο και ενός στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι η «Τουρκία έχει επεκτείνει τις προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές στη Γαλάζια Πατρίδα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Δύο περιοχές, το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Φετιγιέ Κας και το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Βόρειου Αιγαίου, έχουν χαρακτηριστεί ως θαλάσσια πάρκα».
Η Αθήνα αντιμετωπίζει την κίνηση ως ακόμη μία προσπάθεια της Τουρκίας να προσδώσει πρακτικό χαρακτήρα σε θέσεις που αμφισβητούν ελληνικά δικαιώματα στις θαλάσσιες ζώνες.
Το ένα από τα δύο πάρκα χωροθετείται στο Βόρειο Αιγαίο, δυτικά της Ίμβρου και της Τενέδου και στην περιοχή ανάμεσα στη Σαμοθράκη και τη Λήμνο. Το δεύτερο εκτείνεται στην Ανατολική Μεσόγειο, από την περιοχή βορειοανατολικά της Ρόδου προς τον Κόλπο της Αττάλειας, γύρω από το Καστελλόριζο.
Η ελληνική ένσταση για τις θαλάσσιες ζώνες
Στο επίκεντρο της ελληνικής αντίδρασης βρίσκεται το γεγονός ότι τμήματα των δύο περιοχών βρίσκονται, σύμφωνα με την Αθήνα, εκτός των τουρκικών χωρικών υδάτων. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών επισημαίνει ότι ένα κράτος δεν μπορεί να επεκτείνει μονομερώς τη δικαιοδοσία του σε διεθνείς θαλάσσιες περιοχές και να θεσπίζει εκεί καθεστώτα προστασίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο πάρκο του βορειοανατολικού Αιγαίου, ανάμεσα στη Σαμοθράκη και τη Λήμνο. Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι η επιλογή της συγκεκριμένης περιοχής δεν αποτελεί αποκλειστικά περιβαλλοντική πρωτοβουλία, αλλά συνδέεται και με τη διαχρονική τουρκική αμφισβήτηση της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο.
Ανάλογες ανησυχίες εκφράζονται και για το πάρκο στην περιοχή Ρόδου και Καστελλόριζου, καθώς η χωροθέτησή του παραπέμπει στη γνωστή τουρκική αντίληψη περί «Γαλάζιας Πατρίδας», η οποία αμφισβητεί την έκταση των δικαιωμάτων των ελληνικών νησιών πέρα από τα χωρικά τους ύδατα.
Η Αθήνα υπογραμμίζει ότι η ελληνική πολιτική για τα θαλάσσια πάρκα ακολουθεί διαφορετική πρακτική, καθώς οι αντίστοιχες ελληνικές περιοχές έχουν θεσπιστεί εντός της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης.
Το μήνυμα της ελληνικής πλευράς είναι ότι οι τουρκικές αποφάσεις δεν μπορούν να δημιουργήσουν νέα νομικά δεδομένα ούτε να μεταβάλουν δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.
